۱۵٬۹۷۷
ویرایش
الفتح ٢٦: تفاوت میان نسخهها
از الکتاب
←تفسیر
(Edited by QRobot) |
(←تفسیر) |
||
| (۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{قاب | متن = '''[[شامل این کلمه::إِذ|إِذْ]] [[شامل این ریشه::اذ| ]][[شامل این کلمه::جَعَل|جَعَلَ]] [[کلمه غیر ربط::جَعَل| ]] [[شامل این ریشه::جعل| ]][[ریشه غیر ربط::جعل| ]][[شامل این کلمه::الّذِين|الَّذِينَ]] [[شامل این ریشه::الذين| ]][[شامل این کلمه::کَفَرُوا|کَفَرُوا]] [[کلمه غیر ربط::کَفَرُوا| ]] [[شامل این ریشه::کفر| ]][[ریشه غیر ربط::کفر| ]][[شامل این کلمه::فِي|فِي]] [[شامل این ریشه::فى| ]][[شامل این کلمه::قُلُوبِهِم|قُلُوبِهِمُ]] [[کلمه غیر ربط::قُلُوبِهِم| ]] [[شامل این ریشه::قلب| ]][[ریشه غیر ربط::قلب| ]][[شامل این ریشه::هم| ]][[ریشه غیر ربط::هم| ]][[شامل این کلمه::الْحَمِيّة|الْحَمِيَّةَ]] [[کلمه غیر ربط::الْحَمِيّة| ]] [[شامل این ریشه::حمى| ]][[ریشه غیر ربط::حمى| ]][[شامل این کلمه::حَمِيّة|حَمِيَّةَ]] [[کلمه غیر ربط::حَمِيّة| ]] [[شامل این ریشه::حمى| ]][[ریشه غیر ربط::حمى| ]][[شامل این کلمه::الْجَاهِلِيّة|الْجَاهِلِيَّةِ]] [[کلمه غیر ربط::الْجَاهِلِيّة| ]] [[شامل این ریشه::جهل| ]][[ریشه غیر ربط::جهل| ]][[شامل این کلمه::فَأَنْزَل|فَأَنْزَلَ]] [[کلمه غیر ربط::فَأَنْزَل| ]] [[شامل این ریشه::ف| ]][[ریشه غیر ربط::ف| ]][[شامل این ریشه::نزل| ]][[ریشه غیر ربط::نزل| ]][[شامل این کلمه::اللّه|اللَّهُ]] [[کلمه غیر ربط::اللّه| ]] [[شامل این ریشه::الله| ]][[ریشه غیر ربط::الله| ]][[شامل این ریشه::اله| ]][[ریشه غیر ربط::اله| ]][[شامل این ریشه::وله| ]][[ریشه غیر ربط::وله| ]][[شامل این کلمه::سَکِينَتَه|سَکِينَتَهُ]] [[کلمه غیر ربط::سَکِينَتَه| ]] [[شامل این ریشه::سکن| ]][[ریشه غیر ربط::سکن| ]][[شامل این ریشه::ه| ]][[ریشه غیر ربط::ه| ]][[شامل این کلمه::عَلَى|عَلَى]] [[شامل این ریشه::على| ]][[شامل این کلمه::رَسُولِه|رَسُولِهِ]] [[کلمه غیر ربط::رَسُولِه| ]] [[شامل این ریشه::رسل| ]][[ریشه غیر ربط::رسل| ]][[شامل این ریشه::ه| ]][[ریشه غیر ربط::ه| ]][[شامل این کلمه::وَ|وَ]] [[شامل این ریشه::و| ]][[شامل این کلمه::عَلَى|عَلَى]] [[شامل این ریشه::على| ]][[شامل این کلمه::الْمُؤْمِنِين|الْمُؤْمِنِينَ]] [[کلمه غیر ربط::الْمُؤْمِنِين| ]] [[شامل این ریشه::امن| ]][[ریشه غیر ربط::امن| ]][[شامل این کلمه::وَ|وَ]] [[شامل این ریشه::و| ]][[شامل این کلمه::أَلْزَمَهُم|أَلْزَمَهُمْ]] [[کلمه غیر ربط::أَلْزَمَهُم| ]] [[شامل این ریشه::لزم| ]][[ریشه غیر ربط::لزم| ]][[شامل این ریشه::هم| ]][[ریشه غیر ربط::هم| ]][[شامل این کلمه::کَلِمَة|کَلِمَةَ]] [[کلمه غیر ربط::کَلِمَة| ]] [[شامل این ریشه::کلم| ]][[ریشه غیر ربط::کلم| ]][[شامل این کلمه::التّقْوَى|التَّقْوَى]] [[کلمه غیر ربط::التّقْوَى| ]] [[شامل این ریشه::وقى| ]][[ریشه غیر ربط::وقى| ]][[شامل این کلمه::وَ|وَ]] [[شامل این ریشه::و| ]][[شامل این کلمه::کَانُوا|کَانُوا]] [[شامل این ریشه::کون| ]][[شامل این کلمه::أَحَق|أَحَقَ]] [[کلمه غیر ربط::أَحَق| ]] [[شامل این ریشه::حقق| ]][[ریشه غیر ربط::حقق| ]][[شامل این کلمه::بِهَا|بِهَا]] [[شامل این ریشه::ب| ]][[شامل این ریشه::ها| ]][[شامل این کلمه::وَ|وَ]] [[شامل این ریشه::و| ]][[شامل این کلمه::أَهْلَهَا|أَهْلَهَا]] [[کلمه غیر ربط::أَهْلَهَا| ]] [[شامل این ریشه::اهل| ]][[ریشه غیر ربط::اهل| ]][[شامل این ریشه::ها| ]][[ریشه غیر ربط::ها| ]][[شامل این کلمه::وَ|وَ]] [[شامل این ریشه::و| ]][[شامل این کلمه::کَان|کَانَ]] [[شامل این ریشه::کون| ]][[شامل این کلمه::اللّه|اللَّهُ]] [[کلمه غیر ربط::اللّه| ]] [[شامل این ریشه::الله| ]][[ریشه غیر ربط::الله| ]][[شامل این ریشه::اله| ]][[ریشه غیر ربط::اله| ]][[شامل این ریشه::وله| ]][[ریشه غیر ربط::وله| ]][[شامل این کلمه::بِکُل|بِکُلِ]] [[کلمه غیر ربط::بِکُل| ]] [[شامل این ریشه::ب| ]][[ریشه غیر ربط::ب| ]][[شامل این ریشه::کلل| ]][[ریشه غیر ربط::کلل| ]][[شامل این کلمه::شَيْء|شَيْءٍ]] [[کلمه غیر ربط::شَيْء| ]] [[شامل این ریشه::شىء| ]][[ریشه غیر ربط::شىء| ]][[شامل این کلمه::عَلِيما|عَلِيماً]] [[کلمه غیر ربط::عَلِيما| ]] [[شامل این ریشه::علم| ]][[ریشه غیر ربط::علم| ]]'''}} | {{قاب | متن = '''[[شامل این کلمه::إِذ|إِذْ]] [[شامل این ریشه::اذ| ]][[شامل این کلمه::جَعَل|جَعَلَ]] [[کلمه غیر ربط::جَعَل| ]] [[شامل این ریشه::جعل| ]][[ریشه غیر ربط::جعل| ]][[شامل این کلمه::الّذِين|الَّذِينَ]] [[شامل این ریشه::الذين| ]][[شامل این کلمه::کَفَرُوا|کَفَرُوا]] [[کلمه غیر ربط::کَفَرُوا| ]] [[شامل این ریشه::کفر| ]][[ریشه غیر ربط::کفر| ]][[شامل این کلمه::فِي|فِي]] [[شامل این ریشه::فى| ]][[شامل این کلمه::قُلُوبِهِم|قُلُوبِهِمُ]] [[کلمه غیر ربط::قُلُوبِهِم| ]] [[شامل این ریشه::قلب| ]][[ریشه غیر ربط::قلب| ]][[شامل این ریشه::هم| ]][[ریشه غیر ربط::هم| ]][[شامل این کلمه::الْحَمِيّة|الْحَمِيَّةَ]] [[کلمه غیر ربط::الْحَمِيّة| ]] [[شامل این ریشه::حمى| ]][[ریشه غیر ربط::حمى| ]][[شامل این کلمه::حَمِيّة|حَمِيَّةَ]] [[کلمه غیر ربط::حَمِيّة| ]] [[شامل این ریشه::حمى| ]][[ریشه غیر ربط::حمى| ]][[شامل این کلمه::الْجَاهِلِيّة|الْجَاهِلِيَّةِ]] [[کلمه غیر ربط::الْجَاهِلِيّة| ]] [[شامل این ریشه::جهل| ]][[ریشه غیر ربط::جهل| ]][[شامل این کلمه::فَأَنْزَل|فَأَنْزَلَ]] [[کلمه غیر ربط::فَأَنْزَل| ]] [[شامل این ریشه::ف| ]][[ریشه غیر ربط::ف| ]][[شامل این ریشه::نزل| ]][[ریشه غیر ربط::نزل| ]][[شامل این کلمه::اللّه|اللَّهُ]] [[کلمه غیر ربط::اللّه| ]] [[شامل این ریشه::الله| ]][[ریشه غیر ربط::الله| ]][[شامل این ریشه::اله| ]][[ریشه غیر ربط::اله| ]][[شامل این ریشه::وله| ]][[ریشه غیر ربط::وله| ]][[شامل این کلمه::سَکِينَتَه|سَکِينَتَهُ]] [[کلمه غیر ربط::سَکِينَتَه| ]] [[شامل این ریشه::سکن| ]][[ریشه غیر ربط::سکن| ]][[شامل این ریشه::ه| ]][[ریشه غیر ربط::ه| ]][[شامل این کلمه::عَلَى|عَلَى]] [[شامل این ریشه::على| ]][[شامل این کلمه::رَسُولِه|رَسُولِهِ]] [[کلمه غیر ربط::رَسُولِه| ]] [[شامل این ریشه::رسل| ]][[ریشه غیر ربط::رسل| ]][[شامل این ریشه::ه| ]][[ریشه غیر ربط::ه| ]][[شامل این کلمه::وَ|وَ]] [[شامل این ریشه::و| ]][[شامل این کلمه::عَلَى|عَلَى]] [[شامل این ریشه::على| ]][[شامل این کلمه::الْمُؤْمِنِين|الْمُؤْمِنِينَ]] [[کلمه غیر ربط::الْمُؤْمِنِين| ]] [[شامل این ریشه::امن| ]][[ریشه غیر ربط::امن| ]][[شامل این کلمه::وَ|وَ]] [[شامل این ریشه::و| ]][[شامل این کلمه::أَلْزَمَهُم|أَلْزَمَهُمْ]] [[کلمه غیر ربط::أَلْزَمَهُم| ]] [[شامل این ریشه::لزم| ]][[ریشه غیر ربط::لزم| ]][[شامل این ریشه::هم| ]][[ریشه غیر ربط::هم| ]][[شامل این کلمه::کَلِمَة|کَلِمَةَ]] [[کلمه غیر ربط::کَلِمَة| ]] [[شامل این ریشه::کلم| ]][[ریشه غیر ربط::کلم| ]][[شامل این کلمه::التّقْوَى|التَّقْوَى]] [[کلمه غیر ربط::التّقْوَى| ]] [[شامل این ریشه::وقى| ]][[ریشه غیر ربط::وقى| ]][[شامل این کلمه::وَ|وَ]] [[شامل این ریشه::و| ]][[شامل این کلمه::کَانُوا|کَانُوا]] [[شامل این ریشه::کون| ]][[شامل این کلمه::أَحَق|أَحَقَ]] [[کلمه غیر ربط::أَحَق| ]] [[شامل این ریشه::حقق| ]][[ریشه غیر ربط::حقق| ]][[شامل این کلمه::بِهَا|بِهَا]] [[شامل این ریشه::ب| ]][[شامل این ریشه::ها| ]][[شامل این کلمه::وَ|وَ]] [[شامل این ریشه::و| ]][[شامل این کلمه::أَهْلَهَا|أَهْلَهَا]] [[کلمه غیر ربط::أَهْلَهَا| ]] [[شامل این ریشه::اهل| ]][[ریشه غیر ربط::اهل| ]][[شامل این ریشه::ها| ]][[ریشه غیر ربط::ها| ]][[شامل این کلمه::وَ|وَ]] [[شامل این ریشه::و| ]][[شامل این کلمه::کَان|کَانَ]] [[شامل این ریشه::کون| ]][[شامل این کلمه::اللّه|اللَّهُ]] [[کلمه غیر ربط::اللّه| ]] [[شامل این ریشه::الله| ]][[ریشه غیر ربط::الله| ]][[شامل این ریشه::اله| ]][[ریشه غیر ربط::اله| ]][[شامل این ریشه::وله| ]][[ریشه غیر ربط::وله| ]][[شامل این کلمه::بِکُل|بِکُلِ]] [[کلمه غیر ربط::بِکُل| ]] [[شامل این ریشه::ب| ]][[ریشه غیر ربط::ب| ]][[شامل این ریشه::کلل| ]][[ریشه غیر ربط::کلل| ]][[شامل این کلمه::شَيْء|شَيْءٍ]] [[کلمه غیر ربط::شَيْء| ]] [[شامل این ریشه::شىء| ]][[ریشه غیر ربط::شىء| ]][[شامل این کلمه::عَلِيما|عَلِيماً]] [[کلمه غیر ربط::عَلِيما| ]] [[شامل این ریشه::علم| ]][[ریشه غیر ربط::علم| ]]'''}} | ||
{| class="ayeh-table mw-collapsible mw-collapsed" | |||
!کپی متن آیه | |||
|- | |||
|إِذْ جَعَلَ الَّذِينَ کَفَرُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ الْجَاهِلِيَّةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَکِينَتَهُ عَلَى رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَ أَلْزَمَهُمْ کَلِمَةَ التَّقْوَى وَ کَانُوا أَحَقَ بِهَا وَ أَهْلَهَا وَ کَانَ اللَّهُ بِکُلِ شَيْءٍ عَلِيماً | |||
|} | |||
'''ترجمه ''' | '''ترجمه ''' | ||
<tabber> | <tabber> | ||
| خط ۱۵: | خط ۱۸: | ||
|-|صادقی تهرانی=چون کافران در دلهای خود، تعصّب، (آن هم) تعصّب جاهلیت نهادند، پس خدا آرامشی از خود بر فرستادهی خویش و بر مؤمنان فرو فرستاد و کلمهی تقوا را ملازم آنان ساخت و (در واقع) آنان به (رعایت) آن سزاوارتر و (هم) اهل آن بودند. و خدا همواره بر هر چیزی بسی دانا بوده است. | |-|صادقی تهرانی=چون کافران در دلهای خود، تعصّب، (آن هم) تعصّب جاهلیت نهادند، پس خدا آرامشی از خود بر فرستادهی خویش و بر مؤمنان فرو فرستاد و کلمهی تقوا را ملازم آنان ساخت و (در واقع) آنان به (رعایت) آن سزاوارتر و (هم) اهل آن بودند. و خدا همواره بر هر چیزی بسی دانا بوده است. | ||
|-|معزی=گاهی که نهادند آنان که کفر ورزیدند در دل خویش خونگرمی (غیرت) را خونگرمی جاهلیّت پس فرستاد خدا آرامش خویش را بر پیمبرش و بر مؤمنان و همراه ایشان داشت گفتار پرهیزکاری (کلمه تقوی) را و آنانند سزاوارتر بدان و اهل آن و خدا است به همه چیز دانا | |-|معزی=گاهی که نهادند آنان که کفر ورزیدند در دل خویش خونگرمی (غیرت) را خونگرمی جاهلیّت پس فرستاد خدا آرامش خویش را بر پیمبرش و بر مؤمنان و همراه ایشان داشت گفتار پرهیزکاری (کلمه تقوی) را و آنانند سزاوارتر بدان و اهل آن و خدا است به همه چیز دانا | ||
|-|</tabber>< | |-|english=<div id="qenag">Those who disbelieved filled their hearts with rage—the rage of the days of ignorance. But Allah sent His serenity down upon His Messenger, and upon the believers, and imposed on them the words of righteousness—of which they were most worthy and deserving. Allah is aware of everything.</div> | ||
{{آيه | سوره = سوره الفتح | نزول = | |-|</tabber> | ||
<div class="audiotable"> | |||
<div id="quran_sound">ترتیل: <sound src="http://dl.bitan.ir/quran/parhizgar/048026.mp3"></sound></div> | |||
<div id="trans_sound">ترجمه: <sound src="http://dl.bitan.ir/quran/makarem/048026.mp3"></sound></div> | |||
</div> | |||
{{آيه | سوره = سوره الفتح | نزول = [[نازل شده در سال::19|٧ هجرت]] | نام = [[شماره آیه در سوره::26|٢٦]] | قبلی = الفتح ٢٥ | بعدی = الفتح ٢٧ | کلمه = [[تعداد کلمات::33|٣٣]] | حرف = }} | |||
===معنی کلمات و عبارات=== | ===معنی کلمات و عبارات=== | ||
«الْحَمِیَّةَ»: تعصب و جانبداری. سر باز زدن. غیرت. «حَمِیَّةَ الْجَاهِلِیَّةِ»: تعصب ناشی از جهالت و نادانی. جانبداری جاهلانه و بدون دلیل و برهان. غیرت غیرمنطقی و تعصب بیجا. بدل از (الْحَمِیَّةَ) است. «کَلِمَةَ التَّقْوی»: سخن پرهیزگارانه. سخنی که با گفتن آن، انسان خویشتن را از عذاب میرهاند که سخن توحید یعنی: لآ إِلهَ إِلاَّ اللهُ است. روحیه پرهیزگاری (نگا: تفسیر نمونه). روح ایمان (نگا: مجادله / ، نساء / همچنین: تفسیر المیزان). «أَحَقَّ»: سزاوارتر و شایستهتر. «أَهْلَهَا»: درخور و برازنده آن. مستحق آن. | «الْحَمِیَّةَ»: تعصب و جانبداری. سر باز زدن. غیرت. «حَمِیَّةَ الْجَاهِلِیَّةِ»: تعصب ناشی از جهالت و نادانی. جانبداری جاهلانه و بدون دلیل و برهان. غیرت غیرمنطقی و تعصب بیجا. بدل از (الْحَمِیَّةَ) است. «کَلِمَةَ التَّقْوی»: سخن پرهیزگارانه. سخنی که با گفتن آن، انسان خویشتن را از عذاب میرهاند که سخن توحید یعنی: لآ إِلهَ إِلاَّ اللهُ است. روحیه پرهیزگاری (نگا: تفسیر نمونه). روح ایمان (نگا: مجادله / ، نساء / همچنین: تفسیر المیزان). «أَحَقَّ»: سزاوارتر و شایستهتر. «أَهْلَهَا»: درخور و برازنده آن. مستحق آن. | ||
| خط ۳۰: | خط ۳۸: | ||
<tabber> | <tabber> | ||
المیزان= | المیزان= | ||
{{ نمایش فشرده تفسیر| | |||
*[[تفسیر:المیزان جلد۱۸_بخش۳۳#link287 | آيات ۱۸ - ۲۸ سوره فتح]] | *[[تفسیر:المیزان جلد۱۸_بخش۳۳#link287 | آيات ۱۸ - ۲۸ سوره فتح]] | ||
*[[تفسیر:المیزان جلد۱۸_بخش۳۳#link288 | | *[[تفسیر:المیزان جلد۱۸_بخش۳۳#link288 | مقصود از رضا و سخط خدا، ثواب و عقاب او است]] | ||
*[[تفسیر:المیزان جلد۱۸_بخش۳۴#link291 | اخبار غيبى كه در سوره «فتح» آمده است]] | |||
*[[تفسیر:المیزان جلد۱۸_بخش۳۴#link293 | مقصود از «كلمة التقوى»، در آیه شریفه]] | |||
*[[تفسیر:المیزان جلد۱۸_بخش۳۴#link291 | | *[[تفسیر:المیزان جلد۱۸_بخش۳۴#link294 | مقصود از «فتح قريب»، فتح حديبيه است]] | ||
*[[تفسیر:المیزان جلد۱۸_بخش۳۴#link295 | بحث روايتى]] | |||
*[[تفسیر:المیزان جلد۱۸_بخش۳۴#link293 | مقصود از | *[[تفسیر:المیزان جلد۱۸_بخش۳۴#link298 | رواياتى راجع به ماجراى فتح خيبر]] | ||
*[[تفسیر:المیزان جلد۱۸_بخش۳۴#link294 | | *[[تفسیر:المیزان جلد۱۸_بخش۳۵#link300 | فضیلتی از امام علی«ع»، در فتح قلعه خيبر]] | ||
*[[تفسیر:المیزان جلد۱۸_بخش۳۴#link295 | | *[[تفسیر:المیزان جلد۱۸_بخش۳۵#link301 | ماجراهای پس از فتح قلعه خيبر]] | ||
*[[تفسیر:المیزان جلد۱۸_بخش۳۵#link303 | ماجرای مسموم شدن پیامبر«ص»، توسط یک زن یهودی]] | |||
*[[تفسیر:المیزان جلد۱۸_بخش۳۴#link298 | رواياتى راجع به ماجراى | |||
*[[تفسیر:المیزان جلد۱۸_بخش۳۵#link300 | فتح قلعه خيبر | |||
*[[تفسیر:المیزان جلد۱۸_بخش۳۵#link301 | | |||
*[[تفسیر:المیزان جلد۱۸_بخش۳۵#link303 | | |||
}} | |||
|-|نمونه= | |-|نمونه= | ||
{{ نمایش فشرده تفسیر| | |||
*[[تفسیر:نمونه جلد۲۲_بخش۵#link40 | تفسیر آیات]] | *[[تفسیر:نمونه جلد۲۲_بخش۵#link40 | تفسیر آیات]] | ||
}} | |||
|-| تفسیر نور= | |||
===تفسیر نور (محسن قرائتی)=== | |||
{{ نمایش فشرده تفسیر| | |||
إِذْ جَعَلَ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ الْجاهِلِيَّةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلى رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَ أَلْزَمَهُمْ كَلِمَةَ التَّقْوى وَ كانُوا أَحَقَّ بِها وَ أَهْلَها وَ كانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً «26» | |||
آنگاه كه كافران، تعصّب (آن هم) تعصّب جاهليّت را (نسبت به شما) در قلبهاى خود جا داده بودند. پس خداوند آرامش خود را بر پيامبرش و بر مؤمنان نازل كرد (و آنان براى صلح آماده شدند) و خداوند آنان را به حقيقت تقوا ملزم ساخت كه به آن سزاوارتر و اهل آن بودند و خداوند به همه چيز آگاه است. | |||
===نکته ها=== | |||
«حميت» به معناى گرمى و داغى است و به خشم و تعصّب شديد نيز اطلاق مىشود. | |||
تعصّب اگر بر اساس جهالت باشد، نكوهيده ولى اگر بر اساس غيرت دينى و پافشارى بر حق و منطق باشد نيكوست. | |||
در ماجراى صلح حديبيّه، حضرت على عليه السلام به فرمان پيامبر صلى الله عليه و آله صلحنامه را با «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ»* آغاز كردند، مشركان گفتند كه ما قبول نداريم و حضرت، آن را به | |||
جلد 9 - صفحه 142 | |||
«بسمك اللهم» تغيير دادند، سپس مشركان از كلمه «رسول اللّه» ايراد گرفتند كه بايد حذف شود. بار ديگر پيامبر صلى الله عليه و آله اين تغيير را با آرامش پذيرفت و لقب «رسول اللّه» را حذف كردند، اين نمونه حميّت مشركان و نزول سكينه بر پيامبر و يارانش بود. | |||
اسلام، با فرهنگ جاهليّت به هر نوعى كه باشد مبارزه مىكند؛ «ظَنَّ الْجاهِلِيَّةِ» «1»، «تَبَرُّجَ الْجاهِلِيَّةِ» «2» و «حَمِيَّةَ الْجاهِلِيَّةِ» | |||
دل انسان، هم مركز ارتباط با خدا و رشد فضايل است و هم بستر گسترش مفاسد: | |||
رشد معنوى: «تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ اللَّهِ» «3»، «أَنْزَلَ السَّكِينَةَ فِي قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ» «4» و «فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ» «5» | |||
گسترش منفى: «سَنُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ» «6»، «يَطْبَعُ اللَّهُ عَلى قُلُوبِ الْكافِرِينَ» «7» و «اشْمَأَزَّتْ قُلُوبُ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ» «8» | |||
در حديث مىخوانيم كه مراد از «كَلِمَةَ التَّقْوى» ايمان است. «9» | |||
===پیام ها=== | |||
1- تعصّب جاهليّت، عامل بستن راه مسجد بر مؤمنان است. صَدُّوكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ ... فِي قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ | |||
2- آنچه انسان را در برابر تعصّبهاى جاهلى حفظ مىكند، سكينه و آرامش است. حَمِيَّةَ الْجاهِلِيَّةِ ... فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ | |||
3- مفاسد اخلاقى، در بستر كفر رشد و نمو مىكند و ايمان به خدا مانع رشد غرايز منفى است. الَّذِينَ كَفَرُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ ... | |||
4- تعصّب و ايستادگى، اگر همراه با استدلال و منطق باشد، ارزش دارد، آنچه مورد انتقاد است، خشم و تعصّب برخاسته از جاهليّت است. «حَمِيَّةَ الْجاهِلِيَّةِ» | |||
---- | |||
«1». آل عمران، 154. | |||
«2». احزاب، 33. | |||
«3». رعد، 28. | |||
«4». فتح، 4. | |||
«5». آلعمران، 103. | |||
«6». آلعمران، 151. | |||
«7». اعراف، 101. | |||
«8». زمر، 45. | |||
«9». تفسير نورالثقلين. | |||
جلد 9 - صفحه 143 | |||
5- درمقابل رفتار جاهلانه نبايد مقابله به مثل كرد. حَمِيَّةَ الْجاهِلِيَّةِ ... فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ | |||
6- خداوند مؤمنان را در برابر كينهها و تعصّبها، تنها نمىگذارد. حَمِيَّةَ الْجاهِلِيَّةِ ... | |||
فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ | |||
7- آرامش و سكينه را با مال و مقام و تعداد نفرات، نمىتوان تحصيل كرد، بلكه هديه الهى است. «فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ» | |||
8- همين كه خدا و رسول، صلح را در حديبيّه از هجوم و جهاد بهتر دانستند، مؤمنان بايد به آن ملتزم و پايبند باشند. «أَلْزَمَهُمْ كَلِمَةَ التَّقْوى» | |||
9- تقوايى ارزش دارد كه دائمى باشد نه موسمى. «أَلْزَمَهُمْ كَلِمَةَ التَّقْوى» | |||
10- براى دريافت الطاف الهى، بايد اهليّت و لياقت توسط خود افراد بوجود آيد. | |||
«كانُوا أَحَقَّ بِها وَ أَهْلَها» | |||
11- انتخابها و اولويّتها، با شعار و توقع نيست، بلكه بايد آگاهانه و عالمانه باشد. «كانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً» | |||
}} | |||
|-| | |||
اثنی عشری= | |||
===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)=== | |||
{{نمایش فشرده تفسیر| | |||
إِذْ جَعَلَ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ الْجاهِلِيَّةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلى رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَ أَلْزَمَهُمْ كَلِمَةَ التَّقْوى وَ كانُوا أَحَقَّ بِها وَ أَهْلَها وَ كانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً «26» | |||
إِذْ جَعَلَ الَّذِينَ كَفَرُوا: ياد بياور اى پيغمبر چون گردانيدند آنانكه كافر شدند، فِي قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ: در دلهاى خود حميت را، يعنى آن چيزى را كه دل را افروخته نمايد از خشم و غضب كه از تعصب و تكبر و غيرت ناشى شده | |||
جلد 12 - صفحه 166 | |||
باشد، پس تفسير حميت فرمايد بر طريق بدليت، حَمِيَّةَ الْجاهِلِيَّةِ: درآوردند در دل خود تعصب زمان جاهليت را كه باعث فوران غضب آنها شد و به جهت آن گفتند چون حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله پدران و برادران ما را در بدر و احد كشته، سوگند به لات و عزى كه او را در منازل خود درنياوريم. يا چون پدران ما مطيع او نشدند ما نيز منقاد او نشويم و ايمان نياوريم. خلاصه چون حميت جاهليت را مرعى داشتند، فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ: پس نازل فرمود خداى تعالى طمأنينه و سكون خود را، يعنى آن چيزى كه سبب اطمينان بود نازل فرمود خدا، عَلى رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ: بر پيغمبر خود و بر مؤمنين تا ترك مقاتله نمودند و به مصالحه راضى شدند، وَ أَلْزَمَهُمْ كَلِمَةَ التَّقْوى: و لازم ساخت يعنى ثابت گردانيد خداى تعالى مؤمنان را سخنى كه سبب پرهيزكارى است از طغيان و عدوان. مراد كلمه شهادت است، يا بسم اللّه الرحمن الرحيم كه اهل مكه نگذاشتند كه در عنوان صلحنامه نوشته شود، يا محمد رسول اللّه را كه راضى به كتابت آن نشدند. وَ كانُوا أَحَقَّ بِها وَ أَهْلَها: و هستند مؤمنان سزاوارتر بدان از مشركان و از اهل آن و اولى به آن، يعنى ايشانند كه استحقاق و اهليت اين كلمه را دارند نه غير ايشان، يا ايشان احقند به نزول سكينه يا احقند به مكه و دخول آن از اهل آن. وَ كانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً: و هست خدا به هر چيزى دانا و از آن جمله علم او سبحانه است به بواطن سراير آدميان، و لذا ذمّ مشركان نموده به حميت و مدح مؤمنان فرموده به انزال سكينه و لزوم كلمه كه قبل گذشت. | |||
}} | |||
|-| | |||
روان جاوید= | |||
===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)=== | |||
{{نمایش فشرده تفسیر| | |||
إِذْ جَعَلَ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ الْجاهِلِيَّةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلى رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَ أَلْزَمَهُمْ كَلِمَةَ التَّقْوى وَ كانُوا أَحَقَّ بِها وَ أَهْلَها وَ كانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً «26» لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرامَ إِنْ شاءَ اللَّهُ آمِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُؤُسَكُمْ وَ مُقَصِّرِينَ لا تَخافُونَ فَعَلِمَ ما لَمْ تَعْلَمُوا فَجَعَلَ مِنْ دُونِ ذلِكَ فَتْحاً قَرِيباً «27» هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى وَ دِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَ كَفى بِاللَّهِ شَهِيداً «28» مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَ الَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ تَراهُمْ رُكَّعاً سُجَّداً يَبْتَغُونَ فَضْلاً مِنَ اللَّهِ وَ رِضْواناً سِيماهُمْ فِي وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ ذلِكَ مَثَلُهُمْ فِي التَّوْراةِ وَ مَثَلُهُمْ فِي الْإِنْجِيلِ كَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوى عَلى سُوقِهِ يُعْجِبُ الزُّرَّاعَ لِيَغِيظَ بِهِمُ الْكُفَّارَ وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ مِنْهُمْ مَغْفِرَةً وَ أَجْراً عَظِيماً «29» | |||
ترجمه | |||
هنگاميكه قرار دادند آنانكه كافر شدند در دلهاشان خوى بد و عصبيّت زمان نادانيرا پس فرو فرستاد خدا آرامش را بر رسولش و بر گروندگان و ثابت نمود ايشانرا بسخن پرهيزكارى و بودند سزاوارتر بآن و اهلش و بوده است خدا بهمه چيز دانا | |||
بتحقيق راست گردانيد خدا خواب پيغمبر خود را بحق كه هر آينه داخل خواهيد شد البته در مسجد الحرام اگر خواسته باشد خدا ايمنان با آنكه تراشندگانيد سرهاتان را و كوتاه كنندگان نمىترسيد پس دانست آنچه را ندانستيد پس قرار داد پيش از اين فتحى نزديك | |||
او است آنكه فرستاد پيغمبرش را با هدايت و دين حق تا غالب سازدش بر همه اديان و كافى است خدا كه باشد گواه | |||
محمد رسول خدا است و آنانكه با اويند سخت دلانند بر كافران و مهربانان ميان خودشان ميبينى ايشانرا ركوع كنندگان سجود كنندگان مىطلبند تفضّلى را از خدا و خشنودى او را نشانه ايشان در رويهاشان است از اثر سجده اينست صفتشان در تورية و صفتشان در انجيل آنان مانند كشتى باشند كه برآورد شاخهاش را پس قوى گرداند آنرا پس محكم شود پس راست بايستد بر ساقههايش كه بشگفت | |||
---- | |||
جلد 5 صفحه 32 | |||
ميآورد زراعت كنندگانرا تا بخشم آورد بسبب ايشان كافران را وعده داد خدا آنانرا كه ايمان آوردند و كردند كارهاى شايسته از ايشان آمرزشى و پاداشى بزرگ. | |||
تفسير | |||
كفّار مكّه مستحقّ عذاب موعود در آيات سابقه شدند وقتى كه در دل خودشان قرار دادند حميّت و حرارت ناشى از تأنّف و تفرعن و تعصّب زمان جاهليّت را كه مردم متخلّق بأخلاق اسلامى نبودند و در حديث قمّى ره كه اجمالى از آن در اول سوره نقل شد ذكر شده كه بعد از تراضى پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم با قريش بصلح و قرار نوشتن صلحنامه آنحضرت بامير المؤمنين عليه السّلام فرمود بنويس بسم اللّه الرّحمن الرّحيم پس سهيل بن عمرو كه از طرف قريش براى عقد صلح آمده بود گفت ما رحمن را نميشناسيم بنويس چنانچه پدرانت مينوشتند باسمك اللّهم حضرت بامير المؤمنين عليه السّلام فرمود بنويس آنهم اسم خدا است پس امير المؤمنين نوشت اين قرارداد محمد رسول خدا و جماعت قريش است سهيل بن عمرو گفت اگر ما محمّد را پيغمبر خدا ميدانستيم با او جنگ نميكرديم بنويس محمّد بن عبد اللّه مگر از نسب خود عار داريد پس پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود من پيغمبر خدايم اگر چه شما اقرار نداريد و بامير المؤمنين فرمود محو كن و بنويس محمّد بن عبد اللّه حضرت عرض كرد من نام تو را هرگز از نبوّت محو نميكنم و پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم آنرا بدست خود محو فرمود و بامير المؤمنين عليه السّلام گفت قسم بخدا از ابناء اين قوم براى تو چنين روزى خواهد آمد و چون در جنگ صفّين بنابر مصالحه و رأى حكمين شد نوشته گرديد اين قرارداد امير المؤمنين على عليه السّلام است با معاوية بن ابى سفيان پس عمرو بن عاص گفت اگر ما تو را امير المؤمنين ميدانستيم با تو جنگ نميكرديم و صدق فرمايش پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم ظاهر گرديد آنچه ذكر شد خلاصه مستفاد از حديث سابق است و در ذيل اين آيه فرموده حميّت جاهليّت همان بود كه در باره خدا و پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم اعمال نمودند و گفتند ما رحمن و رحيم را نمىشناسيم و اگر تو را پيغمبر ميدانستيم با تو جنگ نميكرديم و بنظر حقير شامل است تأنّف آنها از ورود پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم در مكّه و امثال اين تكبّرات بيجا را كه در بعضى از موارد ضروريّه بايد تحمّل نمود لذا خداوند فرموده پس نازل نمود خدا | |||
---- | |||
جلد 5 صفحه 33 | |||
سكينه و وقار و قدرت تحمّل از ناملائمات را بر پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم و اهل ايمان كه خريدند آن تكبّر بيجا را بجاى خود و حفظ نمودند نفوس مسلمانانرا از تلف و ثابت فرمود ايشانرا بر كلمه لا اله الا اللّه كه دلالت دارد بر نفى شرك و هر عمل ناروائى و اثبات توحيد و هر عمل شايسته بجائى و البتّه اهل ايمان احقّ و اولى بحق و حقيقت و اهل آن كلمه طيّبه بوده و هستند و در روايات كلمه تقوى بكلمه اخلاص و ايمان و امير المؤمنين عليه السّلام و اهل بيت اطهار تفسير شده و بنظر حقير هر قول و فعلى كه ناشى از پرهيزكارى و اجتناب از محارم الهيّه و اخلاق رذيله باشد كلمه تقوى و مظهر پرهيزكارى است و در روايات بمصاديق جليّه تفسير شده و خداوند بتمام اسرار و اعمال بندگان دانا است و بر طبق آن پاداش خواهد داد و چون منافقين مذكور در آيات سابقه تصوّر نموده يا ميگفتند خواب پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم كه در حديث قمّى ره بدوا ذكر شده بود دروغ شده خداوند با تأكيد تمام آنها را ردّ فرموده كه نه چنين است خدا پيغمبر خود را در خوابى كه ديده محقّقا براستى و حق و حقيقت دلالت فرموده و قسم ياد فرموده خواب انبيا و اوليا دروغ نميشود البتّه در سال آتيه داخل در مسجد الحرام ميشويد و با كمال اطمينان موفق خواهيد شد بتمام اعمال عمره كه سر بتراشيد يا مو را كوتاه كنيد و از احرام بيرون آئيد انشاء اللّه تعالى با امنيّت و نداشتن ترس از احدى و ظاهرا تعليق بر مشيّت براى تيمّن و تبرّك بنام خدا و تعليم مردم در اخبار از آتيه است اگرچه گفتهاند راجع بدخول با امنيّت و نداشتن ترس است يا براى خارج نمودن كسانى است كه تا سال ديگر زنده نباشند از مسلمانان يا ان بمعناى اذاست و امثال اينها كه بنظر حقير وقعى ندارد در هر حال خدا ميداند مصالح تأخير فتح را و مردم نميدانند آن و ساير حكمتها را لذا در مراجعت از حديبيّه خداوند فتح پرفائده و غنيمت قلعه خيبر را بدست امير المؤمنين عليه السّلام مرزوق مسلمانان فرمود تا دلها بآن تسكين يابد و اميد فتح بآن تقويت گردد و بشارت بالاترى بمسلمانان داد و آن مژده غلبه اسلام است بر تمام اديان بنسخ دين حق و ابطال باطل با حجّت و دليل و تسلّط مسلمانان در عالم بر ارباب اديان بسرعت تا درجهاى و بحدّ كمال در زمان ظهور امام زمان كه جز دين حق و مذهب اثنى عشرى در دنيا نباشد و ظلم و | |||
---- | |||
جلد 5 صفحه 34 | |||
فساد مبدّل بعدل و داد گردد و در اين مقام شمّهئى راجع باين آيه در سوره توبه گذشت و كافى است خدا كه شاهد باشد بر صدق اين مواعيد و آنكه محمّد صلى اللّه عليه و آله و سلّم رسول خدا است و تمام وعدههايش حق و صدق است و آنكسانيكه واقعا و ظاهرا با او هستند و به بيان و شمشير كمك بترويج اسلام مينمايند سخت دل و سختگير بر كفّار و رحيم و مهربان با مسلمانانند و در اين صفت امير المؤمنين عليه السّلام بمقامى رسيده كه منقاربند كرده ز سستى هزار جاى تا اولين دريچه آن طائر قياس سلام اللّه عليه و على اولاده الطاهرين بايد بحالات مختلفه آنحضرت در اين دو مورد نظر نمود و مبهوت و متحيّر شد كه چگونه مظهر غضب و رحمت الهى شده است مىبينى تو اى بيننده ايشانرا كه غالبا مشغول نمازند و ركوع و سجود مينمايند براى نيل به تفضّلات الهى در پاداش اعمالشان چون خودش وعده ثواب داده نه آنكه بآن اعمال ذى حقّ شوند بر خدا و براى خوشنودى او چون بنده بايد موجبات خوشنودى مولى را فراهم نمايد تا بوظيفه خود عمل نموده باشد و علامت ظاهرى ايشان در صورتهاشان اثر سجود در پيشانى است و بنقل فقيه از امام صادق عليه السّلام آن اثر بيدارى شب براى نماز است و شايد اشاره باشد بحديث نبوى كه زيادى نماز در شب روى را در روز نيكو كند اين اوصاف شگفتآور ياران حقيقى پيغمبر آخر الزمان است كه در تورية ذكر شده و مثل ايشان در انجيل هم همين است و نكته تكرار مثلهم و اكتفا ننمودن به و الانجيل بنظر حقير تأكيد معنى و نفى احتمال ذكر بعضى از اوصاف در تورية و بعضى در انجيل است خدا ميخواهد تصريح بفرمايد كه تمام اين اوصاف هم در تورية ذكر شده هم در انجيل و از خود براى آنها مثلى زده و آن آنستكه پيروان پيغمبر خاتم مانند كشتى باشند كه شاخههاى ضعيف خود را در بدو امر از زمين بيرون ميآورد و بتدريج قوى مينمايد آنرا و كمك ميرساند بآن پس درشت و محكم ميشود پس بپاى خود راست مىايستد و متمايل و متزلزل نميگردد و چون زارعان آنرا ببينند خورسند شوند و بشگفت درآيند تا بخشم درآورد خدا بآنشاخههاى ضعيفى كه در مدّت كمى قوى و پايدار شدند كه مسلمانانند كفار را و وعده داده است خدا آنكسانيرا كه قلبا ايمان آوردند باصول دين و مذهب و بجا آوردند اعمال صالحه را با شرط قبول | |||
---- | |||
جلد 5 صفحه 35 | |||
آن كه ولايت ائمه اطهار است از بين اصحاب پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم آمرزش گناهان و اجر بزرگ بىپايان آخرت را و بنابراين كلمه من تبعيضيه است و بنظر حقير رسيده از حديث نبوى كه در امالى نقل شده راجع بشأن نزول اين آيه كه مستفاد از آن اينست كه روز قيامت امير المؤمنين عليه السّلام لوائى از نور بدست ميگيرد و از ميان مهاجر و انصار و ساير مسلمانان دسته دسته شيعيان خود را تحت لواء قرار داده ببهشت ميبرد و ديگران را بجاى خود باقى ميگذارد و بعضى من را بيانيه گرفتهاند و بنا بر اين الّذين آمنوا و عملوا الصّالحات مبيّن اوصاف ياران پيغمبر آخر الزّمان است و انصاف آنستكه من بيانيّه در اين قبيل موارد حسنى ندارد چون اوصاف مذكوره در آيه شريفه معرّف اصحاب پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم است نه مبيّن اهل ايمان و اعمال صالحه و اللّه اعلم در ثواب الاعمال و مجمع از امام صادق عليه السّلام نقل شده كه حفظ كنيد اموال و كسان خود را از تلف بقرائت انّا فتحنا چون كسيكه مداومت بتلاوت آن داشته باشد روز قيامت منادى ندا كند او را بطوريكه تمام خلق بشنوند كه تو از بندگان شايسته منى او را در بهشت جاى دهيد و بنوشانيد باو از رحيق مختوم و الحمد للّه رب العالمين و صلّى اللّه على محمد و آله الطاهرين. | |||
---- | |||
جلد 5 صفحه 36 | |||
}} | |||
|-| | |||
اطیب البیان= | |||
===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)=== | |||
{{نمایش فشرده تفسیر| | |||
إِذ جَعَلَ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي قُلُوبِهِمُ الحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ الجاهِلِيَّةِ فَأَنزَلَ اللّهُ سَكِينَتَهُ عَلي رَسُولِهِ وَ عَلَي المُؤمِنِينَ وَ أَلزَمَهُم كَلِمَةَ التَّقوي وَ كانُوا أَحَقَّ بِها وَ أَهلَها وَ كانَ اللّهُ بِكُلِّ شَيءٍ عَلِيماً «26» | |||
زماني که قرار دادند كساني که كافر شدند در قلوب خود حميت را همان | |||
جلد 16 - صفحه 216 | |||
حميت جاهليت را پس خداوند نازل فرمود سكينه و قوت قلب را بر رسول خود و بر مؤمنين ثبات قدم و اطمينان خاطر، و لازم فرمود بر آنها كلمه تقوي را و بودند آنها اهل تقوي و سزاوار تقوي و احق بآن و هست خداوند بهر چيزي دانا. | |||
عمده مانعي که باعث اينکه شد که كفار و مشركين ايمان نياوردند همان حميت و عصبيت جاهليت بود که تقليد آباء و اجداد خود ميكردند چنانچه در بسياري از آيات تصريح باين دارد بعلاوه قساوت قلب و سياهي دل تسلط شيطان مكر و حيله، رؤساء عادت بفحشاء و منكرات، كبر و نخوت و ساير اخلاق رذيله و عناد خود را از قابليت هدايت انداختهاند که ميفرمايد: | |||
إِذ جَعَلَ الَّذِينَ كَفَرُوا تمام طبقات كفر را شامل ميشود از طبيعي دهري مشركين يهود نصاري مجوس بلكه ارباب ضلالت و بدعت و منكرين ضروريات. | |||
فِي قُلُوبِهِمُ الحَمِيَّةَ همان عصبيت آبائي و اجدادي حَمِيَّةَ الجاهِلِيَّةِ مثل دوره جاهليت و مثل دوره حاضر. | |||
فَأَنزَلَ اللّهُ سَكِينَتَهُ عَلي رَسُولِهِ وَ عَلَي المُؤمِنِينَ در مقابل آن حميت خداوند ثبات قدم و قوت قلب باينها داده که هر چه امر سختتر شود قوت قلب آنها بيشتر ميشود و ايستادگي ميكنند تا فتح و پيروزي نصيب آنها شود و لو بكشتن و كشته شدن باشد. | |||
نكتتان: يكي آنكه قبلا که تذكر داديم در صاحب غار. و دومي آنكه كساني که در امر جهاد سستي كردند يا تقاعد نمودند يا فرار كردند مؤمن نيستند .. | |||
وَ أَلزَمَهُم كَلِمَةَ التَّقوي بمراتب تقوي تقواي از عقائد فاسده و اخلاق رذيله و اعمال سيئه و از ترك واجبات بالاخص جهاد. | |||
وَ كانُوا أَحَقَّ بِها وَ أَهلَها ممكن است مرجع ضمير بها و اهلها سكينه باشد يعني مؤمنين سزاوارتر هستند بنزول سكينه در قلوب آنها و اهليت دارند براي آن و ممكن است تقوي باشد که مؤمن اهل تقوي و سزاوار آن است و معني دوم اقرب است وَ كانَ اللّهُ بِكُلِّ شَيءٍ عَلِيماً. | |||
217 | |||
}} | |||
|-| | |||
برگزیده تفسیر نمونه= | |||
===برگزیده تفسیر نمونه=== | |||
{{نمایش فشرده تفسیر| | |||
] | |||
(آیه 26)- تعصب و حمیت جاهلیت بزرگترین سدّ راه کفار! در اینجا باز مسائل مربوط به ماجرای «حدیبیه» تعقیب میشود، و صحنههای دیگری از این ماجرای عظیم را مجسم میکند. | |||
ج4، ص484 | |||
نخست به یکی از مهمترین عوامل باز دارنده کفّار از ایمان به خدا و پیامبر صلّی اللّه علیه و اله و تسلیم در مقابل حق و عدالت اشاره کرده، میگوید: به خاطر بیاورید «هنگامی را که کافران در دلهای خود خشم و نخوت جاهلیت داشتند» (إِذْ جَعَلَ الَّذِینَ کَفَرُوا فِی قُلُوبِهِمُ الْحَمِیَّةَ حَمِیَّةَ الْجاهِلِیَّةِ). | |||
و به خاطر آن مانع ورود پیامبر صلّی اللّه علیه و اله و مؤمنان به خانه خدا و انجام مراسم عمره و قربانی شدند، و گفتند: اگر اینها که در میدان جنگ پدران و برادران ما را کشتهاند وارد سرزمین و خانههای ما شوند و سالم باز گردند، عرب در باره ما چه خواهد گفت؟ و چه اعتبار و حیثیتی برای ما باقی میماند؟ | |||
آنها با این عمل هم احترام خانه خدا و حرم امن او را شکستند، و هم سنتهای خود را زیر پا گذاشتند، و هم پرده ضخیمی میان خود و حقیقت کشیدند. | |||
سپس میافزاید: «و (در مقابل) خداوند آرامش و سکینه خود را بر فرستاده خویش مؤمنان نازل فرمود» (فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَکِینَتَهُ عَلی رَسُولِهِ وَ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ). | |||
این آرامش که مولود ایمان و اعتقاد به خداوند، و اعتماد بر لطف او بود، آنها را به خونسردی و تسلط بر نفس دعوت کرد، تا آنجا که برای حفظ اهداف بزرگ خود حاضر شدند جمله «بسم اللّه الرّحمن الرّحیم» را- که رمز اسلام در شروع کارها بود- بردارند، و به جای آن «بسمک اللّهمّ»- که از یادگارهای دوران گذشته عرب بود- در آغاز صلحنامه حدیبیه بنگارند و حتی لقب «رسول اللّه» را از کنار نام گرامی «محمد» صلّی اللّه علیه و اله حذف کنند. و حاضر شدند که بر خلاف عشق و علاقه سوزانی که به زیارت خانه خدا و مراسم عمره داشتند از همان «حدیبیه» به سوی مدینه باز گردند، و شترهای خود را بر خلاف سنت حج و عمره در همانجا قربانی کنند، و بدون انجام مناسک از احرام به در آیند. | |||
آری! فرهنگ جاهلیت دعوت به «حمیت» و «تعصب» و «خشم جاهلی» میکند، ولی فرهنگ اسلام به «سکینه» و «آرامش» و «تسلط بر نفس». | |||
سپس میافزاید: «و (خداوند) آنها را به حقیقت تقوا ملزم ساخت، و آنان از هر کس شایستهتر و اهل آن بودند» (وَ أَلْزَمَهُمْ کَلِمَةَ التَّقْوی وَ کانُوا أَحَقَّ بِها وَ أَهْلَها). | |||
ج4، ص485 | |||
در پایان آیه میفرماید: «و خداوند به همه چیز داناست» (وَ کانَ اللَّهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیماً). | |||
او هم نیات سوء کفار را میداند، و هم پاکدلی مؤمنان راستین را، در اینجا سکینه و تقوا نازل میکند، و در آنجا حمیت جاهلیت را مسلّط میسازد. | |||
}} | |||
|-|تسنیم= | |-|تسنیم= | ||
{{ نمایش فشرده تفسیر| | |||
*[[تفسیر:تسنیم | تفسیر آیات]] | *[[تفسیر:تسنیم | تفسیر آیات]] | ||
}} | |||
|-|</tabber> | |-|</tabber> | ||
| خط ۱۶۴: | خط ۳۷۸: | ||
[[رده:آثار آرامش]][[رده:منشأ رذایل اخلاقى]][[رده:اهمیت حفظ ارزشها]][[رده:آثار استعدادها]][[رده:آثار استکبار]][[رده:منشأ استکبار]][[رده:تاریخ صدر اسلام]][[رده:آثار اطمینان]][[رده:اولویت در امداد]][[رده:اهمیت ایمان]][[رده:تذکر امدادهاى خدا]][[رده:سرزنش تعصب هاى جاهلى]][[رده:مبارزه با تعصب]][[رده:منشأ تعصب]][[رده:اولویت در تقوا]][[رده:زمینه استقامت در تقوا]][[رده:مراد از کلمه تقوا]][[رده:روش مبارزه با جهل]][[رده:آثار اراده خدا]][[رده:آثار علم خدا]][[رده:ازلیت علم خدا]][[رده:افعال خدا]][[رده:امدادهاى خدا]][[رده:زمینه امدادهاى خدا]][[رده:عذابهاى خدا]][[رده:علم خدا به آفرینش]][[رده:فیض خدا]][[رده:منشأ فیض خدا]][[رده:نعمتهاى خدا]][[رده:وسعت علم خدا]][[رده:پایه هاى رفتار]][[رده:اهمیت آرامش رهبرى]][[رده:نیازهاى معنوى رهبرى]][[رده:آثار صبر]][[رده:آثار صلح حدیبیه]][[رده:قصه صلح حدیبیه]][[رده:بسمله در صلح نامه حدیبیه]][[رده:رسول الله در صلح نامه حدیبیه]][[رده:زمینه عذاب]][[رده:آثار عمل]][[رده:مبارزه با غضب]][[رده:آثار کفر]][[رده:روش مبارزه با کفر]][[رده:امداد به مؤمنان]][[رده:اولویت مؤمنان]][[رده:ایجاد مصونیت در مؤمنان]][[رده:تقواى مؤمنان]][[رده:تنزیه مؤمنان]][[رده:فضایل مؤمنان]][[رده:مؤمنان و تعصب]][[رده:مؤمنان و غضب]][[رده:مؤمنان و لجاجت]][[رده:منشأ آرامش مؤمنان]][[رده:منشأ تقواى مؤمنان]][[رده:نیازهاى مؤمنان]][[رده:امداد به محمد]][[رده:اولویت محمد]][[رده:تقواى محمد]][[رده:تنزیه محمد]][[رده:فضایل محمد]][[رده:محمد و تعصب]][[رده:محمد و غضب]][[رده:محمد و لجاجت]][[رده:مشکلات محمد]][[رده:منشأ آرامش محمد]][[رده:منشأ تقواى محمد]][[رده:نیازهاى محمد]][[رده:عوامل ممانعت از مسجدالحرام]][[رده:امداد به مسلمانان]][[رده:مشکلات مسلمانان صدر اسلام]][[رده:آثار تعصب مشرکان]][[رده:تعصب مشرکان]][[رده:آثار تعصب مشرکان مکه]][[رده:آثار تکبر مشرکان مکه]][[رده:تعصب مشرکان مکه]][[رده:نعمت آرامش]][[رده:نعمت صبر در سختى]][[رده:نیاز به آرامش]][[رده:نیاز به تقوا]] | [[رده:آثار آرامش]][[رده:منشأ رذایل اخلاقى]][[رده:اهمیت حفظ ارزشها]][[رده:آثار استعدادها]][[رده:آثار استکبار]][[رده:منشأ استکبار]][[رده:تاریخ صدر اسلام]][[رده:آثار اطمینان]][[رده:اولویت در امداد]][[رده:اهمیت ایمان]][[رده:تذکر امدادهاى خدا]][[رده:سرزنش تعصب هاى جاهلى]][[رده:مبارزه با تعصب]][[رده:منشأ تعصب]][[رده:اولویت در تقوا]][[رده:زمینه استقامت در تقوا]][[رده:مراد از کلمه تقوا]][[رده:روش مبارزه با جهل]][[رده:آثار اراده خدا]][[رده:آثار علم خدا]][[رده:ازلیت علم خدا]][[رده:افعال خدا]][[رده:امدادهاى خدا]][[رده:زمینه امدادهاى خدا]][[رده:عذابهاى خدا]][[رده:علم خدا به آفرینش]][[رده:فیض خدا]][[رده:منشأ فیض خدا]][[رده:نعمتهاى خدا]][[رده:وسعت علم خدا]][[رده:پایه هاى رفتار]][[رده:اهمیت آرامش رهبرى]][[رده:نیازهاى معنوى رهبرى]][[رده:آثار صبر]][[رده:آثار صلح حدیبیه]][[رده:قصه صلح حدیبیه]][[رده:بسمله در صلح نامه حدیبیه]][[رده:رسول الله در صلح نامه حدیبیه]][[رده:زمینه عذاب]][[رده:آثار عمل]][[رده:مبارزه با غضب]][[رده:آثار کفر]][[رده:روش مبارزه با کفر]][[رده:امداد به مؤمنان]][[رده:اولویت مؤمنان]][[رده:ایجاد مصونیت در مؤمنان]][[رده:تقواى مؤمنان]][[رده:تنزیه مؤمنان]][[رده:فضایل مؤمنان]][[رده:مؤمنان و تعصب]][[رده:مؤمنان و غضب]][[رده:مؤمنان و لجاجت]][[رده:منشأ آرامش مؤمنان]][[رده:منشأ تقواى مؤمنان]][[رده:نیازهاى مؤمنان]][[رده:امداد به محمد]][[رده:اولویت محمد]][[رده:تقواى محمد]][[رده:تنزیه محمد]][[رده:فضایل محمد]][[رده:محمد و تعصب]][[رده:محمد و غضب]][[رده:محمد و لجاجت]][[رده:مشکلات محمد]][[رده:منشأ آرامش محمد]][[رده:منشأ تقواى محمد]][[رده:نیازهاى محمد]][[رده:عوامل ممانعت از مسجدالحرام]][[رده:امداد به مسلمانان]][[رده:مشکلات مسلمانان صدر اسلام]][[رده:آثار تعصب مشرکان]][[رده:تعصب مشرکان]][[رده:آثار تعصب مشرکان مکه]][[رده:آثار تکبر مشرکان مکه]][[رده:تعصب مشرکان مکه]][[رده:نعمت آرامش]][[رده:نعمت صبر در سختى]][[رده:نیاز به آرامش]][[رده:نیاز به تقوا]] | ||
[[رده:آیات قرآن]] [[رده:سوره الفتح ]] | [[رده:آیات قرآن]] [[رده:سوره الفتح ]] | ||
{{#seo: | |||
|title=آیه 26 سوره فتح | |||
|title_mode=replace | |||
|keywords=آیه 26 سوره فتح,فتح 26,إِذْ جَعَلَ الَّذِينَ کَفَرُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ الْجَاهِلِيَّةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَکِينَتَهُ عَلَى رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَ أَلْزَمَهُمْ کَلِمَةَ التَّقْوَى وَ کَانُوا أَحَقَ بِهَا وَ أَهْلَهَا وَ کَانَ اللَّهُ بِکُلِ شَيْءٍ عَلِيماً,آثار آرامش,منشأ رذایل اخلاقى,اهمیت حفظ ارزشها,آثار استعدادها,آثار استکبار,منشأ استکبار,تاریخ صدر اسلام,آثار اطمینان,اولویت در امداد,اهمیت ایمان,تذکر امدادهاى خدا,سرزنش تعصب هاى جاهلى,مبارزه با تعصب,منشأ تعصب,اولویت در تقوا,زمینه استقامت در تقوا,مراد از کلمه تقوا,روش مبارزه با جهل,آثار اراده خدا,آثار علم خدا,ازلیت علم خدا,افعال خدا,امدادهاى خدا,زمینه امدادهاى خدا,عذابهاى خدا,علم خدا به آفرینش,فیض خدا,منشأ فیض خدا,نعمتهاى خدا,وسعت علم خدا,پایه هاى رفتار,اهمیت آرامش رهبرى,نیازهاى معنوى رهبرى,آثار صبر,آثار صلح حدیبیه,قصه صلح حدیبیه,بسمله در صلح نامه حدیبیه,رسول الله در صلح نامه حدیبیه,زمینه عذاب,آثار عمل,مبارزه با غضب,آثار کفر,روش مبارزه با کفر,امداد به مؤمنان,اولویت مؤمنان,ایجاد مصونیت در مؤمنان,تقواى مؤمنان,تنزیه مؤمنان,فضایل مؤمنان,مؤمنان و تعصب,مؤمنان و غضب,مؤمنان و لجاجت,منشأ آرامش مؤمنان,منشأ تقواى مؤمنان,نیازهاى مؤمنان,امداد به محمد,اولویت محمد,تقواى محمد,تنزیه محمد,فضایل محمد,محمد و تعصب,محمد و غضب,محمد و لجاجت,مشکلات محمد,منشأ آرامش محمد,منشأ تقواى محمد,نیازهاى محمد,عوامل ممانعت از مسجدالحرام,امداد به مسلمانان,مشکلات مسلمانان صدر اسلام,آثار تعصب مشرکان,تعصب مشرکان,آثار تعصب مشرکان مکه,آثار تکبر مشرکان مکه,تعصب مشرکان مکه,نعمت آرامش,نعمت صبر در سختى,نیاز به آرامش,نیاز به تقوا,آیات قرآن سوره الفتح | |||
|description=إِذْ جَعَلَ الَّذِينَ کَفَرُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ الْجَاهِلِيَّةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَکِينَتَهُ عَلَى رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَ أَلْزَمَهُمْ کَلِمَةَ التَّقْوَى وَ کَانُوا أَحَقَ بِهَا وَ أَهْلَهَا وَ کَانَ اللَّهُ بِکُلِ شَيْءٍ عَلِيماً | |||
|image=Wiki_Logo.png | |||
|image_alt=الکتاب | |||
|site_name=الکتاب | |||
}} | |||
