التوبة ٥٩: تفاوت میان نسخهها
از الکتاب
QRobot edit
(افزودن سال نزول) |
(QRobot edit) |
||
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
__TOC__ | __TOC__ | ||
== نزول == | |||
وقتى که آیه صدقات نازل گردید و یا این که صدقات را نزد پیامبر آوردند آیه ۵۸ نازل گردید و توانگران و اغنیاء نزد رسول خدا صلى الله علیه و آله آمدند به تصور این که از صدقات مزبور سهمى نیز به آنها برسد ولى وقتى که پیامبر صدقات مزبور را بین فقیران و مستمندان تقسیم فرمود. توانگران از پیامبر عیبجوئى کردند و گفتند ما کسانى بودیم که در جنگها شرکت کردیم و همراه پیامبر با کفار به نبرد پرداختیم. بنابراین صدقات مزبور به ما نیز باید برسد نه این که فقط به فقیران و مستمندانى که از وجود آنها فائده اى برنمیخیزد داده شود بعد از این گفتار و عیبجوئى ها از طرف توانگران این آیه نازل گردید.<ref> تفاسیر على بن ابراهیم و برهان.</ref> | |||
== تفسیر == | == تفسیر == | ||
<tabber> | <tabber> | ||
المیزان= | المیزان= | ||
{{ نمایش فشرده تفسیر| | |||
*[[تفسیر:المیزان جلد۹_بخش۳۴#link221 | آيات ۶۳ - ۴۹ سوره توبه]] | *[[تفسیر:المیزان جلد۹_بخش۳۴#link221 | آيات ۶۳ - ۴۹ سوره توبه]] | ||
*[[تفسیر:المیزان جلد۹_بخش۳۴#link222 | منافقين كه به گمان خود از ناملايمات فتنه احتمالى جنگ دورى مى گزينند در واقع از نفاق و ضلالتشان در فتنه سقوط كرده اند و خود غافلند]] | *[[تفسیر:المیزان جلد۹_بخش۳۴#link222 | منافقين كه به گمان خود از ناملايمات فتنه احتمالى جنگ دورى مى گزينند در واقع از نفاق و ضلالتشان در فتنه سقوط كرده اند و خود غافلند]] | ||
| خط ۴۵: | خط ۵۰: | ||
*[[تفسیر:المیزان جلد۹_بخش۳۶#link238 | چند روايت در ذيل آيه (( يقولون هو اذن قل اذن خير لكم ... )) ]] | *[[تفسیر:المیزان جلد۹_بخش۳۶#link238 | چند روايت در ذيل آيه (( يقولون هو اذن قل اذن خير لكم ... )) ]] | ||
}} | |||
|-|نمونه= | |-|نمونه= | ||
{{ نمایش فشرده تفسیر| | |||
*[[تفسیر:نمونه جلد۷_بخش۶۹#link245 | تفسیر آیات]] | *[[تفسیر:نمونه جلد۷_بخش۶۹#link245 | تفسیر آیات]] | ||
}} | |||
|-| تفسیر نور= | |||
===تفسیر نور (محسن قرائتی)=== | |||
{{ نمایش فشرده تفسیر| | |||
وَ لَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا ما آتاهُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ قالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ سَيُؤْتِينَا اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ رَسُولُهُ إِنَّا إِلَى اللَّهِ راغِبُونَ «59» | |||
اگر آنان به آنچه خدا و پيامبرش به آنان دادهاند راضى مىشدند و مىگفتند: خداوند (و آنچه او صلاح بداند) براى ما بس است، خدا و پيامبرش به زودى از فضل خود به ما خواهند داد و ما تنها به پروردگار، راغب و اميدواريم، (اگر چنين مىگفتند، براى آنان بهتر بود). | |||
===نکته ها=== | |||
در اين آيه چهار مرحله مطرح شده است: | |||
1. رضا و تسليم به تقدير الهى. «رَضُوا ما آتاهُمُ اللَّهُ» | |||
2. اظهار رضايت به زبان. «قالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ» | |||
3. اميد به فضل و كرم الهى. سَيُؤْتِينَا ... | |||
4. بىتوجّهى به دنيا و رغبت به خداوند. «إِلَى اللَّهِ راغِبُونَ» | |||
---- | |||
«1». امام صادق عليه السلام فرمود: بيش از دو سوّم مردم اين گونه مىباشند. كافى، ج 2، ص 228. | |||
جلد 3 - صفحه 444 | |||
===پیام ها=== | |||
1- منافقان هرگز از خداوند و تقديرهاى او راضى نمىشوند. «وَ لَوْ» | |||
2- سياستگذارى و تصميمگيرى در نحوهى تقسيم و صرف بيتالمال و امور مالى واقتصادى با خدا وپيامبر ورهبر امّت اسلامى است. «آتاهُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ» | |||
3- تنها نبايد به تنگناها نگريست، صبر، آينده بهترى را پيش مىآورد. «سَيُؤْتِينَا» | |||
4- تلخى محروميّتهاى دنيوى، با وعدههاى قطعى خداوند به مؤمنان و نعمتهاى بهشتى، شيرين مىشود. «سَيُؤْتِينَا» | |||
5- ما از خداوند طلبكار نيستيم، هر چه عطا كند از فضل خويش است. «فَضْلِهِ» | |||
6- الطاف الهى از طريق پيامبران و اوليا به ما مىرسد. «فَضْلِهِ وَ رَسُولُهُ» | |||
7- محبّت خدا، زمينهساز صبر، رضا و قناعت است. «إِلَى اللَّهِ راغِبُونَ» | |||
}} | |||
|-| | |||
اثنی عشری= | |||
===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)=== | |||
{{نمایش فشرده تفسیر| | |||
وَ لَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا ما آتاهُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ قالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ سَيُؤْتِينَا اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ رَسُولُهُ إِنَّا إِلَى اللَّهِ راغِبُونَ (59) | |||
وَ لَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا ما آتاهُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ: و اگر اين منافقان طالبان صدقات و طاعنان، راضى و خشنود باشند آنچه را كه عطا فرمايد ايشان را خداى تعالى و پيغمبر مكرم او. وَ قالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ: به صدق تمام و اعتقاد صحيح ثابت جازم، كافى است ما را فضل الهى، يا كفايت كند ما را حق تعالى. سَيُؤْتِينَا اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ: زود باشد كه عطا فرمايد خدا ما را از فضل خود صدقه يا غنيمتى ديگر. وَ رَسُولُهُ: و پيغمبر او نيز مرحمت فرمايد ما را بيشتر از اينكه حالا عطا نموده. إِنَّا إِلَى اللَّهِ راغِبُونَ: بتحقيق ما به حق تعالى رغبتكنندگان و اميد دارندگانيم كه از فضل نامتناهى خود ما را غنى گرداند از مردم. يا ما راغب هستيم به حق تعالى در آنچه عطا فرمايد از ثواب و دفع نمايد از عذاب. | |||
حاصل آيه شريفه آنكه: اگر اين مراتب اربعه را دارا شوند (جواب شرط محذوف و تقدير آنكه لكان خيرا لهم) هر آينه بهتر باشد براى ايشان، زيرا رضاى به قسمت، سبب بهجت؛ و جزع در آن، موجب محنت است. ابراهيم ادهم گويد: هر كه به مقادير حق خرسند شد، از غم و ملال بازرست. | |||
تبصره- آيه شريفه دال است بر آنكه هر كه طلب دنيا نمايد مؤول شود امر او در ديانت به نفاق. و اما كسى كه طلب دنيا نمايد به قدر بلغه، و غرضش وصول به | |||
ج5، ص 127 | |||
مصالع دينى باشد، هر آينه در طريق حق باشد و اصل در اين باب رضا به قضاى الهى است و آيه بيان مراتب آن را فرمايد: | |||
اول- رضاى به عطاى خدا و رسول به سبب علم به اينكه حق تعالى حكيم است، يعنى آنچه فرمايد بر وفق حكمت و مصلحت باشد. | |||
دوم مرتبه- ظهور آثار رضا بر لسانش كه گويد «حَسْبُنَا اللَّهُ» خداى تعالى ما را كافى و كفايت فرمايد امر ما را و به سبب رضا به قضاى سبحانى بتحقيق فائز شديم به اين مرتبه عظيمه در عبوديت. | |||
مرتبه سوم- آنكه به فقدان درجه عاليه، مرتبه نازله آن را دارا باشند كه «سَيُؤْتِينَا اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ» زود باشد حق تعالى ما را عطا فرمايد از فضل نامتناهى خود يا در دنيا يا در آخرت. | |||
مرتبه چهارم- «إِنَّا إِلَى اللَّهِ راغِبُونَ» ما طلب نمىكنيم از ايمان و طاعت، اخذ اموال و وصول به مناصب دنيا را، بلكه مراد ما سعادت آخرت خواهد بود. | |||
تتمه- رازى نقل نموده كه حضرت عيسى عليه السّلام گذشت بر قومى كه ذكر الهى مىنمودند، فرمود: چه چيز شما را وادار نموده؟ گفتند: رغبت در ثواب الهى. فرمود: مصاب باشيد. به گروهى ديگر عبور، و پرسيد: چه چيز شما را وادار نموده؟ گفتند: خوف عقاب سبحانى. به جماعت سوم گذشت، گفتند: ما ذكر الهى نمائيم نه به جهت خوف عقاب و طمع در ثواب، بلكه براى اظهار ذلت عبوديت و عزت ربوبيت و تشريف قلب به معرفت الهى و تكريم لسان به ذكر صفات سبحانى. حضرت فرمود: شما هستيد محقوق محققون. و نظير اين فرمايش از ائمه هدى عليهم السلام مروى است. | |||
}} | |||
|-| | |||
روان جاوید= | |||
===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)=== | |||
{{نمایش فشرده تفسیر| | |||
وَ مِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقاتِ فَإِنْ أُعْطُوا مِنْها رَضُوا وَ إِنْ لَمْ يُعْطَوْا مِنْها إِذا هُمْ يَسْخَطُونَ (58) وَ لَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا ما آتاهُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ قالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ سَيُؤْتِينَا اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ رَسُولُهُ إِنَّا إِلَى اللَّهِ راغِبُونَ (59) | |||
---- | |||
جلد 2 صفحه 592 | |||
ترجمه | |||
و بعضى از آنها كسانى هستند كه عيب كنند ترا در صدقهها پس اگر عطا شوند از آن خوشنود گردند و اگر عطا نشوند از آن ناگاه آنها خشم گيرند | |||
و اگر آنكه ايشان خوشنود شوند بچيزيكه بدهد بآنها خدا و پيغمبرش و بگويند كافى است ما را خدا زود باشد كه بدهد بما خدا از فضل خود و پيغمبرش همانا ما بسوى خدا رغبت دارندگانيم. | |||
تفسير | |||
در مجمع از ابو سعيد خدرى نقل نموده و در صافى بامام باقر (ع) نسبت داده كه نازل شد در باره ابن ذى الخويصره تميمى كه وارد شد بر پيغمبر (ص) در حاليكه مشغول تقسيم صدقات بود و عرضه داشت كه عدالت كن اى پيغمبر خدا حضرت فرمود واى بر تو اگر من عدالت نكنم كيست كه عدالت كند و اين شخص حرقوص بن زهير رئيس خوارج بود ابو سعيد خدرى گويد عمر اجازه خواست كه او را بكشد پيغمبر (ص) اجازه نداد و اوصاف چندى از او بيان فرمود و آنكه بايد با اصحابش خروج نمايد و روز كه امير المؤمنين (ع) خوارج را كشت من با او بودم آنمرد را آوردند با آن اوصاف كه پيغمبر (ص) بيان فرموده بود و قمى ره فرموده كه وقتى صدقات را آوردند اغنيا حاضر شدند بگمان آنكه پيغمبر (ص) ميان آنها تقسيم ميكند و چون آن حضرت بفقراء مرحمت فرمود آنها عيب جوئى نمودند و گفتند ما جنگ ميرويم با او و باعث تقويت امرا و ميشويم و صدقه هم بايد بدهيم بكسانيكه بىنياز نميكنند او را و بىنياز نمىشوند از او و در كافى و مجمع و عياشى ره از امام صادق (ع) نقل نموده كه زياده از دو ثلث مردم اهل اين آيهاند يعنى براى نفع خودشان سخن مىگويند نه براى رضاى خدا و خوشنودى و غضب آنها بهواى نفس خودشان است نه بصلاح جامعه مسلمين و رواج حكم اسلام و اگر آنها راضى باشند بحكم خدا و تقسيم عادلانه پيغمبر (ص) كه البته بر طبق مصلحت جامعه مسلمين است و بگويند بلسان حال و مقال كافى است ما را فضل الهى بعد از اين هم ممكن است نصيب وافرى بما برسد از غنائم يا صدقات از فضل خدا بتوسط پيغمبر (ص) و ما اميدوار بخدا هستيم و راغب باجراء احكام او و توسعه رزق از قبل او براى آنها بمراتب بهتر است و بنابر اين جواب شرط محذوف شده براى اثبات و استقرار مطلب در ذهن بقدريكه جواب بقرينه معلوم شود. | |||
---- | |||
جلد 2 صفحه 593 | |||
}} | |||
|-| | |||
اطیب البیان= | |||
===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)=== | |||
{{نمایش فشرده تفسیر| | |||
وَ لَو أَنَّهُم رَضُوا ما آتاهُمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ قالُوا حَسبُنَا اللّهُ سَيُؤتِينَا اللّهُ مِن فَضلِهِ وَ رَسُولُهُ إِنّا إِلَي اللّهِ راغِبُونَ (59) | |||
و اگر اينها راضي بودند بآنچه خداوند بآنها تفضل فرموده و آنچه رسول اللّه صلّي اللّه عليه و آله و سلّم بآنها عنايت كرده و ميگفتند که ما را خداوند كافيست و ما را بس است هر آينه بزودي خداوند بما بيشتر و زيادتر تفضل ميفرمايد و رسول خدا عنايت مينمايد | |||
جلد 8 - صفحه 246 | |||
ميگفتند محققا ما بسوي خداوند كمال رغبت را داريم. | |||
وَ لَو أَنَّهُم رَضُوا ما آتاهُمُ اللّهُ نظر باحاطه علميه بجميع حكم و مصالح و بمقتضاي نظام جملي عالم در دفتر الهي ثبت و نوشته شده هر چه که بايد بهر فردي از افراد بندهگان داده شود و هر چه كوشش كنند بجايي نميرسند از موت و حيات، صحت و مرض، غناء و فقر، عزت و ذلت، نعمت و بلاء تماما بجا و بموقع است و تغييرپذير نيست. | |||
مهندسي که بگل نكهت و بگل جان داد || بهر که هر چه سزاوار حكمت است آن داد | |||
بايد بنده در هر حال كمال رضايت را داشته باشد و بخواهد هر چه خدا بر او خواسته و همچنين و رسوله زيرا بواسطه مقام عصمت و اينكه امري از آن حضرت صادر نميشود مگر بفرمان خدا وَ ما يَنطِقُ عَنِ الهَوي إِن هُوَ إِلّا وَحيٌ يُوحي عَلَّمَهُ شَدِيدُ القُوي نجم آيه 3 و 4 و 5، و مجرد نطق نيست لا يفعل عن الهوي بايد مسلمين كمال رضايت را بتقسيم او داشته باشند. | |||
وَ قالُوا حَسبُنَا اللّهُ لا رادّ لقضائه و لا معقب لحكمه (لا مانع لما اعطيت و لا معطي لما منعت) اگر تفضلي فرمايد احدي قدرت بر جلوگيري ندارد و اگر منعي نمود كسي قدرت بر اعطاء ندارد وَ قالُوا حَسبُنَا اللّهُ وَ نِعمَ الوَكِيلُ آل عمران آيه 167 نِعمَ المَولي وَ نِعمَ النَّصِيرُ. | |||
سَيُؤتِينَا اللّهُ اميدوار باشند که خداوند بيشتر و بهتر در دنيا و آخرت بآنها عنايت فرمايد و دعاء كنند و شكرگزار باشند وَ قالَ رَبُّكُمُ ادعُونِي أَستَجِب لَكُم مؤمن آيه 62 لَئِن شَكَرتُم لَأَزِيدَنَّكُم ابراهيم آيه 7، البته خداوند من فضله بآنها عطاء ميفرمايد و رسوله آنهم مراحمش بيشتر ميشود إِنّا إِلَي اللّهِ راغِبُونَ نكته- ذكر جواب شرط نشده بواسطه وضوح آن و اينکه يكي از نكات فصاحت و بلاغت است. | |||
247 | |||
}} | |||
|-| | |||
برگزیده تفسیر نمونه= | |||
===برگزیده تفسیر نمونه=== | |||
{{نمایش فشرده تفسیر| | |||
] | |||
(آیه 59)- «ولی اگر آنها (به حق خود راضی باشند و) به آنچه خدا و پیامبرش در اختیار آنها گذارده رضایت دهند و بگویند همین برای ما کافی است و اگر هم نیاز بیشتری داریم خدا و پیامبر از فضل خود به زودی به ما میبخشند ما تنها رضای خدا را میطلبیم» و از او میخواهیم که ما را از اموال مردم بینیاز سازد، اگر آنها چنین کنند به سود آنهاست (وَ لَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا ما آتاهُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ قالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ سَیُؤْتِینَا اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ رَسُولُهُ إِنَّا إِلَی اللَّهِ راغِبُونَ). | |||
}} | |||
|-|تسنیم= | |-|تسنیم= | ||
{{ نمایش فشرده تفسیر| | |||
*[[تفسیر:تسنیم | تفسیر آیات]] | *[[تفسیر:تسنیم | تفسیر آیات]] | ||
}} | |||
|-|</tabber> | |-|</tabber> | ||
