الفرقان ٥٢
ترجمه
| الفرقان ٥١ | آیه ٥٢ | الفرقان ٥٣ | ||||||||||||||
| ||||||||||||||||
معنی کلمات و عبارات
«جَاهِدْهُم بِهِ»: با حجّت و برهان و درسها و عبرتهای قرآن، جهاد فکری و فرهنگی و تبلیغاتی را با کافران به راه انداز. هر چند در آیات پیشین از قرآن نامی به میان نیامده است، ولی هر کلمه و هر جملهای از آیههای قبلی بخشی از قرآن بوده و تسمیه کلّ به اسم جزء روا است (نگا: بقره / . از سوی دیگر حضور قرآن در ذهن، خود مرجع ضمیر است.
آیات مرتبط (تعداد ریشههای مشترک)
تفسیر
- آيات ۴۱ ۶۲، سوره فرقان
- بيان استهزاء كفار و پاسخ خداوند به اين عمل آنها
- مراد از معبود گرفتن هواى نفس و توضيحى درباره جمله : ((اتخذ الهه هويه ))
- نفى سمع و عقل از كفار و تشبيه آنان به چهار پايانبل هم اضل سبيلا
- تشبيه و تنظير جهل و ضلالت مردم و هدايت آنان به وسيله انبياء، به كشيدن سايه و...
- معناى ((مد الظل )) از نظر ديگر مفسرين
- اشاره به نعمت باد و آب باران
- مقصود از اينكه فرمود با قرآن با دشمنان جهاد كن (جاهدهم به جهادا كبيرا)
- تشبيه انقسام مردم به مؤ من و كافر، به آب دو دريا (يكى گوارا و ديگرى ناگوار) وبه خلقت زن و مرد از نطفه
- مقصود از استثنا ((الا من شاء ان يتخذ الى زبه سبيلا)) در آيه :((قل ما اسئلكم عليه من اجر الا من شاء...))
- نظر مفسرين درباره استثناء مذكور
- تنها وكيل و متصرف در امور بندگان خدا است كه داراى حيات و ملك و علم مطلق است
- معناى جمله ((الرحمن فسئل به خبيرا)) و اقوال مختلف مفسرين در اين باره
- حكايت استكبار مشركين از سجده براى خداوند و فزونى نفرتشان از آن
- بيان استغنا و تعزز خداوند در مقابل استكبار مشركين
- تنظير روشنگرى عالم روحانى و معنوى انسانها باارسال رسل ، به روشنگرى عالم طبيعت با شمس و قمر
- بحث روايتى (رواياتى در ذيل برخى آيات گذشته )
نکات آیه
۱ - پیامبر(ص) وظیفه دار پرهیز از هرگونه اطاعت و تن دادن به خواسته هاى کافران (فلاتطع الکفرین) «طاعت»; یعنى، عمل کردن به آنچه که از انسان خواسته شده است.
۲ - کافران، متوقف کردن دعوت به اسلام و محدود ساختن آن را، از پیامبر(ص) خواستار شدند. (و لو شئنا لبعثنا فى کلّ قریة نذیرًا . فلاتطع الکفرین) با توجه به معناى لغوى «طاعت» (عمل کردن به آنچه که از انسان خواسته شده است) مى توان برداشت یاد شده را به دست آورد; زیرا آنچه که کافران از پیامبر(ص) خواسته بودند - با توجه به آیه قبل که سخن از جهانى بودن رسالت پیامبراسلام(ص) بود و آیه شریفه متفرع بر آن شده (فلاتطع الکافرین) - مى تواند توقف و محدود شدن رسالت باشد.
۳ - اطاعت از کافران و تن دادن به خواسته هاى کفر آمیزشان، حرام است. (فلاتطع الکفرین)
۴ - پیامبر(ص)، وظیفه دار مبارزه گسترده فرهنگى و تبلیغى با جریان کفر و شرک، با محور قرار دادن قرآن (فلاتطع الکفرین و جهدهم به جهادًا کبیرًا) مرجع ضمیر «به» به قرینه مقام (یعنى، آیه قبل که از انذار رسول به مردمان سخن گفته است) قرآن کریم است و آمدن مفعول مطق (جهاداً) و توصیف آن به «کبیراً»، بیانگر گستردگى و بزرگى این جهاد مى باشد.
۵ - قرآن، در هر عصر و زمان و در سطح جهانى، توانا و شایسته براى مبارزه با جریان کفر و شرک (فلاتطع الکفرین و جهدهم به جهادًا کبیرًا) فرمان خداوند به جهاد بزرگ با کافران به وسیله قرآن - پس از یادآورى جاودانگى و جهانى بودن رسالت پیامبر(ص) - حاکى از آن است که قرآن، کتابى توانا و شایسته براى مبارزه جهانى و همیشگى با جریان کفر و شرک است.
۶ - مبارزه با جریان کفر و شرک، کارى است سخت که تلاش گسترده و طاقت فرسایى را مى طلبد. (فلاتطع الکفرین و جهدهم به جهادًا کبیرًا) فرمان خداوند به جهاد بزرگ و گسترده، پس از دستور به اطاعت نکردن از کافران، مى تواند گویاى مطلب یادشده باشد.
۷ - تلاش در راه احیاى معارف دین و مبارزه فرهنگى با جریان کفر و شرک، جهادى بزرگ و با عظمت (فلاتطع الکفرین و جهدهم به جهادًا کبیرًا)
۸ - مبارزه و جهاد فرهنگى با کفر و شرک، هدف کلى قرآن و محور اصلى دعوت پیامبراسلام(ص) (و جهدهم به جهادًا کبیرًا)
موضوعات مرتبط
- اسلام: ممانعت از تبلیغ اسلام ۲
- اطاعت: حرمت اطاعت از کافران ۳
- جهاد: جهاد بزرگ ۷
- دین: اهمیت احیاى دین ۷
- شرک: ابزار مبارزه با شرک ۴; سختى مبارزه با شرک ۶; مبارزه با شرک ۷، ۸
- قرآن: اهداف قرآن ۸; شرک ستیزى قرآن ۵; قرآن و مقتضیات زمان ۵; کفرستیزى قرآن ۵; نقش قرآن ۴; ویژگیهاى قرآن ۵
- کافران: اجتناب از اطاعت کافران ۱; خواسته هاى کافران ۲
- کفر: ابزار مبارزه با کفر ۴; سختى مبارزه با کفر ۶; مبارزه با کفر ۷، ۸
- مبارزه: مبارزه فرهنگى ۴، ۷، ۸
- محرمات ۳:
- محمد(ص) : اصول دعوت محمد(ص) ۸; ممانعت از دعوت محمد(ص) ۲; مسؤولیت محمد(ص) ۱، ۴
