ص ٨٨

از الکتاب
پرش به: ناوبری، جستجو


ترجمه

و خبر آن را بعد از مدّتی می‌شنوید!

|و قطعا پس از چندى خبر آن را خواهيد دانست

و قطعاً پس از چندى خبر آن را خواهيد دانست.»

و شما منکران بر صدق و حقیقت این مقال پس از چندی (هنگام مرگ و انتقال به آخرت) به خوبی آگاه می‌شوید.

و بی تردید پس از مدتی خبر [صدق حقّانیّت و ظهور عینی آیات و وعده های] آن را خواهید دانست.

و تو بعد از اين از خبر آن آگاه خواهى شد.

و خبرش را پس از چندی خواهید دانست‌

و هر آينه خبر آن را- يعنى آنچه در آن است از وعده و وعيد- پس از چندى- پيروزى اسلام يا مرگتان يا روز رستاخيز- خواهيد دانست.

و خبر آن را بعد از مدّت زمانی خواهید دانست (و به زودی صدق وعد و وعید و راستی اخبار و گفتار قرآن را هم در این جهان و هم در آن جهان خواهید دید).

«و همواره پس از چندی خبر بزرگش را به‌راستی خواهید دانست‌.»

و هر آینه بدانید داستانش را پس از زمانی‌


ص ٨٧ آیه ٨٨ ص ٨٩
سوره : سوره ص
نزول : ٣ بعثت
اطلاعات آماری
تعداد کلمات : ٥
تعداد حروف :

معنی کلمات و عبارات

«وَلَتَعْلَمُنَّ ...»: مراد این است راستی و درستی مطالب قرآن، هم در این جهان و هم در آن جهان برای مردمان آشکار خواهد گشت (نگا: فصّلت / ، نمل / ).

آیات مرتبط (تعداد ریشه‌های مشترک)

تفسیر

تفسیر نور (محسن قرائتی)


إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ «87» وَ لَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ بَعْدَ حِينٍ «88»

او جز تذكّرى براى جهانيان نيست. و خبرش را پس از مدّتى خواهيد دانست.

نکته ها

رابطه ميان گوينده و گفتار چهار نوع است:

الف) هم گوينده باطل است، هم سخن باطل است.

ب) گوينده بر باطل است، ولى سخن حقّى مى‌گويد.

ج) گوينده بر حقّ است ولى حرفش باطل است.

د) هم گوينده حقّ است و هم كلام او حقّ است.

خداوند، هم خودش حقّ است و هم سخنش حقّ است. «قالَ فَالْحَقُّ وَ الْحَقَّ أَقُولُ»

در آغاز اين سوره، سخن از ذكر به ميان آمد، «ص وَ الْقُرْآنِ ذِي الذِّكْرِ» در پايان سوره نيز از ذكر اين گونه ياد شده است: «إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ»

مراد از تكلّف كه پيامبر آن را از خود نفى مى‌كند، آن است كه من سخنانم روشن و منطقى است و چيزى را بر شما تحميل نمى‌كنم. «ما أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ»

چنانكه در ذيل آيه 67 اين سوره: «قُلْ هُوَ نَبَأٌ عَظِيمٌ» گفتيم، بر اساس روايات مراد از «نَبَأٌ عَظِيمٌ» خبر ولايتِ علىّ بن ابى‌طالب عليهما السلام است كه آيه پايانى سوره نيز همانند آنجا، از ضميرِ «هو» استفاده كرده و مى‌فرمايد: اين خبر پس از مدّتى آشكار گشته و از آن آگاه مى‌شويد. «إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ وَ لَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ بَعْدَ حِينٍ»

جالب آنكه در آيات ديگر نيز مزد رسالت پيامبر، مودّت اهل‌بيت ذكر شده و در اين آيات نيز پس از نفى مزد مادّى بر رسالت، به اين امر توجّه شده است.

پیام ها

1- خداوند جز حقّ نمى‌گويد. (مقدّم شدن كلمه‌ى «حق» بر «اقول» نشانه‌ى آن است كه او جز حقّ نمى‌گويد). «وَ الْحَقَّ أَقُولُ»

2- در برابر تأكيد اهل باطل، شما نيز با جدّيت سخن بگوييد. شيطان گفت:

جلد 8 - صفحه 133

لَأُغْوِيَنَّهُمْ‌ ... خداوند فرمود: «لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ»

3- در قيامت، رهبران كفر و پيروانشان در يك جا جمع خواهند شد. «جَهَنَّمَ مِنْكَ وَ مِمَّنْ تَبِعَكَ»

4- شيطان جسم دارد زيرا پر شدن جهنّم در صورتى است كه ابليس داراى جسم باشد. «لَأَمْلَأَنَّ»

5- مبلّغ بايد بى‌توقّعى خود را به مردم اعلام كند. «قُلْ ما أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ»

6- شرط توفيق در تبليغ، توقّع نداشتن از مردم است. «قُلْ ما أَسْئَلُكُمْ»

7- پيامبران، نه تنها توقّع مادّى، بلكه هيچ گونه انتظارى از مردم نداشتند. «مِنْ أَجْرٍ»

8- يكى از شرايط توفيق در تبليغ، نداشتن تكلّف است. (مؤمن، در عمل و سخن و معاشرت، خود و ديگران را به زحمت نمى‌اندازد). «ما أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ» تصنع و تكلّف و ظاهرسازى عملى ناپسند و مذموم است.

9- كسى مى‌تواند جهان را آزاد كند كه خود گرفتار قيود و عادات و رسوم ساختگى نباشد. «ما أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ»

10- رسالت قرآن جهانى و فرا ملّيتى است. «ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ»

11- قرآن كتاب بيدارى و هشيارى است. «ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ»

12- انسان بدون قرآن در معرض انواع غفلت‌ها و نسيان‌هاست. «إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ»

13- بشر در آينده از اخبار مهم قرآن (پيرامون تحقّق وعده‌ها و پيروزى متّقين و صالحين) آگاه خواهد شد. «لَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ بَعْدَ حِينٍ»

«والحمدللّه ربّ العالمين»

جلد 8 - صفحه 137

سوره زمر

اين سوره هفتاد و پنج آيه دارد و در مكّه نازل شده است و همچون ديگر سوره‌هاى مكى، بيشتر مطالب آن در مورد خدا و قيامت است.

«زمر» به معناى گروه و جماعت است و نام‌گذارى اين سوره بدين كلمه، از آن جهت است كه دوزخيان و بهشتيان به صورت گروه گروه وارد دوزخ يا بهشت مى‌شوند، چنانكه در آيات 71 و 73 به اين مطلب اشاره شده است.

توحيد در خالقيّت، ربوبيّت و عبادت و خصوصاً اخلاص در عبادت و بندگى، بيش از همه در اين سوره مورد توجّه و تأكيد قرار گرفته است.

حضور مردم در دادگاه قيامت و داورى خداوند بر اساس پرونده اعمال و گواهى شاهدان و سوق دادن گنهكاران به دوزخ و پاكان به بهشت، از مطالبى است كه به تفصيل در اين سوره آمده است.

جلد 8 - صفحه 138

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌

به نام خداوند بخشنده مهربان‌

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)



وَ لَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ بَعْدَ حِينٍ (88)

بعد خطاب به كفار فرمايد:

وَ لَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ‌: و هر آينه البته البته بدانيد خبر قرآن را، يعنى صدق آنچه در آنست از وعد و وعيد، بَعْدَ حِينٍ‌: بعد از هنگامى كه آن حين موت يا روز قيامت يا روز ظهور غلبه اسلام (است).


«1» بحار الانوار ج 13 ص 415 روايت 8 بنقل از خصال شيخ صدوق.

جلد 11 - صفحه 217

سوره سى و نهم (زمر)

اين سوره مباركه را سورة العرب گويند و در مكه نزول يافته الّا آيه‌ «قُلْ يا عِبادِيَ» كه در مدينه نازل شده.

عدد آيات:

هفتاد و پنج آيه.

عدد كلمات:

هزار و صد و هشتاد كلمه.

عدد حروف:

چهار هزار و هفتصد و چهار حرف.

ثواب تلاوت:

ثواب الاعمال- از حضرت صادق عليه السلام مروى است: هر كه قرائت نمايد سوره زمر را، عطا فرمايد خدا او را شرف دنيا و آخرت و عزيز نمايد او را بدون مال و عشيره، بر وجهى كه هر كه او را بيند سطوت از او پيدا كند و حرام فرمايد جسد او را بر آتش جهنّم. «1»

تذكره:

درك خصوص اين ثواب بتمامه منوط است به عمل اين سوره مباركه.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌


تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)


قالَ فَالْحَقُّ وَ الْحَقَّ أَقُولُ (84) لَأَمْلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنْكَ وَ مِمَّنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ أَجْمَعِينَ (85) قُلْ ما أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَ ما أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ (86) إِنْ هُوَ إِلاَّ ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ (87) وَ لَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ بَعْدَ حِينٍ (88)

ترجمه‌

گفت پس من حقّم و حقّ را ميگويم‌

بعزّت خود هر آينه پر خواهم كرد البته دوزخ را از تو و از هر كه پيروى كند تو را از آنها همگى‌

بگو نميخواهم از شما بر آن هيچ مزدى و نيستم من از آنانكه بزحمت عنوانى را بخود بندم‌

نيست آن مگر پندى مر جهانيانرا

او هر آينه خواهيد دانست خبرش را پس از هنگامى.

تفسير

خداوند متعال در جواب ابليس و اعلان خطرى كه نسبت بذريّه آدم عليه السّلام در آيات سابقه داد فرمود پس من خداوند بر حقم يا پس حقّ از پروردگار تو است بنابر آنكه حقّ مبتدا يا خبر مقدّم باشد و بنصب نيز قرائت شده و بنابراين مراد آنستكه پس من احقاق ميكنم حق را و ميگويم آنرا و در


جلد 4 صفحه 481

هر حال خداوند هم بعزّت و جلال خود قسم ياد فرمود كه جهنّم را از او و اتباع او از بنى آدم پر نمايد و به پيغمبر خود دستور داد كه بكفّار مكّه بفرمايد من بر تبليغ رسالت از شما مزدى نميخواهم و از كسانيكه اين عنوان رسالت را بزحمت بخود بسته باشم و بر خلاف واقع ادّعائى نموده و براى اثباتش قرآن را از پيش خود ساخته و پرداخته باشم نيستم و نيست آن قرآن مگر موعظه و پند و شرف براى اهل عالم و پس از چندى خبر صدق آن بشما خواهد رسيد چون اخبار غيبيّه و وعد و و عيد آن در خارج مشهود عالميان خواهد گرديد و بفتوحات اسلامى و بعد از مرگ تفسير فرموده‌اند و در كافى از امير المؤمنين عليه السّلام نقل نموده كه بعد از ظهور قائم عليه السّلام است و در توحيد امام رضا عليه السّلام از آنحضرت نقل نموده كه مسلمانان به پيغمبر صلّى اللّه عليه و اله عرضه داشتند كه اگر هر كس را كه بتوانى از مردم مجبور بقبول اسلام نمائى عدد ما زياد ميشود و بر دشمنان غلبه پيدا ميكنيم حضرت جواب فرمود من بدعت در دين خدا نگذاشته و نخواهم گذاشت و از متكلّفين نيستم و ظاهرا مراد آن باشد كه از كسانيكه مردم را باكراه و كلفت وادار بامرى نمايم نيستم و در جوامع از پيغمبر صلى اللّه عليه و آله نقل فرموده كه از براى متكلّف سه علامت است نزاع مينمايد با كسيكه بالاتر از او است و كوشش ميكند در امريكه نائل بآن نميشود و ميگويد چيزيرا كه نميداند و اينمعنى را در خصال امام صادق عليه السّلام از لقمان نقل نموده و بنظر حقير متكلّف شخص ناراحت و كسيرا گويند كه بدون جهت خود و خلق را بزحمت اندازد در ثواب الاعمال و مجمع از امام باقر عليه السّلام نقل نموده كه كسيكه سوره ص را در شب جمعه قرائت نمايد خداوند از خير دنيا و آخرت بقدرى باو عنايت فرمايد كه باحدى از مردم عنايت نفرموده باشد جز به پيغمبر مرسل و ملك مقرّب و او را با تمام كسانش حتّى خدمتگزارش داخل در بهشت ميفرمايد و الحمد للّه ربّ العالمين و صلى اللّه على محمد و آله الطاهرين‌


جلد 4 صفحه 482

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)


قُل‌ ما أَسئَلُكُم‌ عَلَيه‌ِ مِن‌ أَجرٍ وَ ما أَنَا مِن‌َ المُتَكَلِّفِين‌َ (86) إِن‌ هُوَ إِلاّ ذِكرٌ لِلعالَمِين‌َ (87) وَ لَتَعلَمُن‌َّ نَبَأَه‌ُ بَعدَ حِين‌ٍ (88)

بفرما ‌به‌ ‌اينکه‌ مشركين‌ و كفار و ‌غير‌ اينها ‌من‌ سؤال‌ نمي‌كنم‌ ‌بر‌ ‌اينکه‌ رسالت‌ و دعوت‌ هيچ‌ گونه‌ اجر و مزدي‌ و ‌من‌ نيستم‌ ‌از‌ بخود بستگان‌ ‌که‌ ‌از‌ پيش‌ ‌خود‌ بگويم‌ آنچه‌ ميگويم‌ ‌از‌ آيات‌ قرآن‌ و بيان‌ احكام‌ نيست‌ مگر ذكري‌ ‌از‌ پروردگار عالمين‌ و ‌هر‌ آينه‌ خواهيد دانست‌ ‌که‌ ‌من‌ ‌از‌ جانب‌ ‌خدا‌ آمده‌ام‌ ‌بعد‌ ‌از‌ زماني‌.

‌اگر‌ ايمان‌ آورديد ‌پس‌ ‌از‌ ايمان‌ و ‌اگر‌ ‌به‌ كفر و شرك‌ باقي‌ مانديد ‌پس‌ ‌از‌ مردن‌ و ‌پس‌ ‌از‌ زمان‌ ظهور و زمان‌ رجعت‌ و ‌پس‌ ‌از‌ قيامت‌.

سؤال‌: چرا خمس‌ و انفال‌ و قطايع‌ ملوك‌ ‌را‌ ‌براي‌ ‌خود‌ قرار داد!

جواب‌: اينها حقي‌ ‌بود‌ ‌که‌ ‌خدا‌ معين‌ فرموده‌ ‌غير‌ ‌از‌ عنوان‌ اجر و مزد ‌است‌ مثل‌ حقوق‌ فقراء ‌در‌ زكاة و صدقات‌ و حقوق‌ واجب‌ النفقه‌ مثل‌ عيال‌ و والدين‌ و اولاد و عبيد و اماء مربوط ‌به‌ اجر و مزد نيست‌.

‌هذا‌ آخر ‌ما اردنا ايراده‌ ‌في‌ ‌سورة‌ «ص‌» و يتلوه‌ ‌ان‌ شاء اللّه‌ ‌تعالي‌ تفسير ‌سورة‌ الزمر و الحمد للّه‌ اولا و آخرا و دائما و مستمرا و الصلاة ‌علي‌ ‌محمّد‌ و آله‌ و اللعن‌ ‌علي‌ اعدائهم‌ و انا الحقير الفقير المسمي‌ بالسيد ‌عبد‌ الحسين‌ و المدعو بالطيب‌ غفر اللّه‌ ‌له‌ ذنوبه‌ و خطاياه‌.

جلد 15 - صفحه 279

‌سورة‌ الزّمر مشتمل‌ ‌بر‌ 75 ‌آيه‌‌-‌ مكّي‌

بسم‌ اللّه‌ و باللّه‌ و الحمد للّه‌ و الصّلاة ‌علي‌ ‌رسول‌ اللّه‌ و آله‌، آل‌ اللّه‌ و اللّعن‌ ‌علي‌ أعداء اللّه‌ ‌إلي‌ يوم لقاء اللّه‌ فضلها: ‌در‌ برهان‌ ‌از‌ ‌إبن‌ بابويه‌ باسناده‌ ‌از‌ هارون‌ ‌بن‌ خارجه‌ ‌از‌ حضرت‌ صادق‌ (ع‌) روايت‌ كرده‌ و ‌در‌ مجمع‌

( ‌قال‌ روي‌ ‌عن‌ هارون‌ ‌بن‌ خارجه‌ ‌عن‌ ابي‌‌-‌ ‌عبد‌ اللّه‌: ‌قال‌ ‌من‌ قرء ‌سورة‌ الزمر اعطاه‌ اللّه‌ شرف‌ الدنيا و الاخرة و اعزّه‌ بلا مال‌ و ‌لا‌ عشيره‌ ‌حتي‌ يهابه‌ ‌من‌ يراه‌ و حرم‌ جسده‌ ‌علي‌ النار و يبني‌ ‌له‌ ‌في‌ الجنة الف‌ مدينة ‌في‌ ‌کل‌ مدينة الف‌ قصر ‌في‌ ‌کل‌ قصر مائة حوراء و ‌له‌ ‌مع‌ ‌ذلک‌ عينان‌ تجريان‌ و عينان‌ نضّاختان‌ و عينان‌ مدهامّتان‌ و حور مقصورات‌ ‌في‌ الخيام‌)

و ‌در‌ روايت‌ ‌إبن‌ بابويه‌

(جنتان‌ مدهامّتان‌ و حور مقصورات‌ ‌في‌ الخيام‌ و ذواتا افنان‌ و ‌من‌ ‌کل‌ فاكهة زوجان‌)

و اخبار ديگري‌ ‌هم‌ ‌در‌ ‌اينکه‌ باب‌ نقل‌ كرده‌اند و ‌ما بهمين‌ حديث‌ اكتفاء ميكنيم‌.

برگزیده تفسیر نمونه


]

(آیه 88)- و در چهارمین و آخرین مرحله مخالفان را با عباراتی کوتاه و پر معنی تهدید کرده، می‌گوید: «و خبر آن را بعد از مدتی می‌شنوید»! (وَ لَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ بَعْدَ حِینٍ).

ممکن است شما این سخنان را جدی نگیرید، اما به زودی صدق گفتار من آشکار خواهد شد، هم در این جهان در میدانهای نبرد اسلام و کفر، در منطقه نفوذ اجتماعی و فکری، در مجازاتهای الهی، و هم در عالم دیگر و مجازاتهای دردناک خدا خواهید دید، خلاصه تازیانه الهی آماده است و به زودی بر گرده مستکبران و ظالمان فرود خواهد آمد.

«پایان سوره ص»

ج4، ص205

سوره زمر [39]

اشاره

این سوره در «مکّه» نازل شده و 75 آیه است

محتوای سوره:]

این سوره از چند بخش مهم تشکیل یافته است:

1- چیزی که بیش از همه در سراسر این سوره منعکس است مسأله دعوت به توحید خالص می‌باشد، توصیه در تمام ابعاد و شاخه‌هایش و تعبیراتش در این زمینه آن چنان مؤثر است که قلب انسان را به سوی اخلاص می‌کشاند و جذب می‌کند.

2- مسأله دیگر مسأله «معاد» و دادگاه بزرگ عدالت خداست، مسأله ثواب و جزا، غرفه‌های بهشتی، و سایبانهای آتشین دوزخی، مسأله ترس و وحشت روز قیامت، و آشکار شدن نتایج اعمال، و ظاهر شدن خود آنها در آن صحنه بزرگ.

این مسائل که بر محور معاد دور می‌زند آن چنان با مسائل توحیدی آمیخته است که گوئی تار و پود یک پارچه را تشکیل می‌دهد.

3- بخش دیگری از این سوره که تنها قسمت کوتاهی از آن را اشغال می‌کند اهمیت قرآن مجید است.

4- بخش دیگری که آن هم نسبتا کوتاه است بیان سرنوشت اقوام پیشین و مجازات دردناک الهی نسبت به تکذیب کنندگان آیات حق می‌باشد.

5- بالاخره بخشی از این سوره نیز پیرامون مسأله توبه و باز بودن درهای بازگشت به سوی خداست.

ج4، ص206

این سوره به نام سوره «زمر» معروف است که از آیه 71 و 73 این سوره گرفته شده.

فضیلت تلاوت سوره:]

در حدیثی از پیامبر اسلام صلّی اللّه علیه و اله می‌خوانیم: «کسی که سوره زمر را قرائت کند خداوند امیدش را (از رحمت خود) قطع نخواهد کرد، و پاداش کسانی را که از خدا می‌ترسند به او عطا می‌کند».

و در حدیث دیگری از امام صادق علیه السّلام چنین نقل شده: «کسی که سوره زمر را تلاوت کند خداوند شرف دنیا و آخرت به او می‌دهد، و بدون داشتن مال و قبیله قدرت و عزت به او می‌بخشد، آن چنان که هر کس او را ببیند از او حساب می‌برد، و بدن او را بر آتش دوزخ حرام می‌کند».

مقایسه فضیلت‌های فوق با محتوای این سوره به خوبی نشان می‌دهد که این پاداشها از آن کسانی است که «تلاوت» را مقدمه‌ای برای «اندیشه» و «اندیشه» را وسیله‌ای برای «ایمان و عمل» قرار می‌دهند.

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم به نام خداوند بخشنده بخشایشگر

نکات آیه

۱ - گذشت زمان و آینده بشریت، بستر کشف حقانیت قرآن (و لتعلمنّ نبأه بعد حین) طبق نظر مفسران، ضمیر در «نبأه» به قرآن بازمى گردد و مقصود از «نبأ» خبر حق بودن قرآن است; یعنى، به زودى خواهید فهمید که قرآن و گفته هاى آن، حق و مطابق با واقعیت ها است.

۲ - اخبار خداوند از شناخته شدن حقانیت وعده ها و وعیدهاى قرآن (و لتعلمنّ نبأه بعد حین) برخى از مفسران بر این باوراند که مقصود از «نبأه» (خبر قرآن) مجموعه وعده ها و وعیدهاى قرآن است; اعم از عذاب ها و شکست هاى کافران و پیروزى هاى مؤمنان.

۳ - کافران و مشرکان، به عذاب و شکست تهدید شدند. (و لتعلمنّ نبأه بعد حین)

موضوعات مرتبط

  • تاریخ: نقش تاریخ ۱
  • خدا: تهدیدهاى خدا ۳
  • شکست: تهدید به شکست ۳
  • عذاب: تهدید به عذاب ۳
  • قرآن: پیشگوییهاى قرآن ۲; حقانیت وعده هاى قرآن ۲; حقانیت وعیدهاى قرآن ۲; دلایل حقانیت قرآن ۱
  • کافران: تهدید کافران ۳; شکست کافران ۳; عذاب کافران ۳
  • مشرکان: تهدید مشرکان ۳; شکست مشرکان ۳; عذاب مشرکان ۳

منابع