الصافات ٧٤

از الکتاب
پرش به: ناوبری، جستجو


ترجمه

مگر بندگان مخلص خدا!

|به استثناى بندگان خالص شده‌ى خدا

به استثناى بندگان پاكدل خدا!

جز بندگان پاک برگزیده خدا (همه هلاک شدند).

[همه هلاک شدند] جز بندگان خالص شده خدا،

جز بندگان مخلص خدا.

مگر بندگان اخلاص یافته خداوند

مگر بندگان ويژه و برگزيده خداى.

مگر بندگان پاکیزه و برگزیده‌ی خدا، (که از این مهلکه جان به در برده‌اند و به بهشت نعیم و فوز عظیم رسیده‌اند).

بجز بندگان ‎پاک شده (ی از طرف) خدا.

جز بندگان خدا آن پاکشدگان (ناآلودگان)


الصافات ٧٣ آیه ٧٤ الصافات ٧٥
سوره : سوره الصافات
نزول : ٣ بعثت
اطلاعات آماری
تعداد کلمات : ٤
تعداد حروف :

معنی کلمات و عبارات

«إِلاّ عِبَادَ اللهِ الْمُخْلَصِینَ»: (نگا: صافّات / ).


تفسیر


تفسیر نور (محسن قرائتی)


فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُنْذَرِينَ «73» إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ «74»

پس (اينك) بنگر كه سرانجام هشدار داده شدگان چگونه بود. (كه همه آنان هلاك شدند) به استثناى بندگان خالص شده خدا.

نکته ها

«يُهْرَعُونَ» به معناى بردن با شتاب است. در اين آيه خداوند از كسانى كه بى‌تأمّل و با سرعت به سراغ افكار نياكان مى‌روند، انتقاد كرده است.

يكى از ويژگى‌هاى دوزخيان، تقليد كوركورانه از پدران و اجداد است؛ در حالى كه تقليد در اعتقادات جايز نيست و عقائد انسان بايد بر استدلال و عقل پايه‌ريزى شود.

پیام ها

1- تقليد كوركورانه و پيروى از نياكان در افكار و رفتار نادرست، تحت هر عنوان كه باشد، پذيرفتنى نيست. أَلْفَوْا آباءَهُمْ ضالِّينَ‌ ... عَلى‌ آثارِهِمْ يُهْرَعُونَ‌

2- بدترين نوع تقليد آن است كه با علم و آگاهى از انحراف، از منحرفان تقليد كنيم. «أَلْفَوْا آباءَهُمْ ضالِّينَ»

3- عقائد باطل نياكان بر نسل آينده اثرگذار است. «آباءَهُمْ ضالِّينَ»

4- خودباختگى در برابر آداب و رسوم باطل نياكان، ممنوع است. ( «يُهْرَعُونَ» به معناى كشانده شدن قهرى و بدون اختيار است.)

5- ميراث فرهنگى نياكان، همه جا و هميشه قابل ستايش نيست. «عَلى‌ آثارِهِمْ يُهْرَعُونَ»

جلد 8 - صفحه 37

6- در فضاى انحراف، مهم‌ترين وظيفه هشدار است. خداوند در ميان امت‌هاى گمراه، هشدار دهندگانى فرستاده است. ضَلَّ قَبْلَهُمْ‌ ... أَرْسَلْنا فِيهِمْ مُنْذِرِينَ‌

7- خداوند اتمام حجّت مى‌كند. «أَرْسَلْنا فِيهِمْ مُنْذِرِينَ»

8- اكثريّت فاسد جامعه، دليل بر رها كردن افراد مستعد هدايت نيست. ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ‌ ... أَرْسَلْنا فِيهِمْ‌

9- تاريخى را مطالعه كنيم كه مايه‌ى رشد و عبرت باشد. «فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُنْذَرِينَ» ما مأمور به تأمّل و انديشه در سرنوشت كافران لجوج و متعصّب هستيم.

10- با وجود اكثريّت فاسد، مى‌توان بنده خدا بود و در جامعه‌ى فاسد هضم نشد.

«إِلَّا عِبادَ اللَّهِ»

11- عبادت خدا سبب دريافت الطاف ويژه است. «عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ»

12- اخلاص در عبادت، مايه‌ى نجات از بدعاقبتى است. «كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُنْذَرِينَ إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ»

13- تنها بندگان خالص الهى هشدارهاى انبيا را جدّى مى‌گيرند. «فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُنْذَرِينَ إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ»

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)



إِلاَّ عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ (74)

إِلَّا عِبادَ اللَّهِ‌: مگر بر بندگان شايسته خدا، الْمُخْلَصِينَ‌: پاك كرده‌


«1» فظاعت: از حد تجاوز كردن در شناعت و بدى، شناعت، بدى. فرهنگ معين ج 2 ص 2555.

جلد 11 - صفحه 128

شدگان از لوث شرك و عناد كه به انذار منتفع شدند، يا انبياء و ساير اهل اخلاص كه خداى تعالى ايشان را خلاص ساخت از آن عذاب و وعده فرمود ايشان را به جزيل ثواب در روز حساب.


تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)


وَ لَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ (71) وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا فِيهِمْ مُنْذِرِينَ (72) فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُنْذَرِينَ (73) إِلاَّ عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ (74) وَ لَقَدْ نادانا نُوحٌ فَلَنِعْمَ الْمُجِيبُونَ (75)

وَ نَجَّيْناهُ وَ أَهْلَهُ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ (76) وَ جَعَلْنا ذُرِّيَّتَهُ هُمُ الْباقِينَ (77) وَ تَرَكْنا عَلَيْهِ فِي الْآخِرِينَ (78) سَلامٌ عَلى‌ نُوحٍ فِي الْعالَمِينَ (79) إِنَّا كَذلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ (80)

إِنَّهُ مِنْ عِبادِنَا الْمُؤْمِنِينَ (81) ثُمَّ أَغْرَقْنَا الْآخَرِينَ (82)

ترجمه‌

و بتحقيق گمراه شدند پيش از آنها بيشتر پيشينيان‌

و بتحقيق فرستاديم در آنها بيم‌دهندگان را

پس بنگر چگونه بود سر انجام بيم داده‌شدگان‌

مگر بندگان خدا كه خالص‌شدگانند

و بتحقيق خواند ما را نوح پس هر آينه خوب اجابت كنندگانيم‌

و نجات داديم او و اهلش را از اندوه بزرگ‌

و قرار داديم فرزندان او را آنانكه بازماندگانند

و باقى گذارديم براى او در آيندگان‌

ذكر خير سلام بر نوح در جهانيانرا

همانا ما اينچنين پاداش ميدهيم نيكوكارانرا

همانا او است از بندگان ما كه گروندگانند

پس غرق نموديم ديگران را.

تفسير

خداوند متعال براى تسليت خاطر مبارك پيغمبر خود از اصرار قومش بر كفر ميفرمايد قسم بخدا پيشتر از اينها بيشتر مردم سابق گمراه شدند و اين دليل است بر آنكه هميشه در دنيا اكثريّت با كفّار و فجّار بوده و بتحقيق فرستاديم در ميان آنها انبياء عظام و اوصياء كرام را كه بيم ميدادند آنانرا از عذاب خدا و بخرج آنها نميرفت پس ملاحظه كن و ببين چگونه شد عاقبت آنها كه بيم داده شدند و متنبّه نشدند و اصرار بر معصيت نمودند چنانچه قوم تو هم ديدند آثار باقيه آنانرا كه معذّب شدند و شنيدند اخبار آنها را و متأثر نشدند با آنكه بايد به بينند و متنبّه شوند بلى در ميان آنانكه بيم داده شدند كسانى بودند كه خداوند موفق فرمود آنها را بقبول ايمان و اعمال صالحه با نيّت خالص كه نجات يافتند از عذاب و از جمله اقوام سابقه كه معذّب بعذاب الهى شدند قوم نوح اول پيغمبر اولو العزم است كه او خواند ما را بعد از آنكه از ايمان آنها مأيوس شد و نفرين فرمود در باره آنان و ما هم قسم بخدا بخوبى اجابت نموديم ملتمس او را و نجات داديم او و خانواده‌اش را از آزار قوم و اندوه غرق و مشاهده معصيت كه براى اولياء خدا اندوه بزرگ است و قرار داديم اولاد او را آنانكه نام و آثار و ذكر خير ايشان در جهان باقى و برقرار خواهد ماند يا قرار داديم اولاد او را فقط باقى در جهان چون گفته‌اند بعد از آنكه نوح عليه السّلام از كشتى فرود آمد تمام كسانيكه با او بودند مردند جز زنان و فرزندان او لذا او را ابو البشر ثانى ناميدند و فعلا تمام مردم از نسل آنحضرتند


جلد 4 صفحه 436

ولى قمّى ره از امام باقر عليه السّلام در تفسير اين آيه نقل نموده كه مراد بقاء حقّ و نبوّت و كتاب و ايمان است در اولاد او و تمام اهل زمين از بنى آدم اولاد نوح عليه السّلام نيستند خدا باو فرمود كه حمل كن در آن از هر جفتى دو عدد و اهلت را مگر كسيكه سبقت گرفته است بر او عذاب از آنان و هر كه ايمان آورده و ايمان نيآورده بودند با او مگر كمى و نيز فرموده در احوال امم سابقه ذرّية من حملنا مع نوح و ظاهرا امام عليه السّلام بآيه اوّل استدلال فرموده براى ردّ بعضى كه گفته‌اند غير از اولاد و زنان آنحضرت همه در كشتى مردند چون مناسب نيست كه كشتى براى نجات اهل ايمان باشد و آنجا بميرند و بآيه دوم استدلال فرموده براى ردّ كسانيكه گفته‌اند بعد از فرود آمدن مردند چون ظاهر ذريّة من حملنا مع نوح ذريّه اهل ايمان از غير اولاد او ميباشد و الّا ذريّة نوح بايد گفته شود در هر حال خداوند فرموده و باقى گذارديم بعد از او نام نيك و ذكر خير او را در امم انبياء تا پيغمبر آخر الزّمان و سلامتى از ما براى او بود در دنيا و آخرت و بنابراين مفعول‌تر كنا محذوف است و سلام از جانب خدا است بر او و قويّا محتمل است مراد آن باشد كه ما باقى گذارديم ذكر خيرى را كه آنسلام و تحيّت مردم و دعاى ملائكه است براى او تا روز قيامت و بنابراين مفعول‌تر كنا جمله سلام على نوح فى العالمين است كه عبارت از تسليم ميباشد و همان ذكر خير است كه باحتمال اوّل حذف شده بود و گفته‌اند براى دفع گزند مار و عقرب گفتن اين سلام نافع است و خدا ميفرمايد ما نيكوكارانرا باين نحو جزاى خير ميدهيم در دنيا چه رسد بآخرت كه دار جزا است همانا او از بندگان مؤمن ما بود كه بالاتر از آن مقامى نيست و بعد از اين مطالب بدانيد كه ما كفّار قوم او را تماما غرق نموديم كه عبرت براى جهانيان باشد و شرح اين قضايا در سور سابقه ذكر شده است.


جلد 4 صفحه 437

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)


إِلاّ عِبادَ اللّه‌ِ المُخلَصِين‌َ (74)

مگر بندگان‌ خداوند ‌که‌ ‌از‌ روي‌ خلوص‌ گرويدند بانبياء و ايمان‌ آوردند و پذيرفتند.

إِلّا استثناء ‌از‌ المنذرين‌ ‌است‌ ‌که‌ اينها عاقبتشان‌ بخير و خوبيست‌ اينها كيانند!

عِبادَ اللّه‌ِ هستند تمام‌ بنده‌گان‌ ‌عبد‌ الهي‌ هستند لذا ديگران‌ ‌از‌ تحت‌ عبوديت‌ خارج‌ شدند عبده‌ شيطان‌ و نفس‌ اماره‌ و هواهاي‌ نفسانيه‌ شدند چنانچه‌ ميفرمايد أَ رَأَيت‌َ مَن‌ِ اتَّخَذَ إِلهَه‌ُ هَواه‌ُ فرقان‌ آيه 45 و نيز ميفرمايد أَ لَم‌ أَعهَد إِلَيكُم‌ يا بَنِي‌ آدَم‌َ أَن‌ لا تَعبُدُوا الشَّيطان‌َ يس‌ آيه 60 عباد اللّه‌ كساني‌ هستند ‌که‌ ‌از‌ تحت‌ عبودية ‌خدا‌ خارج‌ نشدند و ‌او‌ ‌را‌ بوحدانية و يگانگي‌ پرستش‌ كردند.

المُخلَصِين‌َ دين‌ ‌خود‌ ‌را‌ خالص‌ كردند نه‌ بدعتي‌ ‌در‌ دين‌ گذاشتند و نه‌ منكر ضروريات‌ دين‌ شدند و نه‌ چيزي‌ ‌از‌ دين‌ ‌را‌ كم‌ كردند و نه‌ ‌از‌ تحت‌ اطاعت‌ امناء دين‌ خارج‌ شدند.

برگزیده تفسیر نمونه


]

(آیه 74)- و در این آیه به عنوان یک استثنا می‌فرماید: «مگر بندگان مخلص خدا» (إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِینَ).

در واقع این جمله اشاره به آن است که عاقبت این اقوام را بنگر که چگونه آنها را به عذاب دردناکی گرفتار کردیم، و هلاک نمودیم، جز بندگان با ایمان و مخلص که از این مهلکه جان سالم به در بردند.

نکات آیه

۱ - بندگان مخلَص خدا (بندگان خالص و برگزیده خدا)، تنها گروه نجات یافته از میان اقوام عذاب شده پیشین (فانظر کیف کان عقبة المنذرین . إلاّ عباد اللّه المخلصین) طبق نظر بیشتر مفسران، مقصود و معناى «مخلَصین» (خالص شدگان) این است: «الذین أخلصهم اللّه لنفسه و ولایته; کسانى که خداوند آنان را برگزیده و در اختیار خود گرفته و مطیع فرمان خویش ساخته است».

۲ - تنها بندگان مخلص خدا، پذیراى دعوت رسولان الهى و برحذرکننده از اخطارهاى ایشان بودند. (إلاّ عباد اللّه المخلصین)

۳ - دورى از تقلید کورکورانه و تعصب آمیز از پدران و پیشینیان در عقاید، جهان بینى و رفتارها، از ویژگى هاى بندگان مخلص خدا (إنّهم ألفوا ءاباءهم ضالّین ... إلاّ عباد اللّه المخلصین)

۴ - پیامبران الهى، همواره در بستر تاریخ، برخوردار از پیروانى مخلَص و اهل بندگى خدا (و لقد أرسلنا فیهم منذرین . فانظر کیف کان عقبة المنذرین . إلاّ عباد اللّه المخلصین)

۵ - بندگان مخلص خدا، در امان از عذاب الهى (فانظر کیف کان عقبة المنذرین . إلاّ عباد اللّه المخلصین)

موضوعات مرتبط

  • امتها: تاریخ امتها ۱; نجات یافتگان امتها ى پیشین ۱
  • انبیا: اخلاص پیروان انبیا ۴; تاریخ انبیا ۴; عبودیت پیروان انبیا ۴
  • بندگان خدا: انذار بندگان خدا ۲; مصونیت بندگان خدا ۵; نجات بندگان خدا ۱; هدایت پذیرى بندگان خدا ۲
  • تقلید: اجتناب از تقلید کورکورانه ۳
  • خدا: عذابهاى خدا ۵
  • عذاب: مصونیت از عذاب ۵; نجات از عذاب ۱
  • عقیده: تقلید در عقیده ۳
  • مخلصین: انذار مخلصین ۲; مصونیت مخلصین ۵; نجات مخلصین ۱; ویژگیهاى مخلصین ۳; هدایت پذیرى مخلصین ۲

منابع