البقرة ١٢٣

از الکتاب
نسخهٔ تاریخ ‏۲۳ مرداد ۱۳۹۶، ساعت ۰۷:۴۱ توسط 127.0.0.1 (بحث) (QRobot edit)

(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به: ناوبری، جستجو


ترجمه

از روزی بترسید که هیچ کس از دیگری دفاع نمی‌کند؛ و هیچ‌گونه عوضی از او قبول نمی‌شود؛ و شفاعت، او را سود نمی‌دهد؛ و (از هیچ سوئی) یاری نمی‌شوند!

و بترسيد از روزى كه هيچ كس چيزى را از ديگرى دفع نكند و از او عوض نپذيرند و هيچ شفاعتى به كارش نيايد و نه ايشان يارى شوند

و بترسيد از روزى كه هيچ كس چيزى [از عذاب خدا] را از كسى دفع نمى‌كند، و نه بدل و بلاگردانى از وى پذيرفته شود، و نه او را ميانجيگرى سودمند افتد، و نه يارى شوند.

و بترسید از روزی که هیچ کس اندکی به کار دیگری نیاید و به حال او سودی نبخشد و از هیچ کس فدایی پذیرفته نشود و شفاعت کسی او را سودمند نبود و آنان را یاوری نباشد.

و از روزی پروا کنید که نه کسی از کسی عذابی را دفع می کند، و نه از کسی [در برابر گناهانش] فدیه و عوضی می گیرند، و نه کسی را شفاعتی سود دهد، و نه [برای رهایی از آتش دوزخ] یاری می شوند.

و بترسيد از روزى كه هيچ كس ديگرى را به كار نيايد و فديه پذيرفته نشود و شفاعت سودشان نكند و كسى به ياريشان برنخيزد.

و از روزی بترسید که کسی به داد کسی نرسد و از کسی بدل و بلاگردانی پذیرفته نشود و شفاعتی به حال او سود ندهد و یاری نیابند

و بترسيد از روزى كه كسى به كار كسى نيايد و از او برابرى- عوضى كه خود را باز خرد- نپذيرند و او را هيچ شفاعتى سود ندهد و نه يارى شوند.

و از (عذاب) روزی خود را در امان دارید که از دست کسی برای کس دیگری چیزی ساخته نیست، و به جای کسی همانند و بلاگردانی پذیرفته نمی‌گردد، و شفاعت و میانجیگری بدو سودی نمی‌رساند، و کسی به یاری کسی بر نمی‌خیزد و یاوری نمی‌شوند.

از روزی بترسید که هیچ کس از دیگری دفاع نمی‌کند؛ و هیچ‌گونه عوضی از او قبول نمی‌شود؛ و شفاعت، او را سود نمی‌دهد؛ و (از هیچ سوئی) یاری نمی‌شوند!

و بترسید روزی را که کفایت نکند کسی از کسی چیزی را و نه پذیرفته شود از او بدلی و نه سود دهدش شفاعتی و نه یاری شوند


البقرة ١٢٢ آیه ١٢٣ البقرة ١٢٤
سوره : سوره البقرة
نزول : ٥ هجرت
اطلاعات آماری
تعداد کلمات : ٢٢
تعداد حروف :

معنی کلمات و عبارات

«لا تَجْزِی»: برآورده نمی‌کند. دفع نمی‌کند. «لا تَجْزِی نَفْسٌ عَن نَّفْسٍ شَیْئاً»: کسی از کسی چیزی را به دور نمی‌دارد. کسی به جای کسی چیزی را نمی‌پردازد. «عَدْلٌ»: همتا. فدیه. بلاگردان. «شَفَاعَةٌ»: میانجیگری.

آیات مرتبط (تعداد ریشه‌های مشترک)

تفسیر

تفسیر نور (محسن قرائتی)


«123» وَ اتَّقُوا يَوْماً لا تَجْزِي نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَيْئاً وَ لا يُقْبَلُ مِنْها عَدْلٌ وَ لا تَنْفَعُها شَفاعَةٌ وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ‌


«1». كافى، ج 1 ص 215.

جلد 1 - صفحه 195

وبترسيد از روزى كه هيچ‌كس چيزى (از عذاب خدا) را از ديگرى دفع نمى‌كند و هيچ‌گونه عوضى از او قبول نمى‌گردد و هيچ شفاعتى، او را سود ندهد و (از جانب هيچ‌كسى) يارى نمى‌شود.

نکته ها

اين دو آيه مشابه آيات 47 و 48 گذشته همين سوره است كه مطالبى در آنجا ذكر كرده‌ايم.

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)



وَ اتَّقُوا يَوْماً لا تَجْزِي نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَيْئاً وَ لا يُقْبَلُ مِنْها عَدْلٌ وَ لا تَنْفَعُها شَفاعَةٌ وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ (123)

وَ اتَّقُوا يَوْماً: و بترسيد عذاب روزى را كه، لا تَجْزِي نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَيْئاً: از هيبت آن كفايت نكند و دور ننمايد هيچ كسى از كسى چيزى را از عذاب، وَ لا يُقْبَلُ مِنْها عَدْلٌ‌: و قبول كرده نشود از هيچ نفسى فدائى براى او، يعنى بدلى كه به عوض او معذب شود، و يا فديه دهد و او را از عذاب برهاند.

وَ لا تَنْفَعُها شَفاعَةٌ: و فايده ندهد شفاعت هيچ شافعى بر تقدير وجود شفيع، وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ‌: و نه ايشان يارى كرده شوند در دفع عذاب، يعنى ايشان را سود ندهد نصرت هيچ ناصرى. (تفسير اين آيات قبلا بيان شد.) تبصره: در مجمع- تكرار آيه شريفه را وجوهى است: 1- چون اصول هر نعمتى از حق تعالى باشد، پس به اين دو آيه تكرير و تذكر آن فرمود به جهت مبالغه در شكر گزارى تا اقبال كنند به طاعت الهى كه نعيم او بر ايشان ظاهر است. 2- چون فاصله كلامين واقع شده، پس تنبيه و اعاده آن بر وجه حسن به جهت ابلاغ در حجت و تأكيد تذكر است. 3- چون ذكر تورات نموده كه‌

تفسير اثنا عشرى، ج‌1، ص: 247

متضمن شأن حضرت عيسى عليه السلام و بشارت حضرت خاتم صلّى اللّه عليه و آله و سلم است، پس به اين دو آيه تنبيه نمود به آنچه تفضيل داده ايشان را به سبب آن نه تذكّر نعمتهاى سابقه.


تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)


وَ اتَّقُوا يَوْماً لا تَجْزِي نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَيْئاً وَ لا يُقْبَلُ مِنْها عَدْلٌ وَ لا تَنْفَعُها شَفاعَةٌ وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ (123)

بيان‌

اين دو آيه شريفه آيه چهل و پنجم و چهل و ششم اين سوره مباركه بود كه ترجمه و تفسيرش گذشت گفته‌اند نكته تكرار آنستكه در ابتداء و انتهاى قصه بنى اسرائيل ذكر نعمت و قيام بحقوق آن و حذر از تضييع آن و اخافه از روز قيامت و اهوال آن شده است كه مبالغه و موقعيت تأثير حكايت در قلوب زياد شود و نتيجه مطلوبه بدست آيد و معلوم شود كه غرض از ذكر قصه آنست.

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)


وَ اتَّقُوا يَوماً لا تَجزِي‌ نَفس‌ٌ عَن‌ نَفس‌ٍ شَيئاً وَ لا يُقبَل‌ُ مِنها عَدل‌ٌ وَ لا تَنفَعُها شَفاعَةٌ وَ لا هُم‌ يُنصَرُون‌َ (123)

نظير ‌اينکه‌ ‌آيه‌ شريفه‌ نيز ‌با‌ اندك‌ اختلافي‌ ‌در‌ الفاظ ‌آن‌ گذشت‌ مثل‌ اينكه‌ ‌در‌ ‌آيه‌ شريفه‌ وَ لا يُقبَل‌ُ مِنها شَفاعَةٌ ‌بود‌ و ‌در‌ اينجا وَ لا تَنفَعُها شَفاعَةٌ و ‌در‌ آنجا وَ لا يُؤخَذُ مِنها عَدل‌ٌ ‌بود‌ و ‌در‌ اينجا وَ لا يُقبَل‌ُ مِنها عَدل‌ٌ ميباشد و مثل‌ تأخير

جلد 2 - صفحه 178

عدل‌ ‌بر‌ شفاعت‌ ‌در‌ ‌آيه‌ سابقه‌ و تقديم‌ عدل‌ ‌بر‌ شفاعت‌ ‌در‌ ‌اينکه‌ ‌آيه‌ و گرنه‌ مطلب‌ يكي‌ ‌است‌ و تفسير ‌آن‌ همان‌ ‌است‌ ‌که‌ بيان‌ شد.

برگزیده تفسیر نمونه


(آیه 123)- ولی از آنجا که هیچ نعمتی بدون مسؤولیّت نخواهد بود، بلکه خداوند در برابر بخشیدن هر موهبتی تکلیف و تعهّدی بر دوش انسان می‌گذارد در این آیه به آنها هشدار می‌دهد و می‌گوید: «از آن روز بترسید که هیچ کس از دیگری دفاع نمی‌کند» (وَ اتَّقُوا یَوْماً لا تَجْزِی نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَیْئاً).

«و چیزی به عنوان غرامت و یا فدیه که بلاگردان آنها باشد پذیرفته نمی‌شود» (وَ لا یُقْبَلُ مِنْها عَدْلٌ).

«و هیچ شفاعتی (جز به اذن پروردگار) او را سود ندهد» (وَ لا تَنْفَعُها شَفاعَةٌ).

و اگر فکر می‌کنید کسی در آنجا- جز خدا- می‌تواند انسان را کمک کند اشتباه است چرا که «هیچ کس در آنجا یاری نمی‌شود» (وَ لا هُمْ یُنْصَرُونَ).

نکات آیه

۱ - قیامت، روزى با عظمت که همگان با آن مواجه خواهند شد. (و اتقوا یوماً) مراد از «یوماً» روز قیامت است. نکره آوردن آن، حکایت از عظمت آن دارد.

۲ - قیامت، روزى پر مخاطره که باید براى مصونیت ازآن، سببى کارساز تدارک دید. (و اتقوا یوماً) «اتقاء» (مصدر إتقوا); یعنى، برگرفتن و تدارک دیدن وسیله اى براى محافظت از چیزى هولناک و خطرساز. بنابراین «إتقوا یوماً» دلالت مى کند که: روز قیامت حاوى مخاطرات هولناک است و آدمى باید براى مصون ماندن از آنها، وقایه (وسیله اى براى محافظت) فراهم آورد.

۳ - ایمان به قرآن و پیامبر(ص) و پرهیز از کفر ورزى به آنها، وسیله محافظت در برابر مخاطرات و عذابهاى روز قیامت است. (أولئک یؤمنون به و من یکفر به ... و اتقوا یوماً) فرمان به گرفتن وقایه (وسیله محافظت)، پس از ترغیب به ایمان (أولئک یؤمنون به) و هشدار از کفرورزى (و من یکفر ...) مى رساند که: وقایه انسان در روز قیامت، ایمان به قرآن و پیامبر(ص) و پرهیز از کفرورزى به آن دو است.

۴ - هیچ کس در روز قیامت، ذره اى از عذاب دیگرى را بر عهد نمى گیرد و متحمل آن نمى شود. (و اتقوا یوماً لاتجزى نفس عن نفس شیئاً)

۵ - در روز قیامت، از هیچ کس فدیه و عوضى که خویشتن را با آن باز خرد، پذیرفته نمى شود. (و لایقبل منها عدل) «عدل» به معناى فدیه و عوضى است که شخص براى آزادى خود یا دیگرى مى پردازد تا از اسارت و مانند آن آزاد شود.

۶ - در روز قیامت شفاعت هیچ کس از دیگرى، سودبخش نخواهد بود. (و لاتنفعها شفعة) ضمیر «ها» در «تنفعها» به «نفس» دوم در «لاتجزى نفس عن نفس» بر مى گردد.

۷ - در روز قیامت، هیچ کس از دفاع و یارى دیگرى بهره مند نخواهد شد. (و لاهم ینصرون)

۸ - در قیامت، هیچ راه نجاتى براى کافرانِ به قرآن و پیامبر(ص) وجود نخواهد داشت. (أولئک یؤمنون به و من یکفر به ... و اتقوا یوماً لاتجزى نفس عن نفس شیئاً) هدف از توصیف قیامت، به اینکه فدیه اى گرفته نمى شود و ...; مأیوس کردن مستحقان عذاب است از اینکه راه نجاتى - جز ایمان به قرآن و پیامبر(ص) - براى خویش توهم کرده و به اعتبار آن دل خوش کنند.

۹ - توهم سودبخشى شفاعت از گنهکاران و یا پذیرفته شدن عوض و بدل براى رهایى از عذاب قیامت، از پندارهاى بنى اسرائیل است. (یبنى إسرءیل ... و لایقبل منها عدل و لاتنفعها شفعة) فعل «اتقوا» به قرینه آیات پیشین، خطاب به بنى اسرئیل است. این خطاب خود قرینه وجود چنین افکارى در بین آنان است.

۱۰ - توهم وجود مدافعانى در قیامت که آدمى را از عذاب نجات دهند یا گناه او را بر عهده بگیرند، از پندارهاى بنى اسرائیل است. (یبنى إسرءیل ... و اتقوا یوماً لاتجزى نفس عن نفس شیئاً ... و لاهم ینصرون)

۱۱ - توجّه به قیامت و رخدادهاى مخاطره آمیز آن، زمینه ساز ایمان به پیامبر(ص) و قرآن (من یکفر به فأولئک هم الخسرون ... و اتقوا یوماً لاتجزى نفس عن نفس شیئاً)

موضوعات مرتبط

  • ایمان: آثار ایمان به قرآن ۳; آثار ایمان به محمّد(ص) ۳; زمینه ایمان به قرآن ۱۱; زمینه ایمان به محمّد (ص) ۱۱
  • بنى اسرائیل: عقیده بنى اسرائیل ۹، ۱۰
  • ذکر: آثار ذکر قیامت ۱۱; ذکر اهوال قیامت ۱۱
  • عذاب: اهل عذاب ۸; تحمل عذاب دیگران ۴; نجات از عذاب اخروى ۳، ۹، ۱۰
  • عقیده: عقیده باطل ۹، ۱۰
  • قرآن: عذاب مکذبان قرآن ۸
  • قیامت: امداد در قیامت ۷; اهوال قیامت ۲، ۳; شفاعت در قیامت ۶، ۷، ۹; عظمت قیامت ۱; فدیه در قیامت ۵، ۹; مصونیت در قیامت ۲، ۳; معامله در قیامت ۵، ۹; ویژگیهاى قیامت ۱، ۲، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸
  • کافران: عذاب اخروى کافران ۸; گرفتارى کافران در قیامت ۸
  • کفر: آثار اجتناب از کفر ۳
  • گناه: تحمل گناه دیگران ۱۰
  • محمّد(ص): عذاب مکذبان محمّد(ص) ۸

منابع