حَق

از الکتاب
پرش به: ناوبری، جستجو

آیات شامل این کلمه

«راغب» در «مفردات» مى گوید: اصل «حق» به معناى «مطابقت و موافقت» است، و این کلمه، بر چند معنا اطلاق مى شود: نخست ـ کسى که چیزى را بر اساس حکمت ایجاد مى کند، و به همین دلیل به خداوند حق گفته مى شود «فَذلِکُمُ اللّهُ رَبُّکُمُ الْحَقُّ». دوم ـ به چیزى که بر اساس حکمت ایجاد شده نیز حق گفته مى شود، و چون عالم هستى فعل خدا است و موافق با حکمت، تمام آن حق است، چنان که قرآن مى گوید:مَا خَلَقَ اللّهُ ذلِکَ إِلاّ بِالْحَقِّ: «خداوند این موجودات (خورشید و ماه و منازل آنها) را جز به حق نیافریده». سوم ـ به اعتقاداتى که مطابق واقعیتهاست حق گفته مى شود: فَهَدَى اللّهُ الَّذِینَ آمَنُوا لِمَا اخْتَلَفُوا فِیهِ مِنَ الْحَقِّ «خداوند مؤمنان را به سوى آنچه از حق اختلاف کرده بودند رهنمون شد». چهارم ـ به سخنان و افعالى که بر طبق وظیفه و در وقت مقرر انجام مى شود نیز، حق گفته مى شود، همان گونه که مى گوئیم: «سخن تو حق است و کردارت حق». بنابراین، گاهى «حق» به کارى گفته مى شود که بر وفق حکمت و از روى حساب و نظم آفریده شده است، گاه به شخصى که چنین کارى را انجام داده است، گاه به اعتقادى که مطابق واقع است و گاه به گفتار و عملى گفته مى شود که به اندازه لازم و در وقت لزومش انجام گرفته است; به هر حال نقطه مقابل آن «باطل»، «ضلال»، «لعب» و «بیهوده» و مانند اینها است، حق موضوع ثابت و پابرجایى است که باطل به آن راه ندارد. «حقّ» در سوره «یونس» در مقابل «باطل» نیست، بلکه منظور این است که آیا این مجازات و کیفر واقعیت دارد و تحقق مى یابد؟ زیرا «حق» و «تحقق» هر دو از یک ماده اند، البته حق در مقابل باطل، اگر به معناى وسیع کلمه تفسیر شود، شامل هر واقعیت موجود مى گردد، و نقطه مقابل آن معدوم و باطل است. و این معنا درباره قیامت کاملاً صادق است، به علاوه روزى است که «حق» هر کس به او داده مى شود، حقوق مظلومان از ظالمان گرفته خواهد شد، و «حقایق» و اسرار درون به ظهور مى پیوندد، بنابراین روزى است به تمام معناى حق.

ریشه کلمه


کلمات نزدیک مکانی

وَ اللّه الّذِين مَا وَعْد لا إِن فِي مِن بِغَيْر عَلَيْهِم الْقَوْل أَن إِلاّ قَدْرِه هُو لٰکِن أُولٰئِک قَدَرُوا الْأَنْبِيَاء أَ يَقْتُلُون هٰذَا عَلَيْه عَلَى فَلا فَاصْبِر النّاس أَمْوَالِهِم لِلسّائِل الْأَرْض بِمَا کَثِير تَغُرّنّکُم يَعْلَمُون فَرِيقا السّاعَة هُم الْعَذَاب فَيَقُول قَالُوا أَکْثَرَهُم الْأَلْبَاب الْمَحْرُوم الْحَيَاة ذٰلِک فَهُم مَن کُنْتُم رَبّنَا قَال آمَنُوا أَسَاطِير فِيهَا الْأَوّلِين أُمَم الدّنْيَا لَقَد بِآيَات رَيْب فَمَا إِذ يُؤْمِنُون قَد رَبّک أَيّهَا لَو ذِکْرَى غَافِلُون يَتْلُونَه الْيَقِين لَهُو مَعْلُوم الرّسُول قَوْما فَمَن تُقَاتِه فَسَبّح فَإِمّا رِعَايَتِهَا تِلاَوَتِه جِهَادِه رَعَوْهَا فَآتَيْنَا خَلْفَهُم مِنّي يَسْتَنْبِئُونَک الْکِتَاب بِه النّبِيّين خَلَت الضّلاَلَة يَا بَنَاتِک اسْتَغْفِر نَقُول قُل إِنّک قَوْلِهِم تَزْعُمُون دِيَارِهِم اتّقُوا کَلِمَة نُرِيَنّک بِاسْم جَاءَهُم لَتَعْلَم لِذَنْبِک هُدَاهَا لَأَمْلَأَن أَکْثَرِهِم آبَاؤُهُم أُولُوا يَسْتَخِفّنّک بَعْض الْمَطْلُوب جَاهِدُوا اجْتَبَاکُم يَقُولُوا تَکْسِبُون إِنّهُم الْبَيّنَات جَحِيم عَصَوْا قَتْلِهِم کَانُوا هَدَى شَهِدُوا قَتْلَهُم يَسْتَغْفِرُون إِي ذُوقُوا آتَيْنَاهُم قُلُوبُنَا لَقَوِي تَصْلِيَة لِتَعْلَم تُفْلِحُون هٰؤُلاَء عَذَاب الْعَظِيم يَأْمُرُون نَفْس يَکْفُرُون جَهَنّم نَصِير أُنْذِر دَائِمُون يَغُرّنّکُم الشّاکِرِين تَمُوتُن شَيْئا رِضْوَان مِنْهُم جَمِيعا الْمُتَکَبّرِين اتّخَذُوا لَنَا لِلْعَالَمِين الّذِي تَعُودُون کَمَا قِيل أُخْرِجُوا غُلْف أَلا لِيَعْلَمُوا آمِن کُل أَيْدِيهِم بَدَأَکُم بِالْقِسْط الطّالِب رَبّي وَيْلَک إِيمَانِهِم ابْتِغَاء فَأَنْت الشّيَاطِين وَالِدِه صَلاَتِهِم يُهِن لَعَلّکُم مَثْوَى لَقَدِير بَل عَزِيز الْحَرِيق بِالْأَسْحَار قَبْضَتُه يُصَدّقُون إِذَا نُرِيد نَعِدُهُم شُرَکَائِي حَمِيم سَبّح لِأُولِي أَنْزَل مُجْرِمِين إِنّا کُن بِحَمْد آيَات قَبْلِهِم فَبِئْس يَوْم أَو أَجْرَهُم بَيْن تُنْقِذ قُلْتُم نَصْرِهِم يَصْطَفِي ضَعُف مُسْتَقِيم طَبَع جَعَل أَيْن لَمّا تَحْزَن يَعْتَدُون لَيْسُوا إِنّه أَوْلِيَاء الدّين السّمَاوَات يُحْيِي أَعْثَرْنَا عَلِمْت أَغْوَيْنَا الْخَيْر يُوقِنُون عَن لَآتَيْنَا بِاللّه بَعْد الْجِنّة الْأُمُور سَوَاء وَلِي تُرْجَع کَذٰلِک يَکْفُر جَعَلْنَا شِئْنَا لَحَق تُجْزَوْن أَغْوَيْنَاهُم سَنَکْتُب لِلْمُوقِنِين لِتُنْذِر نَتَوَفّيَنّک قُلُوب عَلَيْکُم کُفْرِهِم يَهْدِي کَفَرُوا الْقِيَامَة بَلَغ افْعَلُوا مِنْه صِرَاط الدّوَاب أَنْتُم قَدّمَت جَاز يَسْتَغِيثَان أَغْنِيَاء مُسْلِمُون کَتَبْنَاهَا الْقَوْم فَبَشّرْهُم لَهُم عَلَيْهَا يَتَنَازَعُون لَه بِالْعَشِي الْغَرُور دُون فَإِلَيْنَا بَشَر نَدْرِي هُمَا النّار غَوَيْنَا بِعَذَاب مَوْلُود أَجْمَعِين مِيثَاقَهُم فَأُولٰئِک عَيْنُهَا الظّالِمِين بِأَنّهُم بَيْنَهُم فَزَيّنُوا يُرْجَعُون نَحْن دَفْع الشّجَر بِکُفْرِهِم

تکرار در هر سال نزول

در حال بارگیری...