بِالْحَق

از الکتاب
پرش به: ناوبری، جستجو

آیات شامل این کلمه

تعبیر «بِالْحَقِّ» اشاره به این است که آنچه در اینجا آمده، خالى از هر گونه خرافات و اباطیل و اساطیر و مطالب غیر واقعى است. تلاوتى است توأم با حق، و عین واقعیت. و در سوره «روم» ممکن است دو معنا داشته باشد: یکى توأم بودن آفرینش با حق و قانون و نظم; و دیگر این که: هدف آفرینش هدف حقى بوده است و البته این دو تفسیر با هم منافات ندارند. در صورت اول «باء» در «بِالْحَقِّ» براى مصاحبت است، و در صورت دوم به معناى «لام».

«راغب» در «مفردات» مى گوید: اصل «حق» به معناى «مطابقت و موافقت» است، و این کلمه، بر چند معنا اطلاق مى شود: نخست ـ کسى که چیزى را بر اساس حکمت ایجاد مى کند، و به همین دلیل به خداوند حق گفته مى شود «فَذلِکُمُ اللّهُ رَبُّکُمُ الْحَقُّ». دوم ـ به چیزى که بر اساس حکمت ایجاد شده نیز حق گفته مى شود، و چون عالم هستى فعل خدا است و موافق با حکمت، تمام آن حق است، چنان که قرآن مى گوید:مَا خَلَقَ اللّهُ ذلِکَ إِلاّ بِالْحَقِّ: «خداوند این موجودات (خورشید و ماه و منازل آنها) را جز به حق نیافریده». سوم ـ به اعتقاداتى که مطابق واقعیتهاست حق گفته مى شود: فَهَدَى اللّهُ الَّذِینَ آمَنُوا لِمَا اخْتَلَفُوا فِیهِ مِنَ الْحَقِّ «خداوند مؤمنان را به سوى آنچه از حق اختلاف کرده بودند رهنمون شد». چهارم ـ به سخنان و افعالى که بر طبق وظیفه و در وقت مقرر انجام مى شود نیز، حق گفته مى شود، همان گونه که مى گوئیم: «سخن تو حق است و کردارت حق». بنابراین، گاهى «حق» به کارى گفته مى شود که بر وفق حکمت و از روى حساب و نظم آفریده شده است، گاه به شخصى که چنین کارى را انجام داده است، گاه به اعتقادى که مطابق واقع است و گاه به گفتار و عملى گفته مى شود که به اندازه لازم و در وقت لزومش انجام گرفته است; به هر حال نقطه مقابل آن «باطل»، «ضلال»، «لعب» و «بیهوده» و مانند اینها است، حق موضوع ثابت و پابرجایى است که باطل به آن راه ندارد. «حقّ» در سوره «یونس» در مقابل «باطل» نیست، بلکه منظور این است که آیا این مجازات و کیفر واقعیت دارد و تحقق مى یابد؟ زیرا «حق» و «تحقق» هر دو از یک ماده اند، البته حق در مقابل باطل، اگر به معناى وسیع کلمه تفسیر شود، شامل هر واقعیت موجود مى گردد، و نقطه مقابل آن معدوم و باطل است. و این معنا درباره قیامت کاملاً صادق است، به علاوه روزى است که «حق» هر کس به او داده مى شود، حقوق مظلومان از ظالمان گرفته خواهد شد، و «حقایق» و اسرار درون به ظهور مى پیوندد، بنابراین روزى است به تمام معناى حق.

ریشه کلمه


کلمات نزدیک مکانی

وَ اللّه مِن مَا إِلاّ إِن الْأَرْض لا الْکِتَاب إِنّا الّذِين عَلَى السّمَاوَات بَل فِي خَلَق عَلَيْک قَال رَبّنَا قَالُوا بَيْن ذٰلِک أَ مَن جَاءَهُم هُم رَبّک قُل بِه النّاس بَيْنَهُمَا بَيْنَنَا يَوْم بِمَا أَنْزَلْنَا أَرْسَلْنَاک لَمّا يَعْلَمُون لِقَوْم جَاء کَانُوا هُو قُضِي هٰذَا إِلَيْک آيَات نَتْلُوهَا کَذّبُوا لَيْس أَنْت آمَنُوا حَرّم جَاءَت تِلْک لِمَا فَلا لَقَد أُمّة تَعْمَلُون أَنْزَل الّتِي مُصَدّقا بَشِيرا بَيْنَهُم أَم الصّيْحَة أَن لِلّه يَهْدُون يَنْطِق تَوَاصَوْا أَنْزَلْنَاه قَد الّذِي إِنّهُم فَإِذَا نَحْن أَجَل بَلَى لٰکِن رَب عَمّا فِرْعَوْن نَذِيرا رُسُل کُنّا رَبّهِم اللّيْل فَاحْکُم کُل إِذ النّفْس لَفِيفا کِتَاب نَزَل نَزّل الْآيَات مُسَمًّى مُوسَى کُنْتُم إِنّکُم بِالْحَق يَعْدِلُون فَقَد يُکَوّر لِلْحَق إِلَى جِئْنَاک بِکُم لَکُم الْمُرْسَلِين الْحَق رَبّکُم أَمْر يَدَيْه ثُم يُظْلَمُون لَنَا أَو کُنْت فِيه کَارِهُون الْعَذَاب يُؤْمِنُون خَلَقْنَا اخْتَلَفُوا النّار جِئْنَا دُونِه السّاعَة اتْل فِيهَا لَه يَدْعُون عَلِيما عَلاّم قَوْمِنَا يَقْضِي ذٰلِکُم لَعَلّکُم فَهَل عَذَاب نَفْس لِلنّاس شَيْء فَاعْبُد النّهَار فَمَن بَيْتِک نَبَأَهُم أَتَيْنَاک نَقْذِف الْآخِرَة جِئْت لِيَحْکُم تَعَالَى لِيُثَبّت الْعَالَمِين بَشّرْنَاک أَتَيْنَاهُم مِمّن کَذّب يُفَصّل فَجَعَلْنَاهُم جِئْتَنَا احْکُم يَقْذِف فَذَبَحُوهَا قَرِيب آدَم تَکُن عَلَيْکُم فَبِأَي الرّؤْيَا لِتَحْکُم لَتَدْخُلُن الْمَوْت الرّسُول جِئْنَاکُم شَهِد غُثَاء إِنّک حَدِيث يَشَأ تُسْحَرُون فَذُوقُوا جَاءَکُم يُوقِنُون أَحْسَن فَلَمّا أَکْثَرُهُم نَادِمِين قُلُوبُهُم لِتُجْزَى مُعْرِضِين ابْنَي رَسُولَه الْمَسْجِد مَعَهُم حَفِيظ هُدًى فِتْيَة يَمْتَرُون يَسْمَعُون الْمَلاَئِکَة تُبَشّرُون الْبَاطِل کَفَرُوا فَاعِلِين فَأَخَذَتْهُم خَلَقْنَاهُمَا قِيل صَدّق يَقُول الدّين مَجْنُون وَصّاکُم سَکْرَة مَاکِثُون الْمِيزَان صَوّرَکُم نُودُوا خَسِر الْآن اهْتَدَى تَکُونَن عِنْدِنَا قَرّبَا کَذّاب رَبّي الْغُيُوب تَقْتُلُوا جَاءَه يَفْتَح نَذِير نَسْتَنْسِخ کِتَابُنَا فَهُم فَيَدْمَغُه هُنَالِک فَأَحْسَن قُتِل الْحَمْد سَاحِر نَقُص الصّدُور الْحَرَام الْقُدُس فَلِنَفْسِه عَن أَکْثَرَهُم لاَعِبِين جِنّة الصّالِحَات لِشَاعِر فَأَنّى لَکَاذِبُون الْفَتّاح يَزْنُون تَفْسِيرا أَکْثَرَکُم بِمَثَل بِالصّبْر فَبُعْدا الرّحْمٰن کَذِبا بَعْد حِين مُخْلِصا تَتّبِع يُشْرِکُون بَعْض الْخُرُوج لَيُصْبِحُن تُشْطِط مُبِين لَدَيْنَا الْقَيّوم خَيْر فَبِم عَنْهَا نَبَأ يُذْهِبْکُم فَسَوْف نُنَزّل فَرِيقا قُرْبَانا لَمِن فَأَسْر لَصَادِقُون مُنَزّل فَآمِنُوا الشّهَدَاء تُخْفِي إِلٰه لَو الْمُمْتَرِين الْمُسْتَعَان الصّادِقِين حَکِيما إِذا قَطّعْنَاهُم فَقَالُوا لِلْقَوْم قَلِيل تِلْکُم يُرِيد الْحَکِيم نَبَإ الْفَاتِحِين کَادُوا آلِهَتِنَا شَهِيد الْعَلِيم لَآيَة قَوْم عَلا يُحْشَرُون لَذَائِقُو أَخْرَجَک أَنّه الْحَي اتّخَذ الْهَوَى الْإِنْسَان شُفَعَاء يَأْتُونَک الْقَهّار اقْتُلُوا عَلَيْهِم فِيمَا لَآتِيَة عِنْدَنَا صَدَق بِأَهْلِک خَيْرا الْمُبْطِلُون يَأْتِيهِم الْفَاسِقُون عَتِيد فَتُقُبّل رُوح صُوَرَکُم عَمِلُوا بَصِير فَاتّقُون مَظْلُوما مِنْه مَکَان بِرَبّهِم أَمَدا کُن لَئِن الْقَانِطِين ضَلاَل شَدِيد اللاّعِبِين الشّفَاعَة بِأَن الْکِبَر افْتَح الْقُبُور لَتَارِکُوا رَقِيب فَيَکُون الرّسُل أَبْنَاء يَفْعَلُون أَرُونِي يُدْرِيک تَحِيد أَرَاک نُحْيِي قَارُون شَاء الْجَنّة الْوَاحِد أَنْبَاء أَلا بِحَمْد مُقِيم شِيَة وُفّيَت يَعْقِلُون تَعْقِلُون خَالِدُون اهْدِنَا تَمّت أَيّهَا ظُلْما فَيُضِلّک قَبْل الْعَزِيز سَأَلْتَهُم فَيَشْفَعُوا بَعْضُنَا الظّالِمِين فَاصْفَح مَسّنِي کَمَا کَرِيم بِقِطْع وَعْد مَتَاع يَأْت لَبِثُوا مُبَشّرا مُنْظَرِين يَعْمَلُون اثْنَتَي وُسْعَهَا مُنْذِرِين نَزّلَه أَنَا يَقُولُون الْمُؤْمِنِين لِلْمُؤْمِنِين لَدُنّا الْعَالِمُون بَيّنّا لَعَل لَهُم آبَاؤُکُم جَعَل لِلْعَالَمِين أَنْشَأْنَا بِالنّبِيّين ضَل هَدَانَا الْحِسَاب يُسَبّحُون اخْتِلاَف قَوْلُه تُسْأَل کَلِمَة يَا لَدَيْه نُفِخ الصّفْح جَعَلْنَا فَأُولٰئِک الْمُنَاد لَم الْفَاسِقِين نُطْفَة إِلَيْه أَحَدِهِمَا مَرِيج مِنْهُم يُجَادِلُونَک زِدْنَاهُم أَبْرَمُوا عَلَيْنَا يَسِيرا آيَاتِه عَلَيْه فَأَمّا کَسَبَت يَحْکُمُون زَاهِق بِخَلْق تَرْتِيلا يَجْمَع خَلِيفَة رِزْق کَثِيرا سَيَقُولُون يَقْتُلُون يَفْعَل عَشْرَة الْمَلَأ فَضّلْنَا اتّبَع وُجُوهِهِم تَهْتَدُون افْتَرَى لَکَارِهُون بِآيَاتِنَا جَهَنّم الْأَلِيم أُورِثْتُمُوهَا مُنْکِرُون بَغَى يُبْدِئ أَحْصَى تُجْزَوْن تَوَکّلْنَا أَمْرا لاَتّخَذْنَاه الْفَصْل غَمْرَة وُقِفُوا يَقْنَط وَيْل أَصْبَرَهُم أَسْبَاطا فَلَم نُمِيت قَتَلْتُم يُنَاد الْجَمِيل مُبَشّرِين مَثْوًى الْقَوْم يَعْلَم الْمَصِير يَعْقِلُهَا بُشْرَى آمِنِين بَعْضَهُم بِکُل نَتْلُو تُحْشَرُون الْمُبِين أَلْحَقْتُم لِوَلِيّه لَفِي خَلَقَهُم جَعَلْنَاک تَر يَقْضُون نَسُوه کَان جَدِيد آتَيْنَاهُم تَصِفُون هَامَان وَلَد الْأَعْيُن مُسَلّمَة فَإِنّمَا التّوْرَاة نَفْسا جِيء سَبِيل تَقْرَبُوا الْعَرْش بِإِذْن أُوحِي نَزّلْنَا سَوَاء خَصْمَان رَتّلْنَاه لِيَقْض سَنَسْتَدْرِجُهُم فَضْل مُهَيْمِنا لِلْمُسْلِمِين بِشَيْء حَوْل السّنِين النّبِيّين أَظْلَم نُکَلّف الْحَرْث يَضِل سُلْطَانا لِلْکَافِرِين نُرَدّ تَخَف يُعْرَض يَلْق أُنْذِرُوا شِقَاق تَکْفُرُوا الصّرَاط أَصْحَاب مُحَلّقِين مَعَه يَمْلِک الْإِنْجِيل يَسْتَهْزِءُون الْوَيْل مُعْرِضُون تَسْقِي آخَر عَلَيْهَا بِآيَة فَإِن خَلا تَرَى أَثَاما دَاوُد رُءُوسَکُم فَنَعْمَل عَدَد يُتَقَبّل اخْتَلَف بَعِيد الْجَحِيم بَطَن بِلِقَاء

تکرار در هر سال نزول

در حال بارگیری...