القصص ٣٢

از الکتاب
پرش به: ناوبری، جستجو


ترجمه

دستت را در گریبان خود فروبر، هنگامی که خارج می‌شود سفید و درخشنده است بدون عیب و نقص؛ و دستهایت را بر سینه‌ات بگذار، تا ترس و وحشت از تو دور شود! این دو [= معجزه عصا و ید بیضا] برهان روشن از پروردگارت بسوی فرعون و اطرافیان اوست، که آنان قوم فاسقی هستند!»

|دست خود را به گريبانت ببر تا سفيد [و درخشان‌] و بى‌گزند بيرون آيد و دست و بازويت را به خود بچسبان تا ترس تو فرو نشيند [و مضطرب نباشى‌] و اينها دو برهان از جانب پروردگار توست [كه بايد] به سوى فرعون و مهترانش [ببرى‌]، زيرا آنها قومى نافرمان‌اند

«دست خود را به گريبانت ببر تا سپيد بى‌گزند بيرون بيايد، و [براى رهايى ] از اين هراس بازويت را به خويشتن بچسبان. اين دو [نشانه‌] دو برهان از جانب پروردگار تو است [كه بايد] به سوى فرعون و سران [كشور] او [ببرى‌]، زيرا آنان همواره قومى نافرمانند.»

دست خود را در گریبان بر تا بی هیچ نقص (برص و) مرضی، سفید و روشن (چون ماه تابان) بیرون آید، و تا (به ظهور این معجزه) از وحشت و اضطراب بیاسایی باز دست به گریبان بر (تا به حال اول برگردد). این دو (عصا و ید بیضا) از جانب خدایت دو برهان (کامل و دو معجز بزرگ الهی بر رسالت تو) است (اینک برو به رسالت) به سوی فرعون و فرعونیان که قومی فاسق و نابکارند.

دستت را در گریبانت ببر تا بدون هیچ عیبی سفید و درخشان بیرون آید، و برای [از بین رفتن] ترسی که دچارش شده ای دو دستت را بر سینه بگذار، پس این دو معجزه از ناحیه پروردگار توست به سوی فرعون و اشراف و سران او که همواره مردمی نافرمان هستند.

دست خود در گريبان ببر تا بيرون آيد سفيد بى‌هيچ آسيبى. و تا از وحشت بيارامى دست خود در بغل كن. اين دو از جانب پروردگارت حجتهاى تو براى فرعون و مهتران اوست، كه آنان مردمى نافرمانند.

دستت را در گریبانت کن، تا سپید و درخشان بدون هیچ بیماری [پیسی‌] بیرون آید، و بازوی خود را از ترس جمع کن، بدان که این دو، دو برهان از سوی پروردگارت هستند برای فرعون و بزرگان قومش، که ایشان قومی نافرمان هستند

دستت را در گريبانت بر تا سپيد، بى‌آسيبى،- بى‌پيسى-، بيرون آيد و دست خود را [براى آرامش و آسودگى‌] از بيم، به سوى خويش به هم آر اينها دو حجت روشن از پروردگار تو به سوى فرعون و مهتران اوست، كه آنان مردمى بدكار و نافرمانند.

دست خود را به گریبانت فرو ببر، بدون این که به عیب و نقصی (همچون بیماری برص مبتلا باشد) سفید و رخشان (بسان ماه تابان) بیرون می‌آید، و دستهایت را برای زدودن خوف و هراس به سوی خود (بیار و آنها را) جمع کن (و بر سینه‌ات بگذار، تا آرامش خویش را بازیابی). چرا که این دو (یعنی قلب عصا به اژدها، و ید بیضاء) دو دلیل قاطع و حجّت واضح پروردگارت برای فرعون و اطرافیان او است. بی‌گمان آنان گروهی هستند که گناهکار (و خارج از فرمان پروردگار) می‌باشند.

«دستت را به خوبی در گریبانت ببر، تا (با) سپیدی بی‌گزندی برون آید و (برای رهایی) از این هراس بازویت را به پهلویت بچسبان. پس این دو (نشانه)، دو برهان از جانب پرودگار تو است سوی فرعون و ویژگانش. آنان بی‌گمان قومی نافرمان بوده‌اند.»

فرو بر دستت را در گریبان خویش تا برون آید تابنده بی‌آزاری و بازگردان بسوی خود بال خود را از بیم پس اینها دو حجّتند از پروردگار تو بسوی فرعون و کسانش که بودند ایشان همانا گروهی نافرمانان‌


القصص ٣١ آیه ٣٢ القصص ٣٣
سوره : سوره القصص
نزول : ١١ بعثت
اطلاعات آماری
تعداد کلمات : ٢٧
تعداد حروف :

معنی کلمات و عبارات

«أُسْلُکْ»: داخل گردان. فرو ببر (نگا: مدّثّر / ، حاقّه / ، مؤمنون / ). «أُضْمُمْ»: جمع گردان. «جَنَاحَ»: بال. در اینجا مراد دست و ساعد و بازو است که برای انسان به منزله بال پرندگان است. «الرَّهْبِ»: خوف و هراس. «أُضْمُمْ إِلَیْکَ جَنَاحَکَ مِنَ الرَّهْبِ»: دستهایت را جمع و بر سینه‌ات بگذار تا قلبت آرامش خود را بازیابد. قاطع و جدّی باش و در ادای مسؤولیّت رسالت از هیچ مقام و هیچ قدرتی ترس و وحشت نداشته باش. «ذَانِکَ»: این دو تا. مراد تبدیل عصا به اژدها و ید بیضاء است. «بُرْهَانَانِ»: دو دلیل قاطع و واضح.

آیات مرتبط (تعداد ریشه‌های مشترک)

تفسیر


تفسیر نور (محسن قرائتی)


اسْلُكْ يَدَكَ فِي جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضاءَ مِنْ غَيْرِ سُوءٍ وَ اضْمُمْ إِلَيْكَ جَناحَكَ مِنَ الرَّهْبِ فَذانِكَ بُرْهانانِ مِنْ رَبِّكَ إِلى‌ فِرْعَوْنَ وَ مَلَائِهِ إِنَّهُمْ كانُوا قَوْماً فاسِقِينَ «32»

(اى موسى! اكنون) دستت را در گريبانت فرو ببر (خواهى ديد كه) بدون هيچ بيمارى، و نقص و عيبى، سفيد و درخشان بيرون خواهد آمد، و براى رهايى از (تعجب و) ترس، بازوى خود را جمع كن، پس اين (دو معجزه، دو دليل روشن و) دو برهان از طرف پروردگارت به سوى فرعون و اشراف اطراف اوست، به درستى‌كه آنان گروهى فاسق بوده‌اند.

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)



اسْلُكْ يَدَكَ فِي جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضاءَ مِنْ غَيْرِ سُوءٍ وَ اضْمُمْ إِلَيْكَ جَناحَكَ مِنَ الرَّهْبِ فَذانِكَ بُرْهانانِ مِنْ رَبِّكَ إِلى‌ فِرْعَوْنَ وَ مَلائِهِ إِنَّهُمْ كانُوا قَوْماً فاسِقِينَ (32)

اسْلُكْ يَدَكَ فِي جَيْبِكَ‌: در آور دست خود را در گريبان خود، تَخْرُجْ بَيْضاءَ: تا بيرون آيد سفيد درخشنده، مِنْ غَيْرِ سُوءٍ: از غير بدى و عيبى و علتى. مراد آنست كه سفيدى آن مكروه و متنفر نباشد مانند سفيدى برص.

علامه مجلسى (رحمه اللّه) نقل نموده چون موسى به طور آمد، درختى ديد آتش در آن مشتعل گرديده. چون نزديك رفت كه آتش بگيرد، آتش به طرف او ميل كرد ترسيد؛ برگشت، آتش بجاى خود رفت. باز متوجه درخت شد، باز آتش شعله كشيد تا سه مرتبه، موسى عليه السّلام گريخت و رو به عقب نمود؛ ندا رسيد اى موسى: منم خداوندى كه پروردگار عالميانم. موسى پرسيد: چه دليل باشد بر اين؟ ندا رسيد: چيست در دست راست تو؟ موسى گفت: عصاى من است.

خطاب شد بينداز آن را. چون عصا را انداخت مار شد، موسى ترسيد و گريخت. ندا شد: بگير آن را و مترس بدرستى كه تو از ايمنانى و داخل كن دست خود را در گريبان. چون دست را بيرون آورد، عالم به نور آن روشن شد «1».

وَ اضْمُمْ إِلَيْكَ جَناحَكَ مِنَ الرَّهْبِ‌: و جمع كن بسوى خود بال خود را از جهت ترسى كه به تو رسيده از مشاهده مار، يعنى دستهاى خود را كه به جهت ترس منبسط ساختى جمع كن آن را، به اين وجه كه داخل كن دست راست را در زير بغل چپ يا به عكس يا در گريبان كن تا تسكين يابى از ترس.


«1» بحار الانوار، ج 13، ص 60- 59.

جلد 10 - صفحه 134

زمخشرى در كشاف گفته اين كنايه است از ثبات و ضبط نفس و تشدد آن نزد انقلاب عصا به مار و اين مستعار است از حال طاير كه نزد خوف، نشر بالهاى خود كند و در وقت اطمينان و امنيت، ضمّ آنها نمايد.

ديگر آنكه چون حق تعالى انقلاب عصا نمود به مار، موسى مضطرب و آن مار را به دست خود دفع و اتقاء مى‌نمود مانند كسى كه از چيزى ترسان باشد و آن را به دست دفع نمايد، حق تعالى اشاره فرمود كه دفع آن به دست موجب نقصان است نزد دشمنان، دست خود را به بغل بگذار تا دو امر ظاهر شود: يكى اجتناب از چيزى كه موجب منقصت است، و ديگرى اظهار معجزه.

فَذانِكَ بُرْهانانِ مِنْ رَبِّكَ‌: پس اين دو، يعنى عصا و يد بيضا، دو حجت و معجزه روشن‌اند از جانب پروردگار تو به رسالت و پيغمبرى تو، إِلى‌ فِرْعَوْنَ وَ مَلَائِهِ‌: بسوى فرعون و گروه او، يعنى تو را به اين دو معجزه باهره فرستادم بسوى ايشان، إِنَّهُمْ كانُوا قَوْماً فاسِقِينَ‌: بدرستى كه ايشان هستند گروهى بيرون رفتگان از دائره فرمان و سلوك نمايندگان در وادى كفر و طغيان كه اعظم عصيان است. پس مستحق آنند كه رسول با معجزات نيّره به آنها فرستاده شود تا حجت بر ايشان لازم آيد و ايشان را به طريق نجات دعوت نمايد.


تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)


فَلَمَّا قَضى‌ مُوسَى الْأَجَلَ وَ سارَ بِأَهْلِهِ آنَسَ مِنْ جانِبِ الطُّورِ ناراً قالَ لِأَهْلِهِ امْكُثُوا إِنِّي آنَسْتُ ناراً لَعَلِّي آتِيكُمْ مِنْها بِخَبَرٍ أَوْ جَذْوَةٍ مِنَ النَّارِ لَعَلَّكُمْ تَصْطَلُونَ «29» فَلَمَّا أَتاها نُودِيَ مِنْ شاطِئِ الْوادِ الْأَيْمَنِ فِي الْبُقْعَةِ الْمُبارَكَةِ مِنَ الشَّجَرَةِ أَنْ يا مُوسى‌ إِنِّي أَنَا اللَّهُ رَبُّ الْعالَمِينَ (30) وَ أَنْ أَلْقِ عَصاكَ فَلَمَّا رَآها تَهْتَزُّ كَأَنَّها جَانٌّ وَلَّى مُدْبِراً وَ لَمْ يُعَقِّبْ يا مُوسى‌ أَقْبِلْ وَ لا تَخَفْ إِنَّكَ مِنَ الْآمِنِينَ (31) اسْلُكْ يَدَكَ فِي جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضاءَ مِنْ غَيْرِ سُوءٍ وَ اضْمُمْ إِلَيْكَ جَناحَكَ مِنَ الرَّهْبِ فَذانِكَ بُرْهانانِ مِنْ رَبِّكَ إِلى‌ فِرْعَوْنَ وَ مَلائِهِ إِنَّهُمْ كانُوا قَوْماً فاسِقِينَ (32)

ترجمه‌

و چون بپايان رساند موسى مدّت را و برد خانواده خود را ديد از جانب طور آتشى گفت بخانواده خود درنگ نمائيد همانا من ديدم آتشى را شايد بياورم براى شما از آن خبرى يا پاره‌اى از آتش شايد شما گرم شويد

پس چون آمد آنرا ندا كرده شد از كنار وادى جانب راست در زمين بركت داده شده از درخت كه اى موسى همانا منم خدا كه پروردگار جهانيانم‌

و آنكه بينداز عصايت را پس چون ديد آنرا كه حركت ميكند گويا آن مارى است بازگشت پشت كننده و برنگشت ندا شد اى موسى بيا و مترس همانا توئى از ايمنان‌

درآور دستت را در گريبانت تا بيرون آيد سفيد نورانى بدون بدى و منضمّ نما بخود دستت را از جهت ترس پس اين دو دليل است از پروردگارت بسوى فرعون و بزرگان قومش همانا آنان باشند گروهى متمرّدان.

تفسير

قمى ره نقل فرموده كه موسى عليه السّلام بشعيب عليه السّلام گفت من ناچار بايد بوطن خود نزد مادر و كسانم مراجعت نمايم بمن چه خواهى داد او گفت گوسفندان ابلقى كه امسال بدنيا ميآيند از آن تو باشد و تمام گوسفندان آنسال ابلق زائيدند و چون سال بپايان رسيد موسى عليه السّلام با عيال و گوسفندان خود مهيّاى سفر مصر شد و شعيب عليه السّلام توشه راه از خود باو داد و در موقع حركت از شعيب عليه السّلام خواهش عصائى نمود و تمام عصاهاى پيغمبران بشعيب رسيده بود و آنها را يكجا جمع نموده بود و بموسى گفت برو يكى از آنها را بردار و او رفت بردارد عصاى حضرت نوح و ابراهيم عليهما السلام بدست او در آمد و چون شعيب عليه السّلام آنرا ديد گفت برو اين عصا را بگذار و عصاى ديگر بردار او رفت‌


جلد 4 صفحه 185

آنرا گذارد و خواست عصاى ديگر بردارد باز همان عصا پريد و بدست او آمد و تا سه مرتبه اينعمل تكرار شد و چون شعيب عليه السّلام اين امر را مشاهده نمود فرمود برو خداوند آنرا مخصوص تو قرار داده و موسى عليه السّلام با آن گوسفندان خود را سوق داد و از مدين بيرون آمد و متوجه مصر گرديد و چون به بيابان رسيد با خانواده‌اش باد و سرما و تاريكى آنها را فرا گرفت و ظلمت شب هم بر آنها احاطه كرد پس چشم موسى عليه السّلام بآتشى افتاد كه از دور نمايان بود چنانچه خداوند فرموده پس چون موسى عليه السّلام بپايان رسانيد مدّت مذكوره در آيات سابقه را و حركت داد خانواده خود را احساس نمود از جهتى كه ميرسيد بكوه طور آتشى را پس گفت بخانواده خود توقف كنيد من از دور آتشى ديدم بروم نزديك آن شايد از آنجا خبرى از راه بياورم براى شما و يا قطعه هيزم آتش دارى كه شما گرم شويد بآن و در مجمع از امام باقر عليه السّلام نقل نموده كه چون موسى عليه السّلام مدّت را بپايان رسانيد خانواده خود را حركت داد بجانب بيت المقدس و در شب راه را گم كرد پس ديد آتشى را و بعضى از مفسرين علاوه بر گرفتاريهائيكه در حديث قمى ره ذكر شد باريدن باران و متفرق شدن گوسفندان و عارض شدن درد زائيدن بر عيالش را نيز ذكر نموده‌اند در هر حال چون نزديك بآتش شد ندائى باو رسيد از جانب راست وادى واقع در زمين با خير و بركتى از درختى كه گفته‌اند در كنار آن وادى روئيده بود كه اى موسى همانا من خداوند، پروردگار جهانيانم و گفته‌اند اين تعبير اگر چه مخالف با تعبير در طه و نمل است لفظا ولى موافق با آن دو است معنا و آنكه بيند از عصايت را و چون انداخت حيوان متحركى شد پس چون ديد بسرعت حركت ميكند گويا مار سريع الحركه‌ئى است برگشت از جانب آن در حاليكه پشت كننده بود بآن و از ترس ديگر بازگشت نكرد بجاى خود و خداوند فرمود روى آور بجانب ما و مترس از چيزى همانا تو از آنانيكه در امانى چون در سايه لطف خداوند مهربانى و قمى ره در حديث سابق ذكر فرموده كه پس اقبال فرمود موسى عليه السّلام بجانب آتش تا از آن پاره‌اى بردارد ديد درختى است كه آتش از آن شعله‌ور است و چون خواست پاره‌اى از آن بردارد آتش متوجه باو شد پس ترسيد و فرار كرد و آتش بدرخت برگشت موسى هم برگشت و خواست‌


جلد 4 صفحه 186

بردارد باز آتش متوجّه او شد و موسى فرار كرد و باز برگشت و خواست كه بردارد در دفعه سوم آتش متوجه باو شد و ديگر او برنگشت پس خداوند او را ندا فرمود كه اى موسى همانا منم خدا پروردگار جهانيان موسى عرضه داشت بچه دليل خدا فرمود چيست در دستت عرضه داشت آن عصاى من است فرمود بيند از آنرا پس انداخت آنرا و ناگاه مارى شد كه بسرعت حركت ميكرد پس موسى عليه السّلام ترسيد و فرار كرد و خداوند فرمود بگير آنرا و مترس همانا تو از آنانى كه در امانى و نيز فرمود دستت را در گريبانت كن چون بيرون آرى سفيد و درخشنده باشد بدون علّت و مرض پيسى و عيب ديگرى و چون از امرى ترس بر تو غالب شود بازوهاى خود را ببدنت بچسبان و دستت را روى يكديگر بگذار نه آنكه در برابر خود نگهدارى تا دشمنان بدانند ترسيدى يا دستت را روى سينه‌ات بگذار تا ترست زائل شود يا اگر از شعاع دست خود ترسيدى آنرا بخود بچسبان شعاعش ميرود بنابر احتمالاتيكه در اطراف مراد از اينجمله داده شده است و بر هر تقدير انداختن عصا و اظهار يد بيضاء دو معجز و دليل بر صدق مدّعاى تو است از پروردگارت كه فرستاده شده بسوى فرعون و اشراف قبط چون آن جماعت قوم متمرّدى بوده و هستند و جذوه كه بمعناى قطعه غليظه از چوب است كه آتش داشته باشد بحركات سه‌گانه قرائت شده و الرّهب بضمّ راء و بدو فتحه و ذانك بتشديد نون نيز قرائت شده است.

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)


اسلُك‌ يَدَك‌َ فِي‌ جَيبِك‌َ تَخرُج‌ بَيضاءَ مِن‌ غَيرِ سُوءٍ وَ اضمُم‌ إِلَيك‌َ جَناحَك‌َ مِن‌َ الرَّهب‌ِ فَذانِك‌َ بُرهانان‌ِ مِن‌ رَبِّك‌َ إِلي‌ فِرعَون‌َ وَ مَلائِه‌ِ إِنَّهُم‌ كانُوا قَوماً فاسِقِين‌َ (32)

داخل‌ كن‌ دست‌ ‌خود‌ ‌را‌ ‌در‌ يقه‌ پيراهن‌ ‌خود‌ بيرون‌ ميآيد روشن‌ و نوراني‌ بدون‌ آفت‌ و مرض‌ و بگذار بسوي‌ ‌خود‌ جناح‌ ‌خود‌ ‌را‌ ‌يعني‌ دست‌ ‌خود‌ ‌را‌ روي‌ قلب‌ ‌خود‌ بگذار اضطراب‌ و تزلزل‌ پيدا نكند ‌پس‌ ‌اينکه‌ دو معجزه‌ دو دليل‌ و برهان‌ ‌است‌ ‌از‌ طرف‌ پروردگار تو بسوي‌ فرعون‌ و گروه‌ ‌آن‌ محققا ‌آنها‌ بودند قوم‌ متمرد و خارج‌ ‌از‌ طاعت‌ اللّه‌.

اسلُك‌ يَدَك‌َ سلك‌ بمعني‌ دخول‌ ‌است‌.

فِي‌ جَيبِك‌َ جيب‌ دهنه‌ پيراهن‌ ‌است‌ ‌که‌ تعبير ‌به‌ يقه‌ ميكنيم‌ ‌يعني‌ دست‌ ‌خود‌ ‌را‌ زير پيراهن‌ بكن‌.

تَخرُج‌ بَيضاءَ بيرون‌ ميآيد نوراني‌ ‌که‌ گفتند مثل‌ خورشيد تابش‌ داشت‌ و روشن‌ ‌بود‌.

مِن‌ غَيرِ سُوءٍ ‌يعني‌ بدون‌ عيب‌ و نقصي‌ ‌در‌ ‌آن‌.

وَ اضمُم‌ إِلَيك‌َ جَناحَك‌َ گفتند روي‌ قلب‌ بگذار.

مِن‌َ الرَّهب‌ِ خداوند قوتي‌ ‌در‌ قلب‌ تو داخل‌ ميفرمايد ‌که‌ ديگر خوف‌ و وحشت‌ و اضطرابي‌

جلد 14 - صفحه 232

پيدا نكني‌ ‌در‌ دستوراتي‌ ‌که‌ بتو داده‌ ميشود و اطمينان‌ قلب‌ پيدا ميكني‌.

فَذانِك‌َ ‌اينکه‌ دو معجزه‌ تو ‌که‌ عصا ‌باشد‌ و بيضاء يد.

بُرهانان‌ِ دو دليل‌ بزرگ‌ و برهان‌ قطعيست‌.

مِن‌ رَبِّك‌َ ‌که‌ خداوند تو بتو اعطاء و عنايت‌ فرمود.

إِلي‌ فِرعَون‌َ وَ مَلَائِه‌ِ بسوي‌ فرعون‌ و قوم‌ ‌او‌ قبطيان‌ و جمعيت‌ ‌او‌ ‌که‌ ‌در‌ تحت‌ سيطره‌ ‌او‌ هستند ‌يعني‌ برو ‌براي‌ دعوت‌ ‌آنها‌ بتوحيد و عبوديت‌ حضرت‌ احديت‌ و اطاعت‌ و فرمان‌ ‌بر‌ داري‌ و نجات‌ بني‌ اسرائيل‌ و دست‌ ‌از‌ شرك‌ و ‌خود‌ پرستي‌ و ظلم‌ و تعدي‌ بردارند.

إِنَّهُم‌ كانُوا قَوماً فاسِقِين‌َ ‌از‌ ‌براي‌ فاسق‌ اطلاقاتيست‌ فسق‌ مقابل‌ عدل‌ فسق‌ مقابل‌ ايمان‌ ‌از‌ كفر و شرك‌ و ضلالت‌ فسق‌ بمعني‌ تعدي‌ و تجاوز.

برگزیده تفسیر نمونه


]

(آیه 32)- معجزه نخستین، آیتی از وحشت بود، سپس به او دستور داده می‌شود که به سراغ معجزه دیگرش برود که آیتی از نور و امید است و مجموع آن دو ترکیبی از «انذار» و «بشارت» خواهد بود، به او فرمان داده شد:

«دست خود را در گریبانت کن (و بیرون آور) هنگامی که خارج می‌شود سفید و درخشنده است، بدون عیب و نقص» (اسْلُکْ یَدَکَ فِی جَیْبِکَ تَخْرُجْ بَیْضاءَ مِنْ غَیْرِ سُوءٍ).

مشاهده این خارق عادات عجیب، در آن شب تاریک و در آن بیابان خالی، موسی را سخت تکان داد، و برای این که آرامش خویش را باز یابد دستور دیگری به او داده شد.

دستور این بود: «و دستهایت را بر سینه‌ات بگذار تا ترس و وحشت از تو دور شود» (وَ اضْمُمْ إِلَیْکَ جَناحَکَ مِنَ الرَّهْبِ).

سپس همان ندا به موسی گفت: «این دو [معجزه عصا و ید بیضا] برهان روشن از پروردگارت بسوی فرعون و اطرافیان اوست که آنها قوم فاسقی هستند» (فَذانِکَ بُرْهانانِ مِنْ رَبِّکَ إِلی فِرْعَوْنَ وَ مَلَائِهِ إِنَّهُمْ کانُوا قَوْماً فاسِقِینَ).

نکات آیه

۱ - فرمان دیگر خداوند به موسى(ع) در وادى طور مبنى بر بردن دست خویش به گریبان (اسلک یدک فى جیبک)

۲ - درخشش دست موسى، به هنگام بیرون آوردن آن از گریبان (تخرج بیضاء)

۳ - «ید بیضاى» موسى، داراى منظرى زیبا و مبرا از هر گونه زشتى و عیب (تخرج بیضاء من غیر سوء)

۴ - دعوت خداوند از موسى(ع)، به حفظ آرامش و دور ساختن ترس از خود (و اضمم إلیک جناحک من الرّهب) «جناح» کنایه از «بازو» یا «دست» است. «رهب» نیز معادل «خوف» و «ال» در آن براى عهد است و اشاره به ترسى دارد که بر موسى(ع) در وادى طور، به خاطر مواجه شدن با چیزهاى ناگهانى و دور از انتظار، غلبه یافته بود. بنابراین «و اضمم إلیک...»; یعنى، براى فائق آمدن بر این ترسى که بر تو مستولى شده، بازوانت را به خودت بچسبان.

۵ - پیش آمدن ناگهانى حادثه طور (مکالمه خدا، تبدیل عصا به اژدها و ید بیضا) باعث به هم ریختن آرامش موسى(ع) و چیره شدن ترس بر وى (فلمّا أتیها نودى ... و اضمم إلیک جناحک من الرّهب)

۶ - «عصا» و «ید بیضا» دو معجزه و برهان الهى در اختیار موسى(ع) (فذنک برهنان من ربّک)

۷ - فرمان الهى به موسى(ع) در وادى طور، مبنى بر رفتن نزد فرعون و ابلاغ رسالت خویش به وى و مهتران حکومتش (إلى فرعون و ملإیْه) «إلى فرعون» متعلق به عامل محذوف بوده و تقدیر آن چنین است: «اذهب إلى فرعون و ملإیْه».

۸ - فرعون و سران حکومت وى، عناصرى فاسق و متجاوز بودند. (إلى فرعون و ملإیْه إنّهم کانوا قومًا فسقین)

۹ - مبارزه با فسق و تجاوز، هدف اساسى موسى(ع) در رویارویى با فرعون و دارودسته وى (إلى فرعون و ملإیْه إنّهم کانوا قومًا فسقین)

۱۰ - فسق و تبه کارى رهبران کارگزاران جامعه، از زمینه هاى فرستادن رسولان و بعثت پیامبران براى آن جامعه از سوى خداوند (إلى فرعون و ملإیْه إنّهم کانوا قومًا فسقین) برداشت یاد شده از تعلیلیه بودن جمله «إنّهم کانوا قوماً فاسقین» استفاده مى شود; یعنى، چون فرعون و کارگزارانش مردمى تبه کاراند، پس با این معجزه به سوى آنان روان شو.

۱۱ - لزوم مبارزه با حاکمان فاسق و تجاوزپیشه (إلى فرعون و ملإیْه إنّهم کانوا قومًا فسقین)

موضوعات مرتبط

  • آرامش: دعوت به آرامش ۴
  • اشراف فرعون: فسق اشراف فرعون ۸; مبارزه با اشراف فرعون ۹; هدایت اشراف فرعون ۷
  • انبیا: زمینه بعثت انبیا ۱۰
  • حاکمان: مبارزه با حاکمان ظالم ۱۱; مبارزه با حاکمان فاسق ۱۱
  • خدا: آثار گفتگوى خدا با موسى(ع) ۵; افعال خدا ۱۰; اوامر خدا ۱، ۷; دعوتهاى خدا ۴
  • رهبران: آثار فسق رهبران ۱۰
  • فاسقان :۸
  • فرعون: ظلم فرعون ۹; فسق فرعون ۸; مبارزه با فرعون ۹; هدایت فرعون ۷
  • فرعونیان: ظلم فرعونیان ۹
  • موسى(ع): آثار تبدیل عصاى موسى(ع) ۵; آثار یدبیضاى موسى(ع) ۵; آرامش موسى(ع) ۴; امر به موسى(ع) ۱; اهداف رسالت موسى(ع) ۹; تبلیغ موسى(ع) ۷; دعوت از موسى(ع) ۴; ظلم ستیزى موسى(ع) ۹; عصاى موسى(ع) ۶; عوامل ترس موسى(ع) ۵; قصه موسى(ع) ۲، ۳، ۵; معجزه موسى(ع) ۶; موسى(ع) در کوه طور ۱; ویژگیهاى یدبیضاى موسى(ع) ۲، ۳; ید بیضاى موسى(ع) ۱، ۶

منابع

عوامل درباره‌ٔ "القصص ٣٢"
تعداد کلمات27 +
ریشه غیر ربطسلک‌ +، ک‌ +، يدى‌ +، جيب‌ +، خرج‌ +، بيض‌ +، سوء +، ضمم‌ +، جنح‌ +، رهب‌ +، ذانک‌ +، ف‌ +، بره‌ +، برهن‌ +، ربب‌ +، فرعون‌ +، مل‌ء +، ه‌ +، انن‌ +، هم‌ +، قوم‌ + و فسق‌ +
شامل این ریشهسلک‌ +، ک‌ +، يدى‌ +، فى‌ +، جيب‌ +، خرج‌ +، بيض‌ +، من‌ +، غير +، سوء +، و +، ضمم‌ +، الى‌ +، جنح‌ +، رهب‌ +، ذانک‌ +، ف‌ +، بره‌ +، برهن‌ +، ربب‌ +، فرعون‌ +، مل‌ء +، ه‌ +، انن‌ +، هم‌ +، کون‌ +، قوم‌ + و فسق‌ +
شامل این کلمهاسْلُک +، يَدَک +، فِي +، جَيْبِک +، تَخْرُج +، بَيْضَاء +، مِن +، غَيْر +، سُوء +، وَ +، اضْمُم +، إِلَيْک +، جَنَاحَک +، الرّهْب +، فَذَانِک +، بُرْهَانَان +، رَبّک +، إِلَى +، فِرْعَوْن +، مَلَئِه +، إِنّهُم +، کَانُوا +، قَوْما + و فَاسِقِين +
شماره آیه در سوره32 +
نازل شده در سال11 +
کلمه غیر ربطاسْلُک +، يَدَک +، جَيْبِک +، تَخْرُج +، بَيْضَاء +، سُوء +، اضْمُم +، جَنَاحَک +، الرّهْب +، فَذَانِک +، بُرْهَانَان +، رَبّک +، فِرْعَوْن +، مَلَئِه +، إِنّهُم +، قَوْما + و فَاسِقِين +