الشعراء ٥٢

از الکتاب
پرش به: ناوبری، جستجو


ترجمه

و به موسی وحی کردیم که شبانه بندگانم را (از مصر) کوچ ده، زیرا شما مورد تعقیب هستید!»

|و به موسى وحى كرديم كه بندگان مرا شبانه حركت ده، كه شما مورد تعقيب هستيد

و به موسى وحى كرديم كه: «بندگان مرا شبانه حركت ده، زيرا شما مورد تعقيب قرار خواهيد گرفت.»

و ما به موسی وحی کردیم که بندگان مرا شبانه (از شهر مصر) بیرون بر که شما را (فرعونیان) تعقیب خواهند کرد.

و به موسی وحی کردیم که بندگان مرا شبانه کوچ بده که حتماً دشمنان از پی شما خواهند آمد.

و به موسى وحى كرديم كه: شب‌هنگام بندگان مرا بيرون ببر كه از پى شما بيايند.

و به موسی وحی کردیم که بندگان مرا شبانه روانه کن، که شما تعقیب می‌شوید

و به موسى وحى كرديم كه بندگان مرا شبانه ببر زيرا كه در پى شما خواهند آمد.

ما به موسی وحی کردیم که شبانه بندگان (مؤمن بنی‌اسرائیل) مرا (از مصر) کوچ بده. شما حتماً تعقیب می‌شوید (و فرعون و فرعونیان برای دستگیری شما دنبالتان می‌کنند).

و سوی موسی وحی کردیم که: «بندگان مرا شبانه حرکت ده، زیرا همواره شما تعقیب‌شد‌گانید.»

و وحی کردیم به موسی که شبانه بر بندگانم را همانا شمائید پیروی شدگان‌


الشعراء ٥١ آیه ٥٢ الشعراء ٥٣
سوره : سوره الشعراء
نزول : ٣ بعثت
اطلاعات آماری
تعداد کلمات : ٩
تعداد حروف :

معنی کلمات و عبارات

«أَنْ»: حرف مشبّهةٌبالفعل و مخفّف از (أَنَّ) است (نگا: مؤمنون / ) «أَسْرِ بِعِبادی»: در شب بندگانم را کوچ بده (نگا: إسراء / . «مُتَّبَعُونَ»: تعقیب شوندگان. دنبال شوندگان. مراد تعقیب بنی‌اسرائیل توسّط فرعون و فرعونیان است.


تفسیر


تفسیر نور (محسن قرائتی)


وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ مُوسى‌ أَنْ أَسْرِ بِعِبادِي إِنَّكُمْ مُتَّبَعُونَ «52» فَأَرْسَلَ فِرْعَوْنُ فِي الْمَدائِنِ حاشِرِينَ «53»

و به موسى وحى كرديم كه بندگان مرا شبانه (از مصر) كوچ ده، زيرا شما تعقيب خواهيد شد. پس فرعون (از اين حركت آگاه شد و) به شهرها مأمور فرستاد تا مردم را گردآورند.

نکته ها

كار حضرت موسى به سه بخش تقسيم مى‌شود:

بخش اوّل، دعوت فرعون و اظهار معجزه بود.

بخش دوّم، گرويدن ساحران به او و فراز و نشيب‌هاى گوناگون بود.

بخش سوّم، حركت دادن طرفداران و مؤمنين و تعقيب آنها از سوى فرعون و كفّار بود كه به عبور مؤمنين از دريا و غرق شدن كفّار انجاميد.

در كلمه‌ى «حشر»، معناى برانگيختن و سوق دادن و جمع كردن نهفته است.

بنى‌اسرائيل براى فرعونيان منافعى داشتند كه فرعون از مهاجرت آنان جلوگيرى مى‌كرد و حضرت موسى مأمور شد تا شبانه آنها را از مصر كوچ دهد.

پیام ها

1- بعد از نپذيرفتن استدلال، نوبت قهر الهى است كه با فرمان كوچ دادن به موسى شروع و پس از تعقيب فرعونيان، با غرق و هلاكت آنان خاتمه مى‌يابد. «وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ مُوسى‌ أَنْ أَسْرِ»

2- تمام حركات انبيا حتّى زمان هجرت، از طريق وحى بوده است. أَوْحَيْنا ...

3- براى مبارزه با فرعون، از تاريكى شب نيز استفاده كنيد. «أَسْرِ»

جلد 6 - صفحه 319

4- يا جامعه فاسد را اصلاح كنيم ويا از آن فاصله گرفته وهجرت كنيم. «أَسْرِ»

5- انبيا تنها پند و اندرز نمى‌دهند، ايجاد نهضت‌هاى بزرگ و رهبرى آنها از كارهاى ديگر آنان است. «أَسْرِ بِعِبادِي»

6- يكى از مراحل نهى از منكر، هجرت از جامعه‌ى فاسد است. «أَسْرِ بِعِبادِي»

7- خداوند بندگان خود را از مهلكه نجات مى‌دهد. «أَسْرِ بِعِبادِي»

8- طاغوت‌ها دست به شايعه‌پراكنى و تبليغات منفى در شهرها مى‌زنند. «فَأَرْسَلَ فِرْعَوْنُ فِي الْمَدائِنِ حاشِرِينَ»

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)



وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ مُوسى‌ أَنْ أَسْرِ بِعِبادِي إِنَّكُمْ مُتَّبَعُونَ (52)

خلاصه حضرت موسى بعد از اين واقعه، چند سال ديگر در ميان فرعونيان دعوت مى‌كرد و معجزات به ايشان نمود، روز بروز عناد ايشان بيشتر مى‌شد و هلاك آنها نزديك شد، حكم الهى صادر شد كه موسى با قوم خود از مصر بيرون رود: كما قال جل ذكره:

وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ مُوسى‌: و وحى فرموديم به سوى موسى، أَنْ أَسْرِ بِعِبادِي‌:

اينكه در شب سير ده بندگان مرا، يعنى بنى اسرائيل را از مصر بيرون ببر كه نجات شما و هلاك كافران در اينست، و نوعى كن كه در وقت رفتن شما كسى از فرعونيان بر آن واقف نشود تا آنها خبردار گردند، شما مسافت بسيار طى كرده باشيد و به شما نتوانند رسيد كه ضرر و اذيت رسانند. إِنَّكُمْ مُتَّبَعُونَ‌:

جلد 9 - صفحه 426

بدرستى كه شما پيروى شدگانيد، يعنى فرعون و قوم او از پى شما در آيند اما به شما نرسند، بلكه ما شما را از دريا بگذرانيم و فرعونيان را غرق سازيم.

تذكره: اجمال قضيه آنكه: بنى اسرائيل زيورهاى قبطيان را به بهانه عيد گرفتند و موسى عليه السّلام وعده فرمود در فلان شب تهيه اسباب نموده به وقت طلوع قمر، به فلان موضع جمع شويد. ايشان اسباب سفر مهيا نموده، وقت رفتن دروازه بر ايشان مشتبه شده جهت آن را معلوم كردند، چنان بود كه يوسف عليه السّلام دعا كرده بود كه بنى اسرائيل تا تابوت او را از مصر بيرون نبرند از آن بيرون نتوانند بروند. هيچكس را بر مدفن يوسف اطلاع نبود، حضرت موسى ندا فرمود هر كه مرا بر صندوق يوسف دلالت كند مراد او را روا كنم. عجوزه‌اى پيش آمد گفت: من دلالت نمايم به شرط آنكه در بهشت زن موسى باشم. پس خبر داد كه صندوق در قعر درياى نيل است، بيرون آورده حركت كردند آخر آن روز. خبر خروج آنها به قبطيان رسيد، روز دوم خواستند در عقب آنها روند، در خانه هر قبطى يكى از ايشان بمرد به تعزيه مشغول شدند، فرعون مطلع و امر نمود تا تخت او را بيرون برند، پس بالاى آن نشست و به جمع لشگر امر كرد.


تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)


وَ أَوْحَيْنا إِلى‌ مُوسى‌ أَنْ أَسْرِ بِعِبادِي إِنَّكُمْ مُتَّبَعُونَ (52) فَأَرْسَلَ فِرْعَوْنُ فِي الْمَدائِنِ حاشِرِينَ (53) إِنَّ هؤُلاءِ لَشِرْذِمَةٌ قَلِيلُونَ (54) وَ إِنَّهُمْ لَنا لَغائِظُونَ (55) وَ إِنَّا لَجَمِيعٌ حاذِرُونَ (56)

فَأَخْرَجْناهُمْ مِنْ جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ (57) وَ كُنُوزٍ وَ مَقامٍ كَرِيمٍ (58) كَذلِكَ وَ أَوْرَثْناها بَنِي إِسْرائِيلَ (59) فَأَتْبَعُوهُمْ مُشْرِقِينَ (60) فَلَمَّا تَراءَا الْجَمْعانِ قالَ أَصْحابُ مُوسى‌ إِنَّا لَمُدْرَكُونَ (61)

قالَ كَلاَّ إِنَّ مَعِي رَبِّي سَيَهْدِينِ (62) فَأَوْحَيْنا إِلى‌ مُوسى‌ أَنِ اضْرِبْ بِعَصاكَ الْبَحْرَ فَانْفَلَقَ فَكانَ كُلُّ فِرْقٍ كَالطَّوْدِ الْعَظِيمِ (63) وَ أَزْلَفْنا ثَمَّ الْآخَرِينَ (64) وَ أَنْجَيْنا مُوسى‌ وَ مَنْ مَعَهُ أَجْمَعِينَ (65) ثُمَّ أَغْرَقْنَا الْآخَرِينَ (66)

إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً وَ ما كانَ أَكْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ (67) وَ إِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ (68)

ترجمه‌

و وحى كرديم بموسى كه بشب ببر بندگان مرا همانا شمائيد متابعت كرده شدگان‌

پس فرستاد فرعون در شهرها جمع كنندگانرا

همانا اين گروه فرقه‌ئى باشند اندك‌

و همانا آنها مر ما را بخشم آورندگانند

و همانا ما همگى احتياط كارانيم‌

پس بيرون كرديمشان از بوستانها و چشمه‌سارها

و گنجها و جاى خوب‌

همچنين و بميراث داديم آنرا به بنى اسرائيل‌

پس از پس درآمدند ايشانرا وارد شوندگان وقت طلوع آفتاب‌

پس چون ديدند يكديگر را آندو جماعت گفتند ياران موسى همانا ما دريافته شدگانيم‌

گفت نه چنين است همانا با من است پروردگارم زود است كه راه نمايد مرا

پس وحى كرديم بموسى كه بزن بعصايت دريا را پس شكافت از هم پس بود هر پاره‌ئى چون كوهى بزرگ‌

و جمع كرديم آنجا ديگران را

و نجات داديم موسى را و و هر كه با او بود همگى‌

پس غرق كرديم ديگران را

همانا در اين هر آينه آيتى است و نباشند بيشترشان گروندگان‌

و همانا پروردگار تو هر آينه او است تواناى مهربان.

تفسير

بعد از وقوع وقايع سابقه گفته شده كه حضرت موسى سالها در


جلد 4 صفحه 108

مصر اقامت فرمود و مردم را دعوت بدين حق ميكرد و معجزات ارائه ميداد ولى قوم فرعون ايمان نميآوردند بلكه بر انكار و استكبار خود مى‌افزودند تا خداوند بآنحضرت وحى فرمود كه بنى اسرائيل را شبانه از مصر خارج فرمايد و بفوريّت بروند چون فرعونيان آنها را تعقيب خواهند نمود و حضرت بدستور الهى عمل فرمود و چون اين خبر بفرعون رسيد بشهرهاى مصر مأمورانى روانه نمود تا براى تعقيب بنى اسرائيل لشگر مهمّى جمع‌آورى نمايد و چون از تمام بلاد يكجا جمع شدند بآنها گفت اينها يعنى بنى اسرائيل جماعت كمى هستند و كارهائى كردند كه ما را بغيظ و غضب آوردند و ما مردمى هستيم كه اجتماع نموديم براى حذر نمودن از فتنه و فساد آنها با استعداد كامل و مراعات احتياط و با عساكر خود از مصر حركت كرد و چون بيرون رفتن آنها از ديار خودشان بخواست خدا بود و ديگر برنگشتند خداوند فرموده پس بيرون كرديم آنها را از باغها و چشمه- سارها و گنجها و اقامتگاه پسنديده اين طور بيرون كردن كه باختيار و سعى خودشان بود و تمام آنها را مانند مال موروث بتصرّف بنى اسرائيل در آورديم پس تعقيب نمودند فرعونيان ايشانرا تا ادراك نمودند وقت طلوع آفتاب و تابش شعاع آنرا و چون دو لشگر نزديك بهم شدند بطوريكه يكديگر را ميديدند اصحاب حضرت موسى گفتند آنها بما رسيدند و ما مقهور شديم و حضرت موسى فرمود نه چنين است شما مقهور آنها نخواهيد شد خدا بمن وعده داده كه شما را از جنگ فرعونيان خلاص فرمايد و پروردگار من همه جا حاضر و ناظر است و با من كمك ميفرمايد و هدايت مينمايد مرا براه نجات و خدا فرموده پس وحى فرموديم ما بموسى كه بزن عصاى خود را بدريا و او زد پس شكافت دريا و دوازده پاره شد كه بود هر پاره‌ئى از آن مانند كوه بزرگ ثابتى براى عبور قبائل آنها بشرحى كه در سوره بقره ذيل آيه و اذ فرقنا بكم البحر گذشت و فرق بكسر اسم مصدر است كه آن فرق بفتح است و نزديك نموديم فرعون و قومش را در آنجا بيكديگر كه از او تحلّف ننمايند و همه وارد دريا شوند و در عقب بنى اسرائيل بيايند و نگهدارى نموديم دريا را بهمين كيفيّت و نجات داديم موسى و تمام اصحابش را بعبور نمودن از غرق و غرق نموديم فرعون و تمام اتباعش را ببرهمزدن‌


جلد 4 صفحه 109

وضع دريا و فرو گرفتن آب آنها را و اين يكى از معجزات بزرگ حضرت موسى و آيات قدرت الهى بود و با وجود اين بيشتر آنها كه چنين امر عجيبى را مشاهده نمودند از بنى اسرائيل و غيرهم مؤمن واقعى نشدند لذا قبطيانى كه داخل عسكر فرعون نبودند ايمان بحضرت موسى نياوردند و بنى اسرائيل هر روز يك ايراد و اشكالى پيش ميآوردند براى مخالفت امر آنحضرت تا آنكه در غياب او گوساله پرست شدند و گفتند ما ايمان نميآوريم تا خدا را ببينيم پس نبايد پيغمبر خاتم از قومش گله داشته باشد كه چرا ايمان نميآورند اين سيره غير مرضيّه سلف است كه بخلف رسيده ولى خداوند توانا است و از آنها انتقام خواهد كشيد و مهربان است كه دوستانش را در دنيا و آخرت از آفات و بليّات محفوظ و بمقامات عاليه خواهد رسانيد و شرح اين قضايا در سوره بقره و يونس و طه مفصّلا ذكر شده است.

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)


وَ أَوحَينا إِلي‌ مُوسي‌ أَن‌ أَسرِ بِعِبادِي‌ إِنَّكُم‌ مُتَّبَعُون‌َ (52)

و وحي‌ فرستاديم‌ بسوي‌ موسي‌ اينكه‌ شبانه‌ بندگان‌ مرا ‌که‌ ايمان‌ آوردند بردار و ‌از‌ مصر بيرون‌ رويد ‌در‌ تعقيب‌ ‌شما‌ فرعونيان‌ مي‌آيند.

اسري‌ سير ‌در‌ شب‌ ‌است‌ چنانچه‌ ميفرمايد سُبحان‌َ الَّذِي‌ أَسري‌ بِعَبدِه‌ِ لَيلًا (بني‌ اسرائيل‌ ‌آيه‌ 1) و ميفرمايد فَأَسرِ بِعِبادِي‌ لَيلًا (دخان‌ ‌آيه‌ 23) و ‌غير‌ اينها، نظر ‌به‌ اينكه‌ فرعونيان‌ بسيار اذيت‌ ميكردند بمؤمنين‌ بالاخص‌ ‌به‌ بني‌ اسرائيل‌ ‌که‌ خدمت‌ موسي‌ عرض‌ كردند أُوذِينا مِن‌ قَبل‌ِ أَن‌ تَأتِيَنا وَ مِن‌ بَعدِ ما جِئتَنا (اعراف‌ ‌آيه‌ 126) خداوند وحي‌ فرستاد ‌بر‌ موسي‌.

وَ أَوحَينا إِلي‌ مُوسي‌ دستور آمد:

أَن‌ أَسرِ بِعِبادِي‌ تمام‌ كساني‌ ‌که‌ گرويده‌ بودند بموسي‌ رجالا و نساء صغارا و كبارا شبانه‌ بدون‌ اينكه‌ فرعونيان‌ خبر شوند حركت‌ كنيد و ‌از‌ مصر خارج‌ شويد.

(إِنَّكُم‌ مُتَّبَعُون‌َ) ‌شما‌ ‌را‌ متابعت‌ ميكنند ‌يعني‌ تعقيب‌ ميكنند. ‌اينکه‌ سير مقدمه‌ هلاك‌ فرعونيان‌ ‌است‌ ‌که‌ ‌در‌ رود نيل‌ غرق‌ شوند.

برگزیده تفسیر نمونه


]

(آیه 52)- سر انجام موسی در آن صحنه سرنوشت ساز پیروز از میدان بیرون آمد. و این زمینه مساعدی را برای این که موسی بتواند در میان آن مردم بماند و به دعوت و تبلیغ بپردازد و اتمام حجت کند فراهم ساخت.

سالیان دراز به این منوال گذشت، و موسی معجزات دیگری به آنها نشان داد.

هنگامی که موسی (ع) حجت را بر آنها تمام کرد، و صفوف مؤمنان و منکران مشخص شد، دستور کوچ دادن بنی اسرائیل به موسی داده شد.

آیه می‌گوید: «و به موسی وحی کردیم که شبانه بندگانم را (از مصر) کوچ ده، زیرا شما مورد تعقیب هستید» (وَ أَوْحَیْنا إِلی مُوسی أَنْ أَسْرِ بِعِبادِی إِنَّکُمْ مُتَّبَعُونَ).

نکات آیه

۱ - وحى خداوند به موسى(ع) در خارج ساختن شبانه بنى اسرائیل از سرزمین مصر (و أوحینا إلى موسى أن أسر بعبادى)

۲ - ناتوانى فرعون از نابود ساختن موسى(ع)، على رغم خشم و دشمنى عمیق وى نسبت به او و آیینش (و أوحینا إلى موسى أن أسر بعبادى) مأموریت جدید موسى(ع)، نشانگر آن است که فرعون على رغم تلاش براى نابودى آیین موسى(ع) نتوانست به خود وى آسیبى برساند.

۳ - تصمیم گیرى و حرکت موسى(ع)، در مقاطع مختلف بر اساس برنامه وحى (و أوحینا إلى موسى أن أسر بعبادى)

۴ - بنى اسرائیل گرفتار در نظام فرعونى، مورد حمایت و لطف الهى (أن أسر بعبادى) اضافه «عباد» به ضمیر متکلم، بیانگر برداشت یاد شده است.

۵ - ممانعت جدى حکومت فرعون از مهاجرت بنى اسرائیل و ترک سرزمین مصر (و أوحینا إلى موسى أن أسر بعبادى إنّکم متّبعون) فرمان الهى مبنى بر خروج مخفیانه و حرکت شبانه بنى اسرائیل و نیز تعبیر «إنّکم متّبعون» نشانگر ممانعت شدید حکومت فرعون نسبت به خروج بنى اسرائیل از مصر است.

۶ - خبردادن خداوند به موسى(ع) مبنى بر تعقیب بنى اسرائیل از سوى فرعونیان در صورت خروج از مصر (أسر بعبادى إنّکم متّبعون)

۷ - وجود بنى اسرائیل در مصر، در بردارنده منافعى مهم براى فرعونیان (أن أسر بعبادى إنّکم متّبعون) اصرار فرعونیان بر نگه داشتن بنى اسرائیل در مصر، نشانگر مطلب یاد شده است.

۸ - موسى(ع)، رهبرى پذیرفته شده و مورد اطاعت بنى اسرائیل، حتى پیش از ترک مصر (و أوحینا إلى موسى أن أسر بعبادى إنّکم متّبعون) فرمان الهى به کوچاندن شبانه بنى اسرائیل، در صورتى عملى بود که مجموعه بنى اسرائیل مطیع موسى(ع) بودند و این حرکت مخاطره آمیز را به خاطر اطاعت از وى به جان مى خریدند.

موضوعات مرتبط

  • اطاعت: اطاعت از موسى(ع) ۸
  • بنى اسرائیل: تاریخ بنى اسرائیل ۱، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸; تعقیب بنى اسرائیل ۶; حامى بنى اسرائیل ۴; رهبر بنى اسرائیل ۸; ممانعت از هجرت بنى اسرائیل ۵; نقش بنى اسرائیل در مصر ۷; هجرت شبانه بنى اسرائیل ۱، ۵
  • حمایتهاى خدا: مشمولان حمایتهاى خدا ۴
  • خدا: افعال خدا ۶
  • سرزمینها: هجرت از سرزمین مصر ۱
  • فرعون: دشمنى فرعون ۲; عجز فرعون ۲; غضب فرعون ۲
  • فرعونیان: فرعونیان و بنى اسرائیل ۶; فرعونیان و هجرت بنى اسرائیل ۵; منافع فرعونیان ۷
  • لطف خدا: مشمولان لطف خدا ۴
  • موسى(ع): دشمنان موسى(ع) ۲; رسالت موسى(ع) ۱; رهبرى موسى(ع) ۸; قدرت موسى(ع) ۲; قصه موسى(ع) ۱، ۸; منشأ تصمیم گیرى موسى(ع) ۳; وحى به موسى(ع) ۱، ۳، ۶
  • وحى: نقش وحى ۳

منابع