التغابن ١٢

از الکتاب
پرش به: ناوبری، جستجو


ترجمه

اطاعت کنید خدا را، و اطاعت کنید پیامبر را؛ و اگر روی‌گردان شوید، رسول ما جز ابلاغ آشکار وظیفه‌ای ندارد!

|و خدا را فرمان بريد و پيامبر را فرمان بريد، پس اگر روى بگردانيد، بر پيامبر ما فقط ابلاغ آشكار [پيام‌] است

و خدا را فرمان بريد و پيامبر [او] را اطاعت نماييد، و اگر روى بگردانيد، بر پيامبر ما فقط پيام‌رسانى آشكار است.

و فرمان خدا و هم اوامر رسول حق را اطاعت کنید که اگر روی بگردانید بر رسول ما جز تبلیغ رسالت (و اتمام حجت) با بیان روشن تکلیفی نخواهد بود.

و از خدا اطاعت کنید و از پیامبر فرمان برید، و اگر روی برگردانید [بدانید که] بر عهده پیامبر فقط رساندن آشکار [پیام وحی] است.

خدا را اطاعت كنيد، و پيامبر را اطاعت كنيد. پس اگر شما اعراض كنيد، بر فرستاده ما وظيفه‌اى جز رسانيدن پيام آشكار نيست.

و از خداوند اطاعت کنید، و از پیامبر [هم‌] اطاعت کنید، و اگر روی برتابید [بدانید که‌] بر پیامبر ما فقط پیام رسانی آشکار است‌

و خداى را فرمان بريد و پيامبر را فرمان بريد پس اگر روى بگردانيد [بدانيد كه‌] بر پيامبر ما رساندن آشكار پيام است و بس.

از خدا و پیغمبر اطاعت کنید. اگر رویگردان شوید، بر فرستاده‌ی ما جز رساندن پیام روشن و آشکار نیست.

و خدا را فرمان برید و پیامبر (او) را پیروی کنید. پس اگر روی بگردانید، بر (عهده‌ی) پیامبرمان، فقط پیام‌رسانیِ روشنگر است.

و فرمان برید خدا و فرمان برید پیمبر را پس اگر روی برتابید نباشد بر فرستاده ما جز رسانیدن آشکار


التغابن ١١ آیه ١٢ التغابن ١٣
سوره : سوره التغابن
نزول : ٨ بعثت
اطلاعات آماری
تعداد کلمات : ١٣
تعداد حروف :

معنی کلمات و عبارات

«الْبَلاغُ الْمُبِینُ»: تبلیغ آشکار، رساندن پیام روشنگر (نگا: مائده / ، نحل / و ، نور / ).


تفسیر


تفسیر نور (محسن قرائتی)


وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَإِنَّما عَلى‌ رَسُولِنَا الْبَلاغُ الْمُبِينُ «12»

خداوند را (در اوامر و نواهى شريعت) اطاعت كنيد و پيامبر را (در دستورات حكومت و سنّت‌هايش) پيروى نماييد، پس اگر روى گردانيد، (بدانيد كه) همانا بر رسول ما جز پيام رسانى آشكار (وظيفه ديگرى) نيست.

تفسير نور(10جلدى)، ج‌10، ص: 84

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)



وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَإِنَّما عَلى‌ رَسُولِنَا الْبَلاغُ الْمُبِينُ «12»

وَ أَطِيعُوا اللَّهَ‌: و فرمانبردارى كنيد خدا را در جميع اوامر و نواهى، وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ‌: و فرمانبردارى كنيد پيغمبر را در همه چيزها كه شما را به آن مى‌خواند

جلد 13 - صفحه 198

و از آن نهى مى‌كند، فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ‌: پس اگر روى برگردانيد و اعراض كنيد از فرمان و اطاعت خدا و رسول، ضررى به ساحت قدس خدا و رسول نرسد، بلكه وبال و نكال اعراض به شما وارد گردد. فَإِنَّما عَلى‌ رَسُولِنَا: پس جز اين نيست كه بر رسول ماست، الْبَلاغُ الْمُبِينُ‌: رسانيدنى هويدا و آشكارا، و تبليغ رسالت و وظيفه ابلاغ بجاى آورده، و اتمام حجت نموده. پس بر او اثمى نيست. و عقوبت مخالفت بر معرضين طارى خواهد شد.


تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)


ما أَصابَ مِنْ مُصِيبَةٍ إِلاَّ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ مَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ يَهْدِ قَلْبَهُ وَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ عَلِيمٌ «11» وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَإِنَّما عَلى‌ رَسُولِنَا الْبَلاغُ الْمُبِينُ «12» اللَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ وَ عَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ «13» يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ مِنْ أَزْواجِكُمْ وَ أَوْلادِكُمْ عَدُوًّا لَكُمْ فَاحْذَرُوهُمْ وَ إِنْ تَعْفُوا وَ تَصْفَحُوا وَ تَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ «14» إِنَّما أَمْوالُكُمْ وَ أَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ وَ اللَّهُ عِنْدَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ «15»

فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ وَ اسْمَعُوا وَ أَطِيعُوا وَ أَنْفِقُوا خَيْراً لِأَنْفُسِكُمْ وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ «16» إِنْ تُقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً يُضاعِفْهُ لَكُمْ وَ يَغْفِرْ لَكُمْ وَ اللَّهُ شَكُورٌ حَلِيمٌ «17» عالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ «18»


جلد 5 صفحه 216

ترجمه‌

نميرسد هيچ مصيبتى مگر باذن خدا و هر كه ايمان آورد بخدا راهنمائى ميكند دلش را و خدا بهمه چيز دانا است‌

و اطاعت كنيد خدا را و اطاعت كنيد پيغمبر را پس اگر روى بگردانيد پس جز اين نيست كه بر عهده فرستاده ما رسانيدن آشكار است‌

خداوند نيست معبود بحقّى مگر او و بر خدا پس بايد توكّل كنند گروندگان‌

اى كسانيكه ايمان آورديد همانا بعضى از زنان و فرزندان شما دشمنند براى شما پس حذر كنيد از آنان و اگر عفو كنيد و در گذريد و بپوشانيد پس همانا خدا آمرزنده مهربانست‌

جز اين نيست كه مالها و فرزندانتان آزمايش است براى شما و خدا نزد او مزد بزرگ است‌

پس بترسيد از خداوند هر قدر ميتوانيد و بشنويد و اطاعت كنيد و انفاق نمائيد كه بهتر باشد براى خود شما و هر كه نگاهداشته شود از بخل نفس خود پس آن جماعت آنان رستگارانند

اگر قرض دهيد بخدا قرضى نيكو زياده ميگرداند آنرا براى شما و ميآمرزد شما را و خداوند شكرپذير بردبار است‌

داناى پنهان و آشكار ارجمند درست كار است.

تفسير

تمام امور عالم بتقدير و مشيّت الهى جارى است و از آن جمله مصيبت و بلا است كه باولياء خدا ميرسد بدستور او ولى چون مؤمن ايمان بخدا دارد و ميداند هر چه از او ميرسد خير و صلاح است خداوند دل او را هدايت بصبر و سكون فرموده و نگهدارى ميفرمايد از جزع و بى‌صبرى و تشويش و علم خداوند احاطه دارد بتمام اشياء و مصالح و مفاسد امور و قلوب بندگان و آنچه در آنها جاى دارد از ايمان و بردبارى و رضا و تسليم بمقدّرات بارى و مردم بايد اطاعت نمايند اوامر خدا و پيغمبر را چون بر نفع خودشان ميباشد و در صورت اعراض و تخلّف ضرر بر خودشان وارد شده نه بر خدا و پيغمبر زيرا معلوم است ذات اقدس الهى منزّه است‌


جلد 5 صفحه 217

از عروض عوارض و وظيفه پيغمبر هم جز ابلاغ احكام نيست كه انجام داده و از لوازم ايمان بخداوند يگانه جامع صفات كماليّه توكل باو است كه آن عبارت است از رضا بتقدير و اطمينان بتدبير و تفويض امور باو و مستفاد از نقل قمّى ره از امام باقر عليه السّلام آنستكه بعد از هجرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از مكّه بمدينه مسلمانانى كه ميخواستند به تبع آنحضرت هجرت نمايند مبتلا بممانعت زنان و فرزندان ميشدند بعضى از آنان اطاعت ميكردند و توقف مينمودند پس خداوند آن بعض را تحذير فرمود و منع از اطاعت آنها و بعضى آنانرا ميگذاشتند و هجرت مينمودند و ميگفتند اگر با ما نيائيد ما ديگر نگهدار شما نيستيم و آنها بعدا ميآمدند و خداوند امر فرمود بنگهدارى و عفو و اغماض از خطاى آنها و ظاهر آيه شريفه كه شأن نزول آن ذكر شد اخبار از امر عادى نوعى است كه بيشتر زنان و فرزندان در دل طالب مرگ شوهران و پدران خودشانند چون اگر آنها متموّل باشند مايلند بمردن آنها و بردن ارث و اگر فقير باشند مايلند برفع رحمتشان و كمتر زن و فرزندى است كه علاقه بوجود و ثواب خدمت شوهر و پدر خود را داشته باشد لذا بايد از مكر و اطاعت آنها در حذر و بر كنار بود و اگر از آنان خلاف وظيفه نسبت و رسم مودّت چيزى بروز نمود بعفو و اغماض و خطاپوشى بايد از آن درگذشت و متّصف بصفات الهى كه از آن جمله مغفرت و رحمت است شد و جز اين نيست كه اموال و اولاد امتحان و آزمايش است براى مردم از جانب خداوند تا معلوم شود بر خودشان و خلق كه تا چه اندازه در محبّت و اطاعت خداوند پابرجا و ثابتند اگر از مال و اولاد در راه خدا صرف نظر نمودند محبّت و اطاعت آنها نسبت بخدا ثابت ميشود و الّا فلا و بر فرض ثبوت اجر الهى براى آنها بزرگتر و برتر است از آثار خيريّه زن و فرزند و تمام دنيا و ما فيها و شايد مراد از فتنه ابتلاء بزن و فرزند و انصراف از ذكر خدا باشد چنانچه در مجمع نقل نموده كه روزى پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مشغول بخطبه خواندن بود كه حسن و حسين عليهما السلام وارد شدند با دو پيراهن سرخ كه در بر داشتند و راه ميرفتند و بزمين مى‌افتادند پس پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از منبر بزير آمد و گرفت آندو را و در كنار خود بر منبر جاى داد و


جلد 5 صفحه 218

فرمود خداوند تعالى راست فرموده انّما اموالكم و اولادكم فتنه من نظر باين دو كودك نمودم كه راه ميروند و مى‌افتند صبر ننمودم و سخن خود را قطع كردم و ثانيا مشغول بخطبه شد و در نهج البلاغه است كه نگوئيد خدايا پناه مى‌برم من بتو از فتنه چون كسى نيست كه گرفتار فتنه نباشد كسيكه ميخواهد پناه بخدا ببرد بايد پناه ببرد از فتنه‌هائى كه موجب گمراهى ميشود چون خداوند فرموده و بدانيد جز اين نيست كه اموال و اولاد شما فتنه است و هر كس بايد بقدر استطاعت و تمكّن خود سعى نمايد در تحصيل تقوى و پرهيزكارى و خدا ترسى باستماع مواعظ قرآنيه و اطاعت اوامر الهيّه و انفاق مال خود در راه خدا كه مطلق خيرات است و نتيجه باقيه آن بخود شخص عايد ميشود در دنيا و آخرت و كلمه خيرا محتمل است صفت انفاقا مقدّر باشد و محتمل است خبر يكون باشد كه محذوف شده و ميشود مفعول أنفقوا باشد چون خير در كلام الهى بر مال اطلاق شده و بهترين اموال آن مالى است كه در تحصيل رضاى خدا صرف شود و كسانيكه محفوظ بمانند از بخل نفس خودشان براى اعتياد به انفاق اگر چه بتدريج باشد و باداء اقلّ واجب از حقوق الهى آنان اهل نجات و فوز و فلاح خواهند بود در مجمع از امام صادق عليه السّلام نقل نموده كه كسيكه زكوة مال خود را ادا نمايد از بخل نفس خود محفوظ مانده است و صرف مال در راهى كه خداوند بآن امر فرموده مانند آنستكه آنمال را بخدا قرض داده و عوض آنرا از خدا ميخواهد و خوبى آن بخلوص نيّت و افضليّت جهت و رجاء حيات و عدم ترقّب ممات و امثال اينها است و خدا عوض آنرا از ده برابر تا هفتصد برابر و بيشتر زياد ميكند و باو مسترد ميفرمايد در دنيا و آخرت و ميآمرزد او را ببركت انفاق چون خدا شكرپذير است باين معنى كه جزاى شكر را بنحو اكمل عطا خواهد فرمود و مى‌بخشد زياد را در مقابل كم و بردبار است كه تعجيل در عقوبت نميكند و آگاه است از تمام امور چه مخفى باشد چه آشكار و چه محسوس باشد و چه معقول و چه موجود باشد و چه معدوم و


جلد 5 صفحه 219

ارجمند و توانا و غالب و قاهر است و نيز دانا و محكم كار و درست كردار است و قدرت و علمش بى‌پايان است در مجمع از امام صادق عليه السّلام نقل نموده كه هر كس سوره تغابن را در نماز واجب خود بخواند شفيع او باشد در روز قيامت و شاهد عدلى شود براى او كه شهادتش قبول است پس از او جدا نميشود تا داخل كند او را در بهشت و الحمد للّه رب العالمين و صلّى اللّه على محمد و آله الطاهرين.


جلد 5 صفحه 220

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)


وَ أَطِيعُوا اللّه‌َ وَ أَطِيعُوا الرَّسُول‌َ فَإِن‌ تَوَلَّيتُم‌ فَإِنَّما عَلي‌ رَسُولِنَا البَلاغ‌ُ المُبِين‌ُ «12»

و اطاعت‌ كنيد فرامين‌ الهي‌ ‌را‌ و اطاعت‌ كنيد فرمايشات‌ و دستورات‌ ‌رسول‌ ‌را‌، و ‌اگر‌ اعراض‌ كرديد و اطاعت‌ نكرديد ‌پس‌ جز ‌اينکه‌ نيست‌ ‌که‌ ‌بر‌ ‌رسول‌ ‌ما ‌است‌ ‌که‌ ابلاغ‌

جلد 17 - صفحه 43

كند ابلاغ‌ آشكارايي‌ ‌که‌ حجت‌ ‌بر‌ ‌شما‌ تمام‌ شود و راه‌ عذر بسته‌ شود، و ‌بر‌ ‌او‌ نيست‌ ‌که‌ الا و ‌لا‌ بد ‌شما‌ ايمان‌ آوريد.

وَ أَطِيعُوا اللّه‌َ اطاعت‌ ‌خدا‌ امتثال‌ دستورات‌ الهي‌ ‌است‌ ‌از‌ ايمان‌ و تحصيل‌ علوم‌ دينيه‌ و تزكيه اخلاق‌ و اتيان‌ بواجبات‌ و تقواي‌ ‌از‌ معاصي‌ و اطاعت‌ اوامر انبياء و ائمه هدي‌ و علماء اعلام‌ و والدين‌ و زوج‌ و موالي‌ و ‌هر‌ واجب‌ الاطاعة ‌که‌ ‌خدا‌ واجب‌ فرموده‌ و ‌در‌ زيارت‌ جامعه‌ دارد:

(‌من‌ اطاعكم‌ فقد اطاع‌ اللّه‌)

و همين‌ جمله‌ كافي‌ ‌بود‌ ‌بر‌ وجوب‌ اطاعت‌ ‌رسول‌ و اينكه‌ فرمود:

وَ أَطِيعُوا الرَّسُول‌َ تأكيد ‌در‌ وجوب‌ اطاعت‌ ‌او‌ ‌است‌، و ممكن‌ ‌است‌ مراد ‌در‌ امور خارجيه‌ ‌باشد‌ مثل‌ اطاعت‌ ابوين‌ و موالي‌، ‌در‌ جاي‌ ديگر ميفرمايد: يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا أَطِيعُوا اللّه‌َ وَ أَطِيعُوا الرَّسُول‌َ وَ أُولِي‌ الأَمرِ مِنكُم‌ نساء آيه 59.

فَإِن‌ تَوَلَّيتُم‌ تولي‌ اعراض‌ ‌است‌ ‌يعني‌ ‌از‌ تحت‌ اطاعت‌ ‌خدا‌ و ‌رسول‌ بيرون‌ رفتيد و مخالفت‌ كرديد و زير بار نرفتيد و فرمايشات‌ ‌خدا‌ و ‌رسول‌ ‌را‌ پشت‌ سر انداختيد چه‌ تمام‌ ‌آنها‌ ‌را‌ ‌ يا ‌ پاره ‌از‌ ‌آنها‌ ‌را‌.

فَإِنَّما عَلي‌ رَسُولِنَا البَلاغ‌ُ فقط وظيفه ‌رسول‌ ابلاغ‌ ‌است‌ و اتمام‌ حجت‌.

تو خواه‌ ‌از‌ سخنم‌ پند گير خواه‌ ملال‌ المُبِين‌ُ ‌که‌ جايي‌ ‌بر‌ شك‌ و ريب‌ نماند و نگويند: نفهميدم‌ و درك‌ نكرديم‌.

برگزیده تفسیر نمونه


]

(آیه 12)- و از آنجا که معرفت مبدأ و معاد که در آیات قبل، پایه ریزی شده و اثر حتمی آن، تلاش در راستای اطاعت خدا و پیامبر صلّی اللّه علیه و آله است، در این آیه می‌افزاید: «و اطاعت کنید خدا را و اطاعت کنید پیامبر را» (و اطیعوا الله و اطیعوا الرسول).

ناگفته پیداست که اطاعت رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله نیز شعبه‌ای از اطاعت خداوند است، چرا که او از خود چیزی نمی‌گوید، و تکرار «اطیعوا» در اینجا اشاره به همین است که این دو در عرض هم نیست، بلکه یکی از دیگری سر چشمه می‌گیرد، از این گذشته اطاعت خداوند، مربوط به اصول قوانین و تشریع الهی است، و اطاعت رسول مربوط به تفسیرها و مسائل اجرائی می‌باشد، بنابر این یکی اصل و دیگری فرع است.

سپس می‌فرماید: «اگر شما روی گردان شوید (و اطاعت نکنید، او هرگز مأمور به اجبار شما نیست) رسول ما جز ابلاغ آشکار وظیفه‌ای ندارد» (فان تولیتم فانما علی رسولنا البلاغ المبین).

آری! او موظف به رساندن پیام حق است، بعدا سر و کار شما با خداست، و این تعبیر یک نوع تهدید جدّی و سر بسته است.

نکات آیه

۱ - اطاعت از خدا و رسول او، توصیه الهى به مؤمنان (و أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول)

۲ - پیامبر(ص)، داراى رهنمودهایى افزون بر وحى و رهنمودهاى خداوند در قرآن (و أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول) تکرار کلمه «أطیعوا» و جدا آمدن آن براى پیامبر(ص)، مى تواند اشاره به مطلب یاد شده باشد.

۳ - پیامبر(ص)، داراى منصب حکومت و ولایت (و أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول) برخى از مفسران بر این عقیده اند که مقصود از «أطیعوا الرسول»، اطاعت در امور حکومتى و ولایى است; زیرا اگر مراد احکام و اوامر الهى باشد، ذکر «أطیعوا اللّه» کافى است و تکرار «أطیعوا» درباره پیامبر(ص)، مؤید همین برداشت است.

۴ - ابلاغ روشن و بدون ابهام پیام هاى الهى به مردم، تکلیف پیامبراسلام(ص) (فإنّما على رسولنا البلغ المبین)

۵ - پیامبر(ص)، در برابر کافران دین گریز، تکلیفى جز ابلاغ پیام الهى نداشت. (فإن تولّیتم فإنّما على رسولنا البلغ المبین)

۶ - اجبار مردمانِ کافر به پذیرش دین و ایمان، بر عهده پیامبر(ص) نبود. (فإن تولّیتم فإنّما على رسولنا البلغ المبین)

۷ - در جامعه اسلامى، کافران در پذیرش اسلام، آزاد و مختاراند و کسى حق تحمیل و اجبار آن را بر آنان ندارد. (فإن تولّیتم فإنّما على رسولنا البلغ المبین)

موضوعات مرتبط

  • اطاعت: اطاعت از خدا ۱; اطاعت از محمد(ص) ۱; توصیه به اطاعت ۱
  • خدا: اوامر خدا ۲; توصیه هاى خدا ۱
  • دین: نفى اکراه در دین ۶، ۷
  • عقیده: آزادى عقیده ۷
  • کافران: اختیار کافران ۷
  • مؤمنان: توصیه به مؤمنان ۱
  • محمد(ص): اوامر محمد(ص) ۲; تبلیغ محمد(ص) ۵; حکومت محمد(ص) ۳; رسالت محمد(ص)۴; محدوده مسؤولیت محمد(ص) ۵، ۶; محمد(ص) و کافران ۶; مقامات محمد(ص) ۳; وضوح تبلیغ محمد(ص) ۴; ولایت محمد(ص) ۳

منابع