البقرة ٢٥٠

از الکتاب
پرش به: ناوبری، جستجو


ترجمه

و هنگامی که در برابر (*جالوت*) و سپاهیان او قرارگرفتند گفتند: «پروردگارا! پیمانه شکیبایی و استقامت را بر ما بریز! و قدمهای ما را ثابت بدار! و ما را بر جمعیّت کافران، پیروز بگردان!

و چون با جالوت و سپاه او رو در رو شدند گفتند: پروردگارا! بر ما شكيبايى ببار، و قدم‌هايمان را استوار ساز، و بر قوم كافر پيروزمان گردان

و هنگامى كه با جالوت و سپاهيانش روبرو شدند، گفتند: «پروردگارا، بر [دلهاى‌] ما شكيبايى فرو ريز، و گامهاى ما را استوار دار، و ما را بر گروه كافران پيروز فرماى.»

و چون آنها در میدان مبارزه جالوت و لشکریان او آمدند گفتند: پروردگارا، به ما صبر و استواری بخش و ما را ثابت قدم دار و بر شکست کافران یاری فرما.

و چون [طالوت و اهل ایمان] برای جنگ با جالوت و سپاهیانش ظاهر شدند، گفتند: پروردگارا! بر ما صبر و شکیبایی فرو ریز، و گام هایمان را استوار ساز، و ما را بر گروه کافران پیروز گردان.

چون با جالوت و سپاهش رو به رو شدند، گفتند: اى پروردگار ما، بر ما شكيبايى ببار و ما را ثابت‌قدم گردان و بر كافران پيروز ساز.

و چون با جالوت و سپاهیانش رو در رو شدند گفتند پروردگارا بر ما [باران‌] صبر فرو ریز و گامهای ما را استوار بدار و ما را بر خدانشناسان پیروز گردان‌

و چون با جالوت و سپاه او روبرو شدند، گفتند: پروردگارا، بر ما شكيبايى فروريز و گامهامان استوار بدار و ما را بر گروه كافران يارى و پيروزى ده.

و هنگامی که در برابر جالوت و سپاهیان او قرار گرفتند (و لشکریان فراوان و ساز و برگ مجهّز جنگی ایشان را دیدند، به آفریدگار خویش پناه بردند و) گفتند: پروردگارا! (بر دلهایمان آب) صبر و شکیبائی بریز و گامهایمان را ثابت و استوار بدار و ما را بر جمعیّت کافران پیروز گردان.

و هنگامی که با جالوت و سپاهیان‌اش روبه‌رو شدند، گفتند: «پروردگارمان! بر (سراپای)‌مان سیل شکیبایی فرو ریز و گام‌هایمان را (در کارزار) استوار بدار و ما را بر گروه کافران پیروز فرما.»

و هنگامی که برابر شدند با جالوت و سپاهش گفتند پروردگارا بریز بر ما شکیبایی را و استوار ساز پاهای ما را و یاری کن ما را بر گروه کافران‌


البقرة ٢٤٩ آیه ٢٥٠ البقرة ٢٥١
سوره : سوره البقرة
نزول : ١٠ هجرت
اطلاعات آماری
تعداد کلمات : ١٩
تعداد حروف :

معنی کلمات و عبارات

«بَرَزُوا»: بیرون رفتند و برای مبارزه آماده شدند. «أَفْرِغْ»: بریز. «اَقْدَام»: جمع قَدَم، گامها.


تفسیر


تفسیر نور (محسن قرائتی)


«250» وَ لَمَّا بَرَزُوا لِجالُوتَ وَ جُنُودِهِ قالُوا رَبَّنا أَفْرِغْ عَلَيْنا صَبْراً وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا وَ انْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ‌

و هنگامى كه در برابر جالوت و سپاهيان او قرار گرفتند، گفتند: پروردگارا صبر و شكيبايى بر ما فرو ريز و قدمهاى ما را ثابت و استوار بدار و مارا بر گروه كافران پيروز فرما.

پیام ها

1- هميشه و به خصوص در جبهه‌ها، دعا همراه با حركت لازم است، نه دعا به جاى حركت. «بَرَزُوا لِجالُوتَ ... رَبَّنا أَفْرِغْ ...»

2- صبر و پيروزى، ملازم يكديگرند. در اثر صبر، ظفر آيد. «صَبْراً ... وَ انْصُرْنا»

3- دعاهاى خود را با «ربّنا» آغاز كنيم. «رَبَّنا أَفْرِغْ ...»

4- در شدايد، انسان به صبرِ بسيار محتاج است. «افرغ» به معناى نزول فراوان است. كلمه «صبراً» نيز در قالب نكره آمده است كه نشانه‌ى صبر بزرگ است.

5- پشت سر گذاشتن امتحانات و موفقيّت در آنها شما را مغرور نكند، باز هم از خداوند استمداد نمائيد. «ثَبِّتْ أَقْدامَنا»

6- وظيفه‌ى انسان، حركت و تلاش است، امّا پيروزى به دست خداست. «رَبَّنا ... وَ انْصُرْنا»

7- پيروزى در جنگ، زمانى با ارزش است كه هدف رزمندگان برترى حقّ بر باطل باشد، نه برترى يكى بر ديگرى. «وَ انْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ»

تفسير نور(10جلدى)، ج‌1، ص: 392

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)



وَ لَمَّا بَرَزُوا لِجالُوتَ وَ جُنُودِهِ قالُوا رَبَّنا أَفْرِغْ عَلَيْنا صَبْراً وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا وَ انْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ (250)

وَ لَمَّا بَرَزُوا لِجالُوتَ وَ جُنُودِهِ‌: و زمانى كه مؤمنان صادق الايمان‌

تفسير اثنا عشرى، ج‌1، ص: 445

ظاهر و آشكارا شدند، صف مقاتله با جالوت و لشگرش را آراستند، ملتجى به خداوند سبحان و امداد طلبيدند در ثبات قدم در معركه جهاد و طلب يارى نمودند متفق الكلمه: قالُوا رَبَّنا أَفْرِغْ عَلَيْنا صَبْراً: گفتند پروردگارا فرو ريز بر دلهاى ما بردبارى و شكيبائى تا تحمل مشقات و صدمات حرب را نمائيم. وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا: و ثابت بدار قدمهاى ما را در ميدان جنگ به توفيق و تأئيد و تقويت از جانب خود. وَ انْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ‌: و نصرت فرما ما را بر قوم كافران كه اقرار بوحدانيت تو ننمودند.

تبصره: در اين كلام ترتيب بليغى است، زيرا اول سؤال نمودند از عطاى صبر كه ملاك امر و معظم آنست، و بعد طلب ثبات قدم در مشقات حرب كه مسبب از آن، و آنگاه نصرت خواستند بر دشمنان كه مترتب است بر صبر و ثبات در ميدان حرب؛ و حق تعالى به سبب خلوص نيت و صدق، دعاى ايشان را مستجاب و صبر و ثبات و نصرت هر سه را مرحمت فرمود.


تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)


وَ لَمَّا بَرَزُوا لِجالُوتَ وَ جُنُودِهِ قالُوا رَبَّنا أَفْرِغْ عَلَيْنا صَبْراً وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا وَ انْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ (250)

ترجمه‌

و چون برابر شدند مر جالوت و لشگريانش را گفتند پروردگار ما كرم فرما بر ما شكيبائى را و ثابت دار قدم‌هاى ما را و نصرت ده ما را بر گروه كافران..

تفسير

بروز بمعنى ظهور است و مراد رو برو شدن با دشمن است و آنها همان خلاصه اهل ايمان و اخلاص بودند كه در اينموقع باز توجه خودشان را بدرگاه احديت اظهار نموده دست بدعا و انابه برداشتند و متفق الكلمه عرض نمودند بار الها بريز بر


جلد 1 صفحه 317

ما باران رحمت خود را و پر كن ظروف قلوب ما را از صبر و شكيبائى تا در نتيجه آن ثبات قدم پيدا كنيم در برابر دشمن و در نتيجه آن فتح و ظفر نصيب ما گردد اين سه جمله دعا بترتيب علل مرتب شده است كه ايجاد لطف مخصوصى در كلام مى‌نمايد.

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)


وَ لَمّا بَرَزُوا لِجالُوت‌َ وَ جُنُودِه‌ِ قالُوا رَبَّنا أَفرِغ‌ عَلَينا صَبراً وَ ثَبِّت‌ أَقدامَنا وَ انصُرنا عَلَي‌ القَوم‌ِ الكافِرِين‌َ (250)

(و هنگامي‌ ‌که‌ لشگر طالوت‌ ‌در‌ مقابل‌ جالوت‌ و لشگريانش‌ ظاهر شدند گفتند پروردگار ‌ما ‌بر‌ دلهاي‌ ‌ما بردباري‌ و شكيبايي‌ و استقامت‌ بريز و قدمهاي‌ ‌ما ‌را‌ ثابت‌ بدار و ‌ما ‌را‌ ‌بر‌ گروه‌ كافران‌ ياري‌ فرماي‌) وَ لَمّا بَرَزُوا لِجالُوت‌َ وَ جُنُودِه‌ِ برز بمعني‌ ظهر ‌است‌ چنانچه‌ ‌در‌ ‌آيه‌ ديگر ميفرمايد وَ تَرَي‌ الأَرض‌َ بارِزَةً«1» و مراد ‌در‌ اينجا ظهور ‌در‌ ميدان‌ حرب‌ ‌است‌ چنانچه‌ جنگ‌ ‌را‌ مبارزه‌ و جنگجو ‌را‌ مبارز گويند ‌يعني‌ وقتي‌ طالوت‌ و اصحابش‌


1‌-‌ سوره‌ كهف‌ ‌آيه‌ 45

جلد 2 - صفحه 512

‌در‌ ميدان‌ حرب‌ مقابل‌ جالوت‌ و لشگرش‌ قرار گرفته‌ آماده‌ جنگ‌ شدند.

قالُوا رَبَّنا أَفرِغ‌ عَلَينا صَبراً افراغ‌ بمعني‌ خالي‌ كردن‌ ظرف‌ ‌از‌ آب‌ و نحو ‌آن‌ ‌است‌ و بمعني‌ صب‌ّ و ريختن‌ ‌است‌ مانند ‌آيه‌ شريفه‌:

أُفرِغ‌ عَلَيه‌ِ قِطراً«1» ‌يعني‌ قلب‌ ‌ما ‌را‌ ‌از‌ شوائب‌ اوهام‌ و ترس‌ خالي‌ كن‌ و صبر و بردباري‌ ‌در‌ ‌آن‌ بريز.

وَ ثَبِّت‌ أَقدامَنا و قدمهاي‌ ‌ما ‌را‌ ‌تا‌ آخرين‌ مراحل‌ جنگ‌ ثابت‌ و استوار بدار وَ انصُرنا عَلَي‌ القَوم‌ِ الكافِرِين‌َ نصرت‌ ‌خود‌ ‌را‌ شامل‌ حال‌ ‌ما فرما ‌تا‌ ‌در‌ جهاد پيشرفت‌ نموده‌ و ‌بر‌ قوم‌ كافرين‌ ‌يعني‌ جالوت‌ و جنودش‌ غالب‌ گرديم‌.

برگزیده تفسیر نمونه


(آیه 250)- در این آیه مسأله رویارویی دو لشگر مطرح می‌شود، می‌فرماید: «هنگامی که آنها (لشگر طالوت و بنی اسرائیل) در برابر جالوت و سپاهیان او قرار گرفتند گفتند: پروردگارا! صبر و استقامت را بر ما فرو ریز گامهای

ج1، ص225

ما را استوار بدار، و ما را بر جمعیت کافران پیروز گردان» (وَ لَمَّا بَرَزُوا لِجالُوتَ وَ جُنُودِهِ قالُوا رَبَّنا أَفْرِغْ عَلَیْنا صَبْراً وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا وَ انْصُرْنا عَلَی الْقَوْمِ الْکافِرِینَ).

در حقیقت طالوت و سپاه او سه چیز طلب کردند. نخست صبر و استقامت، دومین تقاضای آنها از خدا این بود که گامهای ما را استوار بدار تا از جا کنده نشود و فرار نکنیم در واقع دعای اول جنبه باطنی و درونی داشت و این دعا جنبه ظاهری و برونی دارد و مسلما ثبات قدم از نتایج روح استقامت و صبر است، سومین تقاضای آنها این بود که «ما را بر این قوم کافر یاری فرما و پیروز کن» که نتیجه نهایی صبر و استقامت و ثبات قدم است.

نکات آیه

۱ - صبر، استوارى قدم و نصرت بر کافران، درخواست پیکارگران برگزیده طالوت از خداوند، به هنگام رویارویى با جالوت (و لمّا برزوا ... و انصرنا على القوم الکافرین)

۲ - ضرورتِ نیایشِ با خداوند، در هنگامه پیکار با دشمنان (و لمّا برزوا الجالوت و جنوده قالوا ربّنا)

۳ - نیروهاى اندک طالوت با امید به نصرت الهى، به جنگ با جالوتیان رفتند. (و لمّا برزوا الجالوت ... و انصرنا على القوم الکافرین)

۴ - استوارى قدم پیکارگران، از نتایج شکیبایى آنان در پیکار و زمینه ساز نصرت الهى* (قالوا ربّنا افرغ ... و انصرنا على القوم الکافرین) بنابراینکه سه جمله اى که به عنوان دعا ذکر شده است، هر یک مقدّمه انجام پذیرى جمله بعدى باشد. یعنى صبر، عامل ثبات قدم و ثبات قدم، عامل نصر و پیروزى.

۵ - جالوت و سپاهیان وى از زُمره کافران (و لمّا بروزا الجالوت و جنوده ... و انصرنا على القوم الکافرین)

۶ - شرکت جالوت در صف مقدّم لشکریان خود* (و لمّا برزوا الجالوت و جنوده) تقدیم ذکرى «جالوت» نشانه این است که مؤمنان اوّل با او روبرو شدند و سپس با لشکریانش ; و لازمه آن، در صف مقدّم بودن جالوت است.

موضوعات مرتبط

  • استقامت: اهمیّت استقامت ۱
  • امداد: امداد غیبى ۱، ۳
  • جالوت: جنگ جالوت ۶ ; جهاد با جالوت ۳ ; سپاه جالوت ۵ ; فرماندهى جالوت ۶ ; کفر جالوت ۵
  • جهاد: امیدوارى در جهاد ۳ ; جهاد با دشمنان ۲ ; دعا در جهاد ۲ ; عوامل پیروزى در جهاد ۳، ۴
  • خدا: زمینه امداد خدا ۴
  • صبر: اهمیّت صبر ۱
  • طالوت: جهاد طالوت ۱، ۳ ; دعاى سپاه طالوت ۱
  • کافران: ۵
  • مجاهدان: استقامت مجاهدان ۴ ; صبر مجاهدان ۴

منابع