الأنعام ١٤٣

از الکتاب
پرش به: ناوبری، جستجو


ترجمه

هشت جفت از چهارپایان (برای شما) آفرید؛ از میش دو جفت، و از بز دو جفت؛ بگو: «آیا خداوند نرهای آنها را حرام کرده، یا ماده‌ها را؟ یا آنچه شکم ماده‌ها در برگرفته؟ اگر راست می‌گویید (و بر تحریم اینها دلیلی دارید)، به من خبر دهید!»

هشت جفت [بر شما حلال است‌] از گوسفند دو تا، و از بز دو تا. بگو: آيا نرهاى آنها را حرام كرده يا ماده‌ها را، يا آنچه را رحم ماده‌ها در بر دارد؟ [چرا از خود حكم مى‌سازيد؟] اگر راست مى‌گوييد مرا از روى علم آگاه سازيد

هشت فرد [آفريد و بر شما حلال كرد]: از گوسفند دو تا، و از بز دو تا. بگو: «آيا [خدا] نرها[ى آنها] را حرام كرده يا ماده را؟ يا آنچه را كه رحم آن دو ماده در بر گرفته است؟» اگر راست مى‌گوييد، از روى علم، به من خبر دهيد.

(برای شما بندگان) هشت جفت، از جنس برّه دو صنف (نر و ماده) و از جنس بز دو صنف (آفرید و حلال کرد). بگو: آیا از این دو جنس نر یا ماده یا بچه‌ای که در شکم ماده‌هاست کدام یک را خدا حرام کرده است؟ شما به من مدرک قطعی ارائه دهید اگر راست می‌گویید.

[از حیوانات حلال گوشت و قابل استفاده شما] هشت نوع همراه با جفتش [را آفرید] از گوسفند یک نر و یک ماده، از بز یک نر و یک ماده، بگو: آیا خدا، نر گوسفند و بز، یا ماده گوسفند و بز را یا آنچه را که رحم آن دو ماده در برگرفته حرام کرده؟ اگر راستگویید از روی علم و دانش به من خبر دهید.

هشت لنگه: از گوسفند، نر و ماده و از بز، نر و ماده. بگو: آيا آن دو نر را حرام كرده است يا آن دو ماده را يا آنچه را در شكم مادگان است؟ اگر راست مى‌گوييد از روى علم به من خبر دهيد.

هشت فرد [بیافرید و بر شما حلال کرد] از میش دو تا و از بز دو تا، بگو آیا نرهای آنها را حرام کرده است یا ماده‌های آنها را، یا آنچه در رحمهای ماده‌های آنهاست؟ بگو اگر راست می‌گویید از روی علم مرا آگاه سازید

هشت جفت، از ميش دو- نر و ماده- و از بز دو- نر و ماده- [بيافريد]، بگو: آيا [خدا] دو نر را حرام كرده است يا دو ماده را يا آنچه را كه زهدانهاى آن دو ماده در بردارد؟ مرا از روى دانش خبر دهيد، اگر راستگوييد

(خداوند از هر نوعی از چهارپایان، یعنی: شتر و گاو و بز و گوسفند، نر و ماده آفریده است که رویهم) هشت جفت آفریده است: از گوسفند دو جفت و از بز دو جفت. (ای محمّد: به کسانی که از پیش خود در تحلیل و تحریم چهارپایان به میل خود سخن می‌رانند) بگو: آیا خداوند نرهای آنها را حرام کرده است؟ (که چنین نیست؛ زیرا گاهی نرها را حلال می‌دانید) یا ماده‌های آنها را؟ (که چنین هم نیست؛ چه گاهی ماده‌ها را حلال می‌دانید) یا این که آنچه ماده‌ها در شکم دارند؟ (که چنین هم نیست؛ زیرا که شما همیشه جنینها را حرام نمی‌دانید! پس این چه تحلیل و تحریمی است که می‌انگارید و هردم به گونه‌ای بیان می‌دارید؟!) اگر (در تحلیل و تحریم خود مستند و دلیلی دارید و) راست می‌گوئید مرا از روی علم و دانش (از آن حجّت و برهان) بیاگاهانید.

(انعامی را که‌) هشت زوج [:فرد قرین‌]، مشابه (آفرید و بر شما حلال کرد) : از گوسفند دو تا، از بز دو تا. بگو: «آیا خدا نرهای آن دو را حرام کرده یا ماده‌های آن دو را؟ یا آنچه را که رحم‌های آن دو ماده در بر گرفته است‌؟ اگر راستگو بوده‌اید- از روی علم (وحیانی)- این خبر مهم را به من گزارش دهید.»

هشت جفت از میش دو و از بزغاله دو بگو آیا دو نر را حرام کرده است یا دو ماده را یا آنچه فراگرفته است زهدانهای دو ماده آگهی دهید مرا به دانائی اگر هستید راستگویان‌


الأنعام ١٤٢ آیه ١٤٣ الأنعام ١٤٤
سوره : سوره الأنعام
نزول : ١٠ هجرت
اطلاعات آماری
تعداد کلمات : ٢٤
تعداد حروف :

معنی کلمات و عبارات

«ثَمَانِیَةَ أَزْوَاجٍ»: هشت صنف. مراد چهار نوع حیوان نر و چهار نوع حیوان ماده از میان چهارپایان اهلی: گاو و شتر و بز و گوسفند است. «الضَّأْنِ»: جمع ضائِن و ضائِنَة، گوسفندان. «الْمَعْزِ»: جمع ماعِز، بزها. «آلذَّکَرَیْنِ»: آیا دوتا نر. فراهم آمده است از: (أَ) همزه استفهام، و (الذَّکَرَیْنِ). «نَبِّئُونِی»: مرا باخبر سازید، مرا آگاه کنید.

آیات مرتبط (تعداد ریشه‌های مشترک)

تفسیر

تفسیر نور (محسن قرائتی)


ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَ مِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنْثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحامُ الْأُنْثَيَيْنِ نَبِّئُونِي بِعِلْمٍ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ «143»

(خداوند براى شما حلال كرده است) هشت زوج از حيوانات را. از گوسفند دو زوج (نر و ماده) و از بز، دو زوج (به كسانى كه از پيش خود، بعضى چهارپايان را تحريم مى‌كنند) بگو: آيا خداوند نرهاى آنها را حرام كرده يا ماده‌هاى آنها را يا آنچه را شكم آنها در برگرفته است؟ اگر راست مى‌گوييد از روى علم و دانش به من خبر دهيد.

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)



ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَ مِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنْثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحامُ الْأُنْثَيَيْنِ نَبِّئُونِي بِعِلْمٍ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ (143)


«1» نهايه، ابن اثير، جلد 5، صفحه 282.

تفسير اثنا عشرى، ج‌3، ص: 392

بعد از آن، تفسير حموله و فرش را فرمايد:

ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ‌: آفريد حق تعالى چهارپايان را هشت زوج. زوج آن را گويند كه با زوج و جنس خود مزاوجت كند، پس مذكر زوج انثى، و انثى زوج مذكر، هر دو را نيز زوج گويند، و اينجا مراد اول است‌ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ‌: از آنها كه پشم دارند، يعنى ميش دو زوج را آفريد يكى قوچ و ديگر جفت آن.

مراد قوچ و ميش است‌ وَ مِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِ‌: و از آنها كه مو دارند يعنى بز و زوچ و زوج را يكى نر و ديگر ماده آن‌ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنْثَيَيْنِ‌: بگو اى پيغمبر صلى اللّه عليه و آله بر وجه انكار به كسانى كه تحريم انعام كرده‌اند، آيا دو نر را كه قوچ و تيس (ماده بز) است حرام نموده خدا، يا دو ماده را كه ميش و بز باشد أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحامُ الْأُنْثَيَيْنِ‌: يا حرام نموده آن را، مشتمل است بر او رحمهاى آن دو ماده، خواه آنچه در رحمها است نر باشد يا ماده‌ نَبِّئُونِي بِعِلْمٍ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ‌: خبر دهيد مرا به امرى معلوم تا دلالت كند بر آنكه خدا حرام نموده بعضى آنها را اگر هستيد راست‌گويان كه تحريم از جانب خدا است.


تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)


ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَ مِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِ قُلْ آلذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ أَمِ الْأُنْثَيَيْنِ أَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ أَرْحامُ الْأُنْثَيَيْنِ نَبِّئُونِي بِعِلْمٍ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ (143)

ترجمه‌

هشت جفت از گوسفند دو و از بزد و بگو آيا آندو نر را حرام كرد يا آندو ماده را يا آنچه را مشتمل باشد بر آن رحمهاى آندو ماده خبر دهيد مرا بدانش اگر باشيد راستگويان.

تفسير

خداوند بيان فرمود انعام حلال گوشت را كه در آيه سابقه امر بخوردن آنها شده بود كه هشت جفتند از گوسفند دو جفت نر و ماده اهلى و وحشى و از بز دو جفت نر و ماده اهلى و وحشى اين چهار جفت و چهار جفت ديگر را در آيه بعد ذكر ميفرمايد پس از آن امر فرمود پيغمبر خود را كه از اهل بدعت بطور انكار سؤال فرمايد كه آيا خداوند نرهاى آنها را حرام فرموده يا ماده‌هاى آنها را يا جنين‌هاى ماده‌ها را و بخواهد از ايشان كه دليلى بر طبق مدّعاى خودشان اقامه نمايند اگر راست ميگويند ..

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)


ثَمانِيَةَ أَزواج‌ٍ مِن‌َ الضَّأن‌ِ اثنَين‌ِ وَ مِن‌َ المَعزِ اثنَين‌ِ قُل‌ آلذَّكَرَين‌ِ حَرَّم‌َ أَم‌ِ الأُنثَيَين‌ِ أَمَّا اشتَمَلَت‌ عَلَيه‌ِ أَرحام‌ُ الأُنثَيَين‌ِ نَبِّئُونِي‌ بِعِلم‌ٍ إِن‌ كُنتُم‌ صادِقِين‌َ (143) وَ مِن‌َ الإِبِل‌ِ اثنَين‌ِ وَ مِن‌َ البَقَرِ اثنَين‌ِ قُل‌ آلذَّكَرَين‌ِ حَرَّم‌َ أَم‌ِ الأُنثَيَين‌ِ أَمَّا اشتَمَلَت‌ عَلَيه‌ِ أَرحام‌ُ الأُنثَيَين‌ِ أَم‌ كُنتُم‌ شُهَداءَ إِذ وَصّاكُم‌ُ اللّه‌ُ بِهذا فَمَن‌ أَظلَم‌ُ مِمَّن‌ِ افتَري‌ عَلَي‌ اللّه‌ِ كَذِباً لِيُضِل‌َّ النّاس‌َ بِغَيرِ عِلم‌ٍ إِن‌َّ اللّه‌َ لا يَهدِي‌ القَوم‌َ الظّالِمِين‌َ (144)

هشت‌ زوج‌ ‌از‌ گوسفند دو زوج‌ و ‌از‌ بز دو زوج‌ بگو آيا دو نرها ‌را‌ ‌خدا‌ حرام‌ كرده‌ ‌ يا ‌ دو ماده‌ ‌ يا ‌ بچه‌هايي‌ ‌که‌ ‌در‌ رحم‌ ‌آن‌ دو ماده‌ ‌است‌ خبر دهيد مرا بدانايي‌ ‌اگر‌ راست‌ مي‌گوييد و ‌از‌ شتر دو زوج‌ و ‌از‌ گاو دو زوج‌ بگو آيا دو نر ‌آنها‌ ‌را‌ حرام‌ كرده‌ ‌ يا ‌ دو ماده‌ ‌ يا ‌ آنچه‌ ‌در‌ رحم‌ دو ماده‌ ‌است‌ آيا ‌شما‌ شاهد بوديد زماني‌ ‌که‌ ‌خدا‌ ‌شما‌ ‌را‌ باين‌ حكم‌ وصيت‌ فرموده‌ ‌پس‌ كيست‌ ظالم‌تر ‌از‌ كسي‌ ‌که‌ افتراء بخدا ميزند دروغ‌ ‌را‌ ‌براي‌ اينكه‌ مردم‌ ‌را‌ گمراه‌ كند بدون‌ اينكه‌ علم‌ داشته‌ ‌باشد‌ محققا ‌خدا‌ هدايت‌ نميكند قوم‌ ستمكاران‌ ‌را‌.

ثَمانِيَةَ أَزواج‌ٍ راجع‌ بآيات‌ قبل‌ ‌است‌ ‌که‌ ‌آيه‌ وَ جَعَلُوا لِلّه‌ِ مِمّا ذَرَأَ مِن‌َ الحَرث‌ِ وَ الأَنعام‌ِ نَصِيباً الاية و ‌آيه‌ وَ قالُوا هذِه‌ِ أَنعام‌ٌ وَ حَرث‌ٌ حِجرٌ الاية و ‌آيه‌ وَ قالُوا ما فِي‌ بُطُون‌ِ هذِه‌ِ الأَنعام‌ِ الاية و جمله‌ وَ حَرَّمُوا ما رَزَقَهُم‌ُ اللّه‌ُ ‌که‌ تفسير اينها گذشت‌ و ‌اينکه‌ جمله‌ دو احتمال‌ دارد يكي‌ آنكه‌ مراد هشت‌ زوج‌ ‌باشد‌ ‌که‌ شانزده‌ فرد ‌است‌ دو زوج‌ ضأن‌ و دو زوج‌ معز و دو زوج‌ ابل‌ و دو زوج‌ بقر، ديگر آنكه‌ مراد هشت‌ فرد ‌باشد‌ ‌که‌ چهار زوج‌ ‌است‌ يك‌ زوج‌ ضأن‌ و يك‌ زوج‌ معز و يك‌ زوج‌ ابل‌ و يك‌ زوج‌ بقر و معني‌ تغيير ميكند مِن‌َ الضَّأن‌ِ اثنَين‌ِ يك‌ زوج‌ ‌ يا ‌ دو زوج‌ و همچنين‌ وَ مِن‌َ المَعزِ اثنَين‌ِ.

قل‌ اي‌ ‌رسول‌ محترم‌ صلّي‌ اللّه‌ ‌عليه‌ و آله‌ و سلّم‌ باين‌ كفار قريش‌ آلذَّكَرَين‌ِ حَرَّم‌َ الف‌

جلد 7 - صفحه 227

استفهام‌ ‌يعني‌ آيا دو نر ‌از‌ ضأن‌ و معز، و فاعل‌ حرّم‌ خداوند ‌است‌ ‌يعني‌ خداوند نرها ‌را‌ حرام‌ كرده‌ أَم‌ِ الأُنثَيَين‌ِ ‌ يا ‌ ماده‌ها ‌را‌ أَمَّا اشتَمَلَت‌ عَلَيه‌ِ أَرحام‌ُ الأُنثَيَين‌ِ ‌که‌ بچه‌ ‌در‌ رحم‌ ماده‌ها كدام‌ يك‌ ‌از‌ ‌اينکه‌ سه‌ قسمت‌ ‌را‌ حرام‌ فرموده‌ البته‌ ‌آنها‌ جواب‌ ميدهند بآنچه‌ ‌در‌ آيات‌ قبلي‌ ‌از‌ ‌آنها‌ نقل‌ ‌شده‌ ‌از‌ ‌آنها‌ مطالبه‌ مدرك‌ فرما ‌که‌ مفاد نَبِّئُونِي‌ بِعِلم‌ٍ ‌باشد‌ و چون‌ مدرك‌ علمي‌ ندارند و احدي‌ ‌از‌ انبياء همچه‌ حكمي‌ نكرده‌ لذا كذب‌ محض‌ ‌است‌ إِن‌ كُنتُم‌ صادِقِين‌َ زيرا امتياز صدق‌ و كذب‌ باقامه‌ دليل‌ ‌است‌ و مدرك‌ علمي‌.

وَ مِن‌َ الإِبِل‌ِ اثنَين‌ِ وَ مِن‌َ البَقَرِ اثنَين‌ِ بدو احتمال‌ ‌با‌ ‌آنها‌ بفرما آيا نرهاي‌ ‌آنها‌ ‌را‌ حرام‌ كرده‌ ‌ يا ‌ ماده‌هاي‌ ‌آنها‌ ‌را‌ أَمَّا اشتَمَلَت‌ عَلَيه‌ِ أَرحام‌ُ الأُنثَيَين‌ِ چه‌ موقع‌ همچه‌ حكمي‌ صادر ‌شده‌ أَم‌ كُنتُم‌ شُهَداءَ شهادت‌ ميدهيد إِذ وَصّاكُم‌ُ اللّه‌ُ بِهذا البته‌ چون‌ همچه‌ دستوري‌ ‌از‌ ‌خدا‌ صادر نشده‌ و همچه‌ شهادتي‌ نميتوانيد داد بلكه‌ افتراء محض‌ ‌است‌.

فَمَن‌ أَظلَم‌ُ مِمَّن‌ِ افتَري‌ عَلَي‌ اللّه‌ِ ‌هم‌ ظلم‌ بنفس‌ ‌است‌، كذب‌ ‌بر‌ ‌خدا‌ ‌از‌ معاصي‌ كبيره‌ ‌است‌ و ‌هم‌ ظلم‌ بغير ‌که‌ ديگران‌ ‌را‌ ‌در‌ ضلالت‌ مياندازد و ‌هم‌ ظلم‌ بدين‌ و شريعت‌ ‌که‌ بدعت‌ ‌در‌ دين‌ گذارده‌ كذبا تأكيد ‌است‌ و الّا ‌در‌ مفهوم‌ افتراء كذب‌ مأخوذ ‌است‌ لِيُضِل‌َّ النّاس‌َ بِغَيرِ عِلم‌ٍ ‌در‌ موضوع‌ احكام‌ ‌تا‌ علم‌ قطعي‌ ‌ يا ‌ حجة شرعي‌ ‌در‌ دست‌ نباشد نميتوان‌ تكلم‌ كرد ‌حتي‌ مظنه‌ ‌در‌ احكام‌ شرعيه‌ حجة نيست‌ ‌حتي‌ خبري‌ ‌که‌ حجيتش‌ ثابت‌ نشده‌ نميتوان‌ مدرك‌ قرار داد و بدون‌ حجة حرام‌ و مورد غضب‌ خداوند ‌است‌ إِن‌َّ اللّه‌َ لا يَهدِي‌ القَوم‌َ الظّالِمِين‌َ ظالم‌ چه‌ مشرك‌ ‌باشد‌ چه‌ كافر چه‌ مضل‌ّ چه‌ مبدع‌ تماما ظالم‌ هستند و قابل‌ هدايت‌ نيستند (بگذار ‌تا‌ بميرد ‌در‌ عين‌ خودپرستي‌)

228

برگزیده تفسیر نمونه


نکات آیه

۱- خداوند، آفریننده هشت نر و ماده از گوسفند و بز و شتر و گاو براى بهره بردارى آدمیان (ثمنیة ازوج من الضأن اثنین) «ثمانیة أزواج» مى تواند بدل براى «حمولة و فرشا» باشد که خود مفعول «أنشأ» مى باشند. در این صورت معناى آیه چنین مى شود: «أنشأ من الأنعام ثمانیة أزواج».

۲- حلیت خوردن از بز و گوسفند نر و ماده و جنین آنها (من الضأن ... قل ءالذکرین حرم أم الأنثیین أما اشتملت علیه أرحام الأنثیین)

۳- لزوم زدودن شبهات و مبارزه با خرافات، از طریق تبیین و توضیح کامل (ثمنیة ازوج من الضأن اثنین) ذکر تفصیلى مصادیق هشتگانه چهارپایان با ترسیم صورتهاى گوناگون آن شاید به منظور قلع شبهه و تخریب کامل بنیان آن باشد.

۴- توبیخ خداوند نسبت به مشرکان عصر جاهلى به سبب تحریم بى دلیل بعضى از چهارپایان و جنین آنها (قل ءالذکرین حرم أم الأنثیین ... نبئونى بعلم إن کنتم صدقین)

۵- اصل در مأکولات حلیت و اثبات حرمت آن نیازمند ارائه دلیل علم آور است. (قل ءالذکرین حرم ... نبئونى بعلم إن کنتم صدقین) چون خداوند در آیه شریفه دلیل تحریمهاى بیجا را جویا شده است، آن هم دلیلى که «علمى» باشد، چنین بر مى آید که حلیت نیازمند دلیل نیست، آنچه محتاج دلیل است تحریم مى باشد.

۶- فقط احکام و قواعدى قابل پایبندى است که بر دلایل علمى مبتنى باشد. (قل ءالذکرین حرم ... نبئونى بعلم إن کنتم صدقین) «باء» در «بعلم» معنى ملابسه دارد، یعنى خبرى به من بدهى که آمیخته به علم باشد. لذا این آیه معیارى براى قبول احکام بیان مى کند و آن علمى بودن است.

۷- مشرکان عصر جاهلى فاقد هر گونه دلیل علم آور بر تحریمهاى بى جاى خود بودند. (قل ءالذکرین حرم ... نبئونى بعلم إن کنتم صدقین)

موضوعات مرتبط

  • احکام:۲ ملاکهاى درستى احکام ۲ ۶
  • اصل حلیت:۵
  • اعداد: عدد هشت ۱
  • بز: حلیت جنین بز ۲ ; حلیت گوشت بز ۲ ; زوجیت بز ۱ ; منشأ پیدایش بز ۱
  • جاهلیت: رسوم جاهلیت ۴، ۷
  • چهارپایان: استفاده از چهارپایان ۱ ; تحریم چهارپایان در جاهلیت ۴ ; چهارپایان حلال گوشت ۲
  • خدا: خالقیت خدا ۱ ; سرزنشهاى خدا ۴
  • خرافات: اهمیت مبارزه با خرافات ۳
  • خوردنیها: احکام خوردنیها ۲، ۵ ; خوردنیهاى حلال ۲
  • شبهات: اهمیت شبهه‌زدایى ۳
  • شتر: زوجیت شتر ۱ ; منشأ پیدایش شتر ۱
  • علم: اهمیت علم ۶
  • گاو: زوجیت گاو ۱ ; منشأ پیدایش گاو ۱
  • گوسفند: حلیت جنین گوسفند ۲ ; حلیت گوشت گوسفند ۲ ; زوجیت گوسفند ۱
  • مباحات:۲ تحریم مباحات ۲ ۴ ; تحریم مباحات ۲ در جاهلیت ۷
  • مشرکان: سرزنش مشرکان دوران جاهلیت ۴ ; مشرکان دوران جاهلیت ۷

منابع

عوامل درباره‌ٔ "الأنعام ١٤٣"
تعداد کلمات24 +
ریشه غیر ربطثمن‌ +، زوج‌ +، ضئن‌ +، ثنى‌ +، معز +، قول‌ +، ذکر +، حرم‌ +، انث‌ +، أما +، شمل‌ +، على‌ +، ه‌ +، رحم‌ +، ن‌ +، نب‌ء +، ى‌ +، ب‌ +، علم‌ + و صدق‌ +
شامل این ریشهثمن‌ +، زوج‌ +، من‌ +، ضئن‌ +، ثنى‌ +، و +، معز +، قول‌ +، ذکر +، حرم‌ +، ام‌ +، انث‌ +، أما +، شمل‌ +، على‌ +، ه‌ +، رحم‌ +، ن‌ +، نب‌ء +، ى‌ +، ب‌ +، علم‌ +، ان‌ +، کون‌ + و صدق‌ +
شامل این کلمهثَمَانِيَة +، أَزْوَاج +، مِن +، الضّأْن +، اثْنَيْن +، وَ +، الْمَعْز +، قُل +، آلذّکَرَيْن +، حَرّم +، أَم +، الْأُنْثَيَيْن +، أَمّا +، اشْتَمَلَت +، عَلَيْه +، أَرْحَام +، نَبّئُونِي +، بِعِلْم +، إِن +، کُنْتُم + و صَادِقِين +
شماره آیه در سوره143 +
نازل شده در سال22 +
کلمه غیر ربطثَمَانِيَة +، أَزْوَاج +، الضّأْن +، اثْنَيْن +، الْمَعْز +، قُل +، آلذّکَرَيْن +، حَرّم +، الْأُنْثَيَيْن +، أَمّا +، اشْتَمَلَت +، عَلَيْه +، أَرْحَام +، نَبّئُونِي +، بِعِلْم + و صَادِقِين +